Akciğer kanseri tedavisinde başarı gösteren yeni teknolojiler

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült

SBRT: Erken evre akciğer kanserinde cerrahiye alternatif olabilir

Erken evre küçük hücreli dışı akciğer kanserinde (KHDAK) ameliyat, klasik tedavi yaklaşımımızdır. Son dönemde hedeflenmiş ışın tedavi yöntemi olan sterotaktik vücut radyoterapi (SBRT) ile ilgili yapılan çalışmalarda SBRT’nin bu hasta grubu için etkin ve güvenilir bir yöntem olduğu görülmüştür.

Özellikle yaşlı ve performansı kırılgan hastalarda operasyona alternatif olabilecek olan SBRT yönteminin tek başına ameliyat kadar etkin olduğunun görülmesi ve işleme bağlı yaşam kaybı oranının (mortalite) yayımlanan çalışmalarda %0 olması "klasik tedavi yaklaşımımız değişiyor mu" sorusunu gündeme getirmiştir.

Saygın onkoloji dergilerinden Cancer’de yayımlanan çalışmada küçük hücreli dışı akciğer karsinomlu 92 hasta değerlendirilmiş. Akciğerdeki tümör çapı 5 - 7.5 cm olan ve lenf bezlerinde sirayet bulgusu olmayan erken evre operasyona uygun hastalara SBRT uygulanmış. Çalışmanın sonucunda SBRT ile 1 yıllık bölgesel hastalık kontrol oranı %72 iken 2 yılda %54 olarak belirlenmiş. Hastalığa bağlı sağ kalım oranı 1 yılda %96 iken, 2 yıllık sağ kalım oranı %76 olarak saptanmış.

SBRT, erken evre KHDAK’de bu çalışmayla cerrahi kadar etkin ve güvenilir olduğunu kanıtlamıştır, bununla birlikte var olan sonuçların olgunlaşmasını beklemek gerekiyor.

Radyofrekans ablasyonu

Radyofrekans ablasyonu, kanser hücrelerini öldürmek için radyo dalgalarının ürettiği ısıyı kullanır. Radyofrekans bir tür elektrik enerjisidir. Ablasyon ise, tamamen yok etmek demektir. Elektrik enerjisi, tümörü ısıtır ve kanser hücrelerini öldürür. Bu yöntem, ameliyat edilemeyen veya klasik bir ameliyatı tercih etmeyen erken evre küçük hücreli olmayan akciğer kanseri hastalar için uygulanabilir. Ayrıca, tümörün hava yollarını tıkaması sonucu nefes darlığı şikayeti olan ileri evre akciğer kanseri hastalarda da kullanılabilir. Radyofrekans ablasyon (RFA), akciğer kanserinin diğer tedavi yöntemleri ile birlikte kullanılabilir ve gerekirse bir kezden fazla tekrarlanabilir.

Radyofrekans ablasyonu, hasta lokal veya genel anestezi altında iken yapılabilir. Küçük bir sonda (iğne gibi) göğüsten direk tümörün içine sokulur. Bu yönteme, perkütan (deri içinden uygulanan) radyofrekans ablasyonu denir. Bu yöntem genellikle BT görüntüleme yönteminin rehberliğinde yapılarak göğüsten içeri sokulan sondanın tam hedefi bulduğundan emin olunur. Sondada bulunan elektrotlar, ısı üretmek ve tümör dokusunu yok etmek için radyofrekans enerjisi yaratırlar. Bu işlem sonrasında hastanın bir gece hastanede yatırılması gerekebilir.

Kriyoablasyon

Kriyoablasyon kanserli dokuyu dondurarak tahrip eden bir ablasyon yöntemidir. İşlem sırasında yüsek basınçlı Argon gazı tümörün içine yerleştirilen iğnelerin içinden geçirilerek iğnenin tam ucunda serbestleştirilir. Argon gazının basıncının aniden düşmesi dokuda eksi 40-80 derecelere varan bir soğutma yani dondurma etkisi yaratır. Joule-Thompson etkisi denen bu olayda, kriyoablasyon iğnesinin çevresinde bir buz topu (iceball) oluşur. Bu buz topu tümörde buz kristallerinin oluşması, damarların tıkanması ve hücrelerin kendi kendine ölümü (apopitoz) sonucu yaygın bir doku ölümüne yol açar.

Bu yöntemde kullanılan her bir iğne 2-3 cm arasında bir ablasyon yani tümör tahribatı oluşturabilmektedir. Büyük boyutlu tümörlerde iğne sayısı artırılarak ablasyon alanı büyütülebilir ve şekli değiştirilebilir. Örneğin tek iğne kullanıldığında yaklaşık 2 cm olan ablasyon çapı 4 iğne kullanıldığında 5 cm ye ulaşır ve böylece büyük tümörleri de tedavi etmek mümkün olabilir. Günümüzde kullanılan kriyoablasyon cihazlarına aynı anda 25 kriyoprob bağlanabilir ve çok büyük tümörlerde de etkin bir şekilde dokdurarak ablasyon uygulanabilir.

Kriyoablasyonun kullanıldığı kanserlerden biri de akciğer kanserleri veya akciğere metastaz yapmış diğer organların kanserleridir.

RFA ve kriyoalasyon hakkında daha detaylı bilgi için Ameliyatsız Kanser Tedavileri yazımızı inceleyebilirsiniz.

 

Önceki yazı: Akciğer kanserinde ısı - hipertermi tedavisi

Akciğer kanseri bölümünün ilk yazısı: Akciğer kanseri nedir? Nedenleri - risk faktörleri nelerdir? Çeşitleri nelerdir?

 

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan