akciğer kanseri aşamaları erken evre geç evre metastatk 4. evre

Akciğer kanserinde evreleme

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült

Akciğer kanserinin evresini ve ne kadar yayıldığını belirlemek, doğru tedavi seçeneklerini saptamak adına önemlidir. Akciğer kanserinin evresini belirlemek için sıkça kullanılan bazı tetkikler şunlardır;

Akciğer Kanseri Evrelemesinde Mediastinoskopi Uygulaması: Mediastinoskopi, kanserin göğüste bulunan lenf düğümlerine yayılımını (metastaz) göstermek için kullanılan bir yöntemdir. Genel anestezi altındaki hastanın boynundan küçük bir kesi açılarak mediastinoskopi (ince bir tüp) göğüs boşluğuna sokulur. Her iki akciğerin ortasında yer alan göğüs boşluğundaki lenf düğümleri kontrol edilir ve doku örneği alınır.

Akciğer Kanseri Evrelemesinde Tomografi veya CT taraması: CT taraması vücut doku ve organlarını Xray ışınları ile görüntüleme tekniğidir. Bu yöntemle organların ve dokuların detaylı görüntüleri alınır. Bu metod, göğüs röntgeninden daha hassasdır.

Akciğer Kanseri Evrelemesinde Manyetik Rezonans Görüntüleme veya MRI Uygulaması: Bu yöntem sırasında bilgisayara bağlı güçlü bir mıknatız vücudun bölgelerinin detaylı resmini çeker.

Akciğer Kanseri Evrelemesinde Pozitron Emisyon Tomografisi (PET-BT): Pozitron Yayıcı Tomografi (PET) lenf bezlerinde kanseri tespit eder. Organ ve dokularda ortaya çıkan fonksiyonel değişikleri göstermesi için şeker türevi olan ve pozitron ışıması yapan FDG adı verilen radyoaktif izotop (florodeoksiglukoz) damar yolu ile hastaya enjekte edilir. Kanser hücreleri beslendikleri bu şekeri algılayarak enjekte edilen izotopa yapışırlar. PET makinesi yapışan bu kanser hücrelerini tespit eder. Son yıllarda kanser görüntülemesine çağ atlatmış bir teknolojidir. Gerek hastalığın bulunduğu organda yayılımı hakkında, gerekse diğer organlara, lenf bezlerine ve komşu-uzak organlara hastalığın yayılımı konusunda son derece önemli bilgiler verir.

Akciğer Kanseri Evrelemesinde Tümörün Karakteristik Özelliklerinin Belirlenmesi: Hedefe yönelik tedavilerdeki gelişme bazı kanser türlerinin tedavisi için önemli rol oynamaktadır. Moleküler bazı hedeflere yönelik ilaçlar, kanserin yayılma ve gelişme göstermesini engelleyebilir. İşte bu yüzden, tedavi öncesi hastanın belirlenen kanser tedavisine olumlu yanıt verip vermeyeceği tespit edilebilir.

Tüm yeni tedavi yöntemleri ile ilgili bilgiler, hastanın küçük hücreli veya küçük hücreli dışı akciğer kanseri olup olmadığına ve hastalığın evresine göre sınıflandırılır.

Nedir bu akciğer kanseri türleri ve evreleri?

akciğer kanserinin aşamaları

1. Küçük hücreli dışı akciğer kanseri (KHDAK),

2. Küçük hücreli akciğer kanseri (KHAK)

1. Küçük hücre dışı akciğer kanseri (KHDAK)

Akciğer kanserlerinin %75’ini oluşturan küçük hücreli olmayan akciğer kanserleri genellikle daha yavaş gelişme yayılma gösterir.

Bu tür akciğer kanserleri;

- Adenokanser,

- Yassı (skuamöz) hücreli kanser,

- Büyük hücreli kanser

- Karma olmak üzere dört ana grupta sınıflandırılır

Bu akciğer kanseri türlerinin tedavileri benzer olmak üzere özellikle hedeflenmiş genomik özelliklerine göre bazı farklılıklar vardır.

2. Küçük hücreli akciğer kanseri (KHAK)

Zaman zaman yulaf hücresi kanseri olarak da adlandırılan küçük hücreli akciğer kanseri ise, tüm akciğer kanserlerinin %15-20’sini temsil eder. Bu akciğer kanser türü daha hızlı gelişme gösterir ve vücutta yayılımı daha fazladır.

Akciğer kanseri evreleri (aşamaları) nedir?

1.Küçük hücreli dışı akciğer kanserinde hastalık aşamaları

Aşağıda detaylı bir şekilde bahsedilecek olan TNM sisteminden elde edilen bilgilere göre hastalığın anatomik evresi belirlenir. Bu evreler I ila IV arasındadır ve küçük sayılar kanserin az yayıldığı yani tümörün küçük boyutta olduğu erken evreleri gösterir. Bu evreler tedavi planının en önemli belirleyicilerindendir.

Evre I, tümörün yalnızca bir akciğerde bulunduğu ve lenf bezlerinde bulunmadığı evredir.

Evre II, kanserin tümörün bulunduğu akciğerin çevresindeki lenf bezlerine yayıldığı evredir.

Evre IIIa, kanserin tümörün bulunduğu akciğerle aynı taraftaki nefes borusu, göğüs duvarı ve diyaframın çevresindeki lenf bezlerine yayıldığı evredir.

Evre IIIb, kanserin diğer akciğerdeki veya boyundaki lenf bezlerine yayıldığı evredir.

Evre IV, kanserin vücudun geri kalanına ve akciğerlerin diğer kısımlarına yayıldığı (metastatik) evredir.

tnm-kanser-evreleme-sistemi

TNM sistemi evrelerin daha anlaşılır bir biçimde sınıflanmasını sağlar.

TNM sistemi

T (tümör boyutuna göre değerlendirme)
  • Tis: Karsinoma in situ
  • T1: En büyük çapı 3 cm veya daha küçük, akciğer veya viseral plevra ile çevrili, lober bronş proksimaline invazyonun bronkoskopik bulusu olmayan (örn: ana bronşta yoktur) tümör
  • T1a: En büyük çapı 2 cm veya daha küçük tümör
  • T1b: En büyük çapı 2 cm’den büyük ancak 3 cm veya daha küçük tümör
  • T2: En büyük çapı 3 cm’den büyük ancak 7 cm veya daha küçük, veya şu özelliklerden birini içeren tümör (bu özelliklerden birine sahip bir T2 tümör eğer 5 cm veya daha küçük ise T2a olarak sınıflandırılır); Ana bronşu tutan, distal karinaya 2 cm’den fazla uzaklıkta, viseral plevraya invaze (PL1 veya PL2), hiler bölgeye uzanan ancak tüm akciğeri içermeyen atelektazi veya obstrüktif pnömoni.
  • T2a: En büyük çapı 3 cm’den büyük ancak 5 cm veya daha küçük tümör
  • T2b: En büyük çapı 5 cm’den büyük ancak 7 cm veya daha küçük tümör
  • T3: En büyük çapı 7cm’den büyük ve pariyetal plevra (PL3), göğüs duvarı (superior sulkus tümörleri dahil), diyafram, frenik sinir, mediastinal plevra ve pariyetal perikarddan herhangi birine invaze veya ana bronş tümörü (distal karinaya 2 cm’den daha yakın ancak invaze olmayan) veya tüm akciğeri etkileyen atelektazi ya da obstrüktif pnömoni veya aynı lobta nodül(ler)
  • T4: Herhangi bir büyüklükteki ve mediasten, kalp, büyük damarlar, trakea, rekürren laringeal sinir, özefagus, vertebra korpusu, karinadan herhangi birine invaze tümör veya ipsilateral farklı lobta tümör nodülü
N (bölgesel lenf nodu tutulumuna göre değerlendirme)
  • N0: Bölgesel lenf nodu metastazı yok
  • N1: İpsilateral peribronşial ve/veya subkarinal lenf nodlarına metastaz veya intrapulmoner nodlar, direkt uzanım ile tutulumlar dahil.
  • N2: İpsilateral mediastinal ve/veya subkarinal lenf nodu metastazı
  • N3: Kontralateral mediastinal, hiler, ipsilateral veya kontralateral skalen veya supraklavikular lenf nodu metastazı.
M (metastaz, uzak organ tutulumun göre değerlendirme)
  • M0: Uzak metastaz yok
  • M1: Uzak metastaz var
  • M1a: Kontralateral lobta ayrı tümör nodül veya nodülleri, tümör ile birlikte plevral nodüller veya malign plevral (veya perikardiyal) efüzyon
  • M1b: Uzak metastaz

 

2.Küçük hücreli akciğer kanserinde hastalık aşamaları

İki evre bulunur; toraksa (göğüs boşluğuna) sınırlı ve yaygın.

Sınırlı evrede tümör bir akciğerde ve yanındaki lenf bezlerinde mevcuttur. Yaygın evrede tümör vücuttaki diğer organların yanı sıra diğer akciğere de sirayet etmiştir.

Özellikle küçük hücreli akciğer kanseri beyin metastazı yapma eğilimindedir. Bu nedenle hastalık evrelendirme aşamasında mutlaka beyin MR çekilmeli ve beyinde hastalık varlığı araştırılmalıdır.

 

Sonraki yazı: Akciğer kanserinde tedavi yöntemleri

Önceki yazı: Akciğer kanserinde erken tanı ve tarama mümkün müdür? Nasıl teşhis edilir mi?

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan