Akciger-kanserinde-immunoterapi

Akciğer kanserinde immünoterapi tedavisi

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült

Yakın zamana kadar akciğer kanseri, bağışıklık sistemi tarafından tanınamayan, başka bir deyişle immünojenik olmayan bir kanser türü olarak düşünülmekteydi. Fakat 2010 sonrası adını duyuran immün kontrol noktası inhibitörleri ile akciğer kanseri tedavisinde önemli adımlar atılmıştır. İleri (4.) evre akciğer kanseri hastaların bir kısmı bu ilaçlardan ciddi orandan fayda görmüş ve yaşam süreleri uzamıştır. Günümüzde akciğer kanserinde denenen immünoterapiler 3 ana başlıkta incelenebilir:

İmmün kontrol noktası inhibitörleri

Bu tedavi "bağışıklık sisteminin fren mekanizmalarının kaldırılması" olarak özetlenebilir. Böylelikle kansere karşı daha güçlü ve etkili bir immün yanıt oluşmasının önü açılır. Birden fazla sayıda immün kontrol noktası (immune checkpoint) vardır ve bu hücresel fren mekanizmalarına karşı çeşitli ilaçlar hem kullanıma girmiş hem de halen geliştirilmektedir. Burada ilacın enteresan bir çalışma mekanizması vardır: buna inhibitörün inhibisyonu (baskılayıcının baskılanması) denir. Bağışıklık sisteminin baskılayan ve hem tümörde hem bağışıklık sistemi hücreleri üzerinde bulunabilen moleküller (PD-1, PD-L1 ve CTLA4 gibi), antikor yapısındanki ilaçlar ile engellenmekte, böylelikle immün yanıtın önü açılmaktadır.

Akciğer kanserinde onay alan 2 adet immün kontrol noktası inhibitörü vardır, ikisi de anti-PD-1 yapısında monoklonal antikorlardır (nivolumab ve pembrolizumab).

immun-kontrol-noktasi-inhibitorleri

Opdivo (nivolumab)

4 Mart 2014 tarihinde FDA onayını alan Opdivo, ileri evre yassı hücreli akciğer kanserli hastalarda, standart tedavi olarak adlandırılan platin içerikli ilaçlar (sisplatin, karboplatin) sonrası yanıtsızlık gelişmesi durumunda kullanılmaya başlanmıştır. Opdivo ayrıca 9 Ekim 2015 tarihinde adenokanser türünde ileri evre küçük hücreli dışı akciğer kanserinde de FDA onayı almıştır. Opdivo, immun sistem hücrelerimizi baskılayan PD-1 proteininin aktivitesine engel olmaktadır ve böylece immün sistem hücrelerimiz çalışmasını sürdürebilmektedir. Opdivo, daha önce melanom tedavisinde de onay alan bir immünoterapi ilacıdır. En önemli yan etkisi isilik olarak gösterilmiştir.

Keytruda (pembrolizumab)

Pembrolizumab etken maddeli Keytruda adlı ilaç, 2 Ekim 2015 tarihinde küçük hücreli dışı akciğer kanserinde kullanım onayı almıştır.

Pembrolizumab küçük hücreli akciğer kanseri dahil birçok kanser türünde etkinik göstererek heyecan yaratmıştır. Etkinlik gösterdiği diğer kanser türleri; metastaz yapmış maling melanom, baş boyun kanseri, özofagus (yemek borusu) kanseri, mide kanseri, mesane (idrar torbası), küçük hücreli olmayan akciğer kanserleri, karaciğer kanseri (hepatoselüler kanser), over (kadılarda yumurtalık) kanseri, kolon rektum (kalın barsak) kanseri.

Terapötik (tedavi edici) kanser aşıları

Terapötik kanser aşıları, tümöre özgü antijenleri hedef alarak bağışıklık sistemi yanıtı oluşturmayı hedefleyen immünoterapilerdir. Bu antijenlerin en bilinenleri MAGE-3 (akciğer kanserlerinde %42 oranında bulunur); NY-ESO-1 (akciğer kanserlerinde %30 oranında bulunur), survivin ve MUC1'dir.

Çok sayıda klinik çalışma devam etmekle birlikte, şimdiye kadar uluslararası kullanım onayı alan bir akciğer kanseri aşısı olmamıştır.

Hücresel tedaviler

Adoptif hücre tedavisi olarak da adlandırılan bu yöntemde T hücre olarak adlandırılan bağışıklık sistemi hücreleri hastadan toplanır, genetik olarak modifiye edilir veya aktiviteleri artması için kimyasallara edilir, ve kansere karşı bir bağışıklık yanıtı tetiklemesi için tekrar hastaya verilir. Akciğer kanseri için adoptif hücre terapisinin denendiği birçok klinik çalışma mevcuttur, fakat henüz uluslararası onay alan bir yöntem olmamıştır.

Bu klinik çalışmalardan biri faz-2 aşamasına kadar gelmiştir. Küçük hücre dışı akciğer kanserli hastaların dahil edildiği çalışmada tümör içinde bulunan lenfositler (tumor-infiltrating lymphocytes = TIL) hastadan toplanmakta, çeşitli işlemlerden geçirilmekte ve kemoterapiyi takiben uygulanmaktadır (klinik çalışma adı ve linki: T Cell Receptor Immunotherapy for Patients With Metastatic Non-Small Cell Lung Cancer).

 

Sonraki yazı: Akciğer kanserinde ısı - hipertermi tedavisi

Önceki yazı: Akciğer kanserinde hedefe yönelik tedavi - akıllı ilaçlar

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan