akciğer kanseri sbrt, sterotaktik radyocerrahi, truebeam, mustafa özdoğan, cyber-knife, ışın tedavisi

Akciğer kanserinde radyoterapi - ışın tedavisi

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült

Radyoterapi tedavisi, kanser hücrelerindeki DNA’ya zarar verir. DNA, vücuttaki hücrelerin nasıl hareket edeceğini kontrol eden genetik bir koddur. Radyoterapi ya doğrudan DNA’ya zarar verir ya da DNA’ya zarar veren, serbest radikaller olarak adlandırılan yüklü parçacıkları meydana getirir.

Kanser hücreleri, DNA’ları zarar gördüğünde ölür veya gelişmesi durur. Kanser hücresi öldüğünde vücut ölü hücreleri parçalar ve atık madde olarak vücuttan atar. Kanser hücrelerinin yanı sıra normal hücrelerde radyoterapiden zarar görebilir, ancak genellikle kendi kendilerini onarabilirler.

Akciğer kanserinde radikal radyoterapi

I ve II. evrede çoğunlukla tercih cerrahidir. Ancak, cerrahinin tercih edilemediği durumlarda radyoterapi bir seçenektir. Son yıllarda erken evrelerde SBRT adlı özel radyoterapi yönteminin kullanımı giderek artmaktadır.

III evrede cerrahiye uygun olmayan hastalarda, radyoterapi eş zamanlı kemoterapi standart tedavi yöntemi olarak uygulanır. Bu yönteme, radikal radyoterapi ya da küratif amaçlı radyoterapi denir. Radyoterapi, kanser akciğerin sağ üst tarafında geliştiğinde sık kullanılan bir yöntemdir. Pancoast tümörler olarak adlandırılan bu tümör türü, kola bağlı sinirlere çok yakındır ve ameliyat edilmesi zordur. Bu sebeple, kemoterapi, radyoterapiyi takiben verilebilir. Bu tedavilerin sonucunda küçülen tümörün ameliyatla alınması sağlanabilir.

Kemoterapi ve radyoterapinin birlikte uygulanmasına eşzamanlı kemoradyoterapi veya eşzamanlı kemoradyasyon denir. İki tedavinin birlikte verilmesi hastada oluşan yan etkileri arttırır. Bu sebeple, kemoradyoterapi sağlık koşulları elveren hastalarda uygulanmaktadır. Yine, sağlık koşulları elveren II ve III. evre küçük hücreli olmayan akciğer kanseri hastalara da kemoradyoterapi önerilmektedir.

Akciğer kanseri tedavisinde radikal radyoterapi uygulama yolları

Radikal radyoterapi tedavisi farklı yollarla uygulanabilmekle birlikte, günümüzde en tercih edilen yöntem 4-7 hafta arası her gün 1 tedavi olarak verilen yöntemdir. Radyoterapi, hastaya pazartesiden cumaya ayakta tedavi şeklinde verilir. Tedavi planına göre, hafta sonları hariç her gün hastanede tedavi uygulanır. Hastaya verilen radyasyon dozu, her iki uygulama şeklinde de yaklaşık aynıdır. Bazı araştırmalar, bir kısım akciğer kanseri hastalarda günlük verilen tek tedavi yerine fraksiyon sayısı artırılmış ve tedavi süresi kısaltılmış radyoterapi rejiminin daha faydalı olduğunu göstermiştir. Ancak bu henüz tartışma konusudur ve pratik uygulamaya girmemiştir.

Akciğer kanseri tedavisinde kemoterapi sonrası radyoterapi

Göğüste tümörün karşı tarafındaki lenf bezlerine yayılan III. evre akciğer kanserinde kemoterapi sonrasında radyoterapi uygulanabilir. Kemoterapi ve sonrasında radyoterapi uygulamasına ardışık tedavi adı verilir.

Akciğer kanseri tedavisinde cerrahi sonrası radyoterapi

Erken evre akciğer kanseri olan hastalarda cerrahi sonrası radyoterapi, akciğerde kanserin tekrarlama riskini az da olsa azaltabilir. Bu yönteme adjuvan radyoterapi denir. Radyoterapi genellikle cerrahi ile tamamen alınamayan kanserin tedavisi için uygulanır ya da cerrahi sırasında akciğere yakın lenf bezlerinde kanser hücreleri tespit edilirse, hastaya radyoterapi tedavisi verilebilir.

Akciğer kanseri belirtilerini iyileştirmek için uygulanan radyoterapi (palyatif radyoterapi)

Radyoterapi öksürük, ağrı ya da öksürükle kan gelmesi (hemoptizi) gibi göğüste oluşan bazı belirtileri kontrol altına almada oldukça iyi bir yöntemdir. Ayrıca, kemiğe yayılan kanser hücrelerine bağlı oluşan ağrıyı da azaltabilir. Bu tür bir radyoterapi, hastaya farklı yollarla verilebilir.

  • Sadece 1 tedavi
  • Yaklaşık 1 hafta arayla 2 tedavi
  • Yaklaşık 2 hafta boyunca bir kür tedavi

Kanser tedavisini farklı yollarla vermek, bazı durumlarda fayda sağlayabilir. Tedavinin uygulanma yolu, hastanın kişisel ihtiyaçlarına bağlıdır. Ayrıca, yan etkilerin neredeyse her zaman geçici süreli olduğunu, ancak tedavi kürü uzadıkça bu yan etkilerin artığını bilmek gerekir.

Stereotaktik vücut radyoterapisi - SBRT

Stereotaktik vücut radyoterapisi, küçük, yeri tam tespit edilmiş derinlerde bulunan tümörlerde kullanılabilir. Daha çok akciğer, karaciğer veya pankreasta gelişen tümörler için kullanılan bir tedavi yöntemidir. Bu tür radyoterapi yöntemine, stereotaktik vücut radyoterapisi veya stereotaktik ablatif radyoterapi denir.

 

Sonraki yazı: akciğer kanserinde kemoterapi ile tedavi

Önceki yazı: akciğer kanserinde ameliyat yöntemleri

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan