bagirsak-gut-florasi-mikrobiyota-mikrobiyom-nedir-kolorektal-kanserle-arasindaki-iliski-nasildir

Bağırsak florası (mikrobiyota = mikrobiyom) nedir? Kolorektal kanserle arasındaki ilişki nasıldır?

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült

Mikrobiyata nedir?

Vücudumuzda 30 trilyon kadar insan hücresi bulunduğu tahmin ediliyor. Yine bu sayıda yararlı bakterilerimiz var (bakteri hücreleri insan hücrelerinden yaklaşık 10 kat küçüktür). Vücudun deri, ağız, bağırsaklar, vajina gibi çeşitli bölgelerinde yerleşmiş bu bakterilere o bölgenin florası, yeni adıyla mikrobiyotası deniyor. Bağırsaktaki mikrobiyota ise 2 kilo ağırlığında ve hem işlevi hem de ağırlığı nedeniyle artık bir organ olarak kabul ediliyor.

insan-vucudunda-bulunan-toplam-hucre-sayisi-nedir

 

Mikrobiyata ve kolorektal kanserler arasında nasıl bir ilişki var?

kolon-rektum-kanserleri-tümörleri

Kolon ve rektum, sindirim sisteminin kalın bağırsak denilen kısmını oluşturur. Son 20 cm’lik kısmı rektum, buradan ince bağırsaklara kadar olan kısmı ise kolon olarak adlandırılır. Toplam yaklaşık 1,5 m uzunluğundadır. Kısmen sindirilmiş gıdalar ince bağırsaktan kolona gelir. Kolon su ve mineralleri besinden ayırır, geri kalanı anüsten atılmak üzere depolar.

Kolondan başlayan kansere kolon kanseri, rektumdan başlayan kansere rektum kanseri denir. Dolayısı ise genel olarak hem kolon kanseri hem de rektum kanseri birlikte kolorektal kanser olarak isimlendirilir. Kolon ve rektum kanserleri bu organların iç yüzeyini örten tabakayı oluşturan hücrelerden gelişir. Ülkemiz istatistiklerine göre kolorektal kanserler hem bayan hem erkeklerde en sık görülen üçüncü kanserdir. Yani ülkemiz için oldukça önemli bir sağlık sorunudur. Kolorektal kanserler hastalığın erken evrelerinde çoğunlukla herhangi bir şikayete neden olmaz veya belirti vermez. Erken teşhiste en etkili yöntem kolonoskopidir. Yapılan çalışmalar, bağırsak mikrobiyotasının incelenmesinin kolorektal kanserin değerlendirilmesi için çok önemli rol oynayacağı belirtiliyor. Kolon mikrobiyatasının, epitel (bağırsak iç yüzeyini döşeyen) hücrelerin değişmesi ve çoğalması, biyoaktif ürün sentezi ve bağışıklık sistemini etkilemesi ile kolorekral kanserleri tetiklediğini saptanmıştır.

Kolorektal kanserlerin oluşmasıyla ilişkili faktörlerin başlıcaları; beslenme, genetik mutasyonlar ve iltihabi bağırsak hastalıklarıdır. Beslenmenin hastalık için en önemli tetikleyici faktör olduğu artık bilinmektedir. Ülkemizde kalın bağırsak kanserlerinin sık görülmesi, aslında beslenme tarzımızın çok da sağlıklı olmadığının göstergelerinden biridir.

Bağırsak mikrobiyotası, antibiyotik kullanımı ve kötü beslenme alışkanlıklarından direk etkilenir ve kolorektal kanserler de dahil olmak üzere bir çok hastalıkla ilişkilidir.

Sağlıklı bağırsak ve daha iyi bir mikrobiyota için nasıl beslenmeliyiz?

  1. Yoğurt ve fermente yiyecekler (tarhana, boza, şıra, sirke, fermente süt ürünleri) gibi probiyotik besinler tüketilmeli.
  2. Egzersizin sağlıklı bağırsak mikrobiyotasını desteklediği yapılan çalışmalarda gösterilmiştir. Hareketsiz kalınmamalı, spor bir yaşam tarzı olmalı.
  3. Lifli gıdalar bağırsaktaki faydalı bakterilerin çoğalmasına yardımcı olurlar. Lifli gıdaların tüketimine özen gösterilmeli. Bağırsaklarımızın temizlenmesi ve yenilenmesi açısından lifli gıdalar tüketilmeli.
  4. Dünya genelinde antibiyotiği en yoğun kullanan ülkelerin başında geliyoruz. Gereksiz antibiyotik kullanımının önüne geçilmeli. Antibiyotiklerin bağırsak mikrobiyotasına uzun süreli olumsuz etkileri vardır!
  5. Paketli, doğal olmayan, işlenmiş, gıdalardan uzak duralım. Bağırsak mikrobiyotamızı zamanla bozar.
Sağlıklı ve mutlu kalın...
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan

Kaynak:

1. Johan Gagnière, Jennifer Raisch, Julie Veziant.
Gut microbiota imbalance and colorectal cancer.
World J Gastroenterol. 2016 Jan 14; 22(2): 501–518. Published online 2016 Jan 14. doi: 10.3748/wjg.v22.i2.501

2. Gokhan Cipe, Ufuk Oguz Idiz, Deniz Firat, Huseyin Bektasoglu.
Relationship between intestinal microbiota and colorectal cancer.
World J Gastrointest Oncol. 2015 Oct 15;7(10):233-40. doi: 10.4251/wjgo.v7.i10.233.

1 comment

  1. hasan final 17 Kasım, 2016 at 22:29 Cevapla

    teşekkurler sayın ÖZDOĞAN.yaptığınız bilgilendirmelerle geçirdiğimiz bu rahatsızlık hakkında daha fazla ön alarak yaşamımıza yön veriyor ve daha sağlıklı olmaya çalışıyoruz.varolun sağolun.