Beyin-tumorlerinde-kemoterapi-ve-yenilikci-tedavi-yontemleri

Beyin tümörlerinde kemoterapi ve hedefe yönelik tedavi yöntemleri

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült

Beyin tümöründe kemoterapi tedavisi

İleri evre ya da tekrarlayan beyin tümörlerinde uzman doktor belirtileri hafifletmek için çoğunlukla kemoterapi tedavisi önerir. Bazen de radyoterapi tedavisi ile birlikte veya öncesi uygulanabilir.

Kemoterapi, tümör hücrelerini öldürmek için kullanılan güçlü bir ilaç tedavisidir.

-Tek bir ilaç ya da birden fazla ilaç kombinasyonu kullanılabilir.

-Kemoterapi ilaçları ağızdan ya da damardan verilir. Bazı ilaçlar, beyinde biriken sıvıyı boşaltmak için yerleştirilen şant vasıtasıyla verilebilir.

-Kemoterapi, genellikle kürler halinde verilir. Bir kür, kısa süreli yoğun bir tedavi ve ardından bir süre dinlenme ve toparlama döneminden oluşur. Her bir kür birkaç hafta içinde sona erer.

-Rejimlerin çoğu 2-4 kürlük tedaviler olarak tasarlanır. Tedavi kürü tamamlandıktan sonra bir süre tedaviye ara verilerek tümörün ilaca verdiği yanıt gözlenir.

-Kemoterapi yan etkileri çok iyi bilinmektedir. Bazı hastaların bu yan etkileri tolere etmesi zor olabilir. Mide bulantısı, kusma, ağız yaraları, iştah kaybı, saç kaybı gibi bazı kemoterapi yan etkileri ilaç tedavileri ile azaltılabilir ve hastanın bu dönemi daha rahat geçirmesi sağlanabilir.

Kan beyin bariyeri

Beyin; kan beyin bariyeri tarafından korunduğu için bazı beyin tümörlerini kemoterapi ilaçları ile tedavi etmek zor olabilir. Bu, vücutta bulunan doğal bir filtredir. Kandaki sadece belli maddelerin beyin dokusuna geçmesine izin verir. Bazı beyin tümörleri kan beyin bariyerine zarar verir. Buda, kemoterapi ilaçlarının bariyeri geçmesini ve beyine ulaşmasını sağlar.

Kemoterapi ağızdan hap olarak ya da damardan enjeksiyon yoluyla verilebilir. Beyin ve omurilik çevresinde dolaşan sıvıya bazı kemoterapi ilaçlarının enjekte edilmesi mümkündür. Bu tedaviye, intratekal tedavi denir.

Kemoterapi hastaya farklı yollardan verilebilir:

-Damardan

-Tablet ya da kapsül olarak ağızdan

-Omurilik sıvısından (intratekal)

-Beyin tümörünün bulunduğu bölgeden

Damardan enjeksiyon yoluyla kemoterapi

Beyin tümörlerinde kemoterapi ilaçlarının çoğu damardan enjeksiyon yoluyla doğrudan kan dolaşımına ya da sıvı ilaç torbasından damara verilir. Kemoterapi, ilacı el ya da koldaki damardan sokulan kanül adı verilen küçük bir tüp aracılığıyla da uygulanabilir. Ya da göğüste geniş damara giden merkezi hat adı verilen uzun bir tüp aracılığı ile de tedavi verilebilir.

Kemoterapi tedavisi hastalara birkaç haftalık sürelerde kürler halinde uygulanır. Sonrasında belli bir süre hasta dinlendirilerek tedaviye bağlı gelişen yan etkilerin sona ermesi beklenir. Hastanın ne sıklıkta tedavi alacağı verilen ilaç ya da ilaçlara bağlıdır.

Tablet ya da kapsül olarak ağızdan kemoterapi

Beyin tümörü için kullanılan temozolomid, prokarbazin veya lomustin gibi bazı ilaçlar, tablet ya da kapsül olarak ağızdan verilir. Tablet veya kapsül olmasının avantajı, hastanın ayakta tedavi edilebilmesidir.

Hastanın ne sıklıkta ve ne kadar süre tedavi göreceği, verilen ilaç ya da ilaçlara bağlıdır.

Omurilik sıvısından (inratekal) kemoterapi

Metotreksat gibi bazı ilaçlar, omurilik çevresindeki sıvıya (serebrospinal sıvısı ya da beyin omurilik sıvısına) enjekte edilebilir. Bu yöntem, bazı beyin tümör türlerini tedavi edebilir. Enjeksiyon, lomber ponksiyon sırasında yapılır. Bu yönteme, intratekal tedavi adı verilir. Böylece ilaç omurilik sıvısına karışarak tüm beyini dolaşır.

Bazen ameliyat sırasında kafa derisinin altına plastik, oval şekilde bir cihaz yerleştirilebilir. Bu cihaza, ventriküler erişim cihazı denir. Cihazın alt bölümünde beyin boşluklarını (ventrikül) dolduran sıvıya giren ince bir tüp vardır. İğneyle girilerek bu ince tüp aracılığıyla kemoterapi tedavisi beyin omurilik sıvısına ulaştırılabilir.

Kemoterapi plakası

Bazı beyin tümörleri için uygulanan kemoterapi ilaçları, implant gibi beyin dokusunun içine koyulabilir. Kemoterapi ilacı jel bir plakanın içine yerleştirilir. Beyin tümörü ameliyatının sonunda, bu plaka beyindeki tümör alanının içine yerleştirilir. 2 ya da 3 haftayı aşkın sürede jel erir. Jel eridikçe kemoterapi ilacı doğrudan beyin dokusuna yayılır.

Beslenme ve bitkisel gıda takviyeleri ile kemoterapi

Bazı besinlerin ya da bitkisel gıda takviyelerinin kemoterapi tedavisi ile nasıl etkileşime geçtiği konusu bilimsel olarak netlik kazanmamıştır. Bazı besinler veya gıda takviyeleri, kemoterapi tedavisi sırasında hastaya zarar verebilir. Bu sebeple, besin takviyesi almak isteyen hastaların kendi doktorlarını bilgilendirmeleri önemlidir. Bu sayede, tedavi devam ederken hastada gelişebilecek istenmeyen sonuçların önüne geçilmiş olacaktır.

Hasta, tedavi devam ederken doktoru ile konuşarak aldığı ilaçlara uygun takviye ürünleri kullanabilir. Ancak, bunun doktor kontrolünde olması önemlidir.

Beyin Kanserine Hedefe Yönelik Tedavi Yöntemleri

Beyin tümörlerinde kullanılan hedefe yönelik tedavi ajanı Bevacizumab'tır (Altuzan). Bu ilaç kanser gelişiminde ve ilerlemesinde önemli bir etken olan anjiogenezi (kanser hücrelerinin yeni damarlar oluşturmasını) engeller. Bu ilacın ilerlemiş veya tekrarlamış glioblastom vakalarında etkili olduğu bilinmektedir.

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan