girtlak-kanseri-ameliyati-larenjektomi

Gırtlak kanseri ameliyatı - larinjektomi

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült

Cerrahi, kanserin yerleştiği bölgeye ve yayılımına göre özellikle erken evrelerde tercih edilen yöntemlerdendir. Tümörün özelliklerine göre farklı teknikler kullanılır. Bazı durumlarda, cerrahinin neden olduğu doku kaybını onarmak için estetik cerrahiden yardım alınabilir.

Lazer Cerrahi

Lazer, bazı evre 0 (karsinom in situ) ve T1 kanserlerin tedavisinde kullanılabilir. Endoskop, boğazdan aşağı sokularak tümöre yerleştirilir. Daha sonra endoskobun ucundaki yüksek yoğunluklu lazer kullanılarak kanser yok edilir.

Kordektomi

Kordektomi yönteminde, ses tellerinin bir kısmı ya da tamamı alınır. Bu işlem, çok küçük veya glotik yüzeydeki (ses teli) kanserlerde tedavi için kullanılabilir. Kordektominin konuşmaya etkisi, alınan ses tellerinin sayısına bağlıdır. Ses tellerinin bir kısmının alınması ses kısıklığına yol açar. Her iki ses telide alındığında normal konuşmak artık mümkün olmaz.

LARENJEKTOMİ

Larinjektomi, gırtlağın bir kısmının veya tamamının alınmasıdır.

Kısmi Larenjektomi: Gırtlakta bulunan daha küçük kanserler, gırtlağın sadece bir kısmının alınmasıyla tedavi edilebilir. Farklı türde kısmi larinjektomi yöntemleri vardır, ancak hepsinin amacı aynıdır: Tüm tümör alınırken, gırtlağı mümkün olduğu kadar az almaktır.

Supraglotik larenjektomide ses tellerinin üstünde boğazın sadece bir kısmı alınır. Bu işlem, bazı supraglotik kanserlerin tedavisinde kullanılabilir. Bu işlem, sonrasında normal konuşmanıza izin verecektir.

Hemilarenjektomide, ses tellerinde (glotis) teşhis edilen küçük kanserler sadece bir ses teli alınarak temizlenebilir. Böylece diğer ses teli kalacak, konuşmanıza yardımcı olacaktır.

Total Larenjektomi: Bu yöntemle gırtlağın tümü alınır. Cerrahi bir yöntemle soluk borusuna giden bir delik açılır. Bu işlem, trakeostomi olarak adlandırılmaktadır. Tüm gırtlak alındıktan sonra, hasta artık normal konuşamayacaktır. Ancak, konuşma terapilerine gönderilerek hastanın yaşamı kolaylaştırılabilir. Gırtlak ve özefagus arasındaki birleşme bölgesi genellikle kanserden etkilenmez. Bu sayede, cerrahinin ardından hasta iyileştikten sonra ameliyat öncesi olduğu gibi besinleri yutabilecek ve sıvıları içebilecektir.

Total veya Kısmi Farenjektomi

Yutağın (geniz = farinks) tümünün veya bir kısmının cerrahi ile alınmasına farenjektomi denir. Bu yöntem, hipofarinks yani alt yutak kanserlerinin tedavisinde gerekli görülebilmektedir. Gırtlak çoğunlukla alt yutak ile birlikte alınır. Cerrahi sonrası gırtlağın yeniden yapılandırılması ve yutma hareketinin güçlendirilmesi için boğazınızın işlem gören bölümüne estetik cerrahi uygulanması gerekebilir.

Estetik Cerrahi

Bu tür operasyonlar, geniş çaplı cerrahi ile kanserin alınması sonucu etkilenen bölgelerin yeniden yapılandırılması ve işlevini daha sağlıklı yerine getirebilmesi için yapılır.

Lenf bezlerinin Alınması – Boyun diseksiyonu

Gırtlak ve alt yutak kanserleri, Tümörün bulunduğu yere ve evresine göre boyundaki lenf bezlerine (ve diğer yakın dokulara) yayılabilir. Yayılım olması durumunda veye potansiyel yayılım olma ihtimallerinde boyunda yer alan lenf bezleri cerrahi olarak çıkarılır. Bu operasyona, boyun diseksiyonu denir.

Trakeostomi

Trakeostomi, cerrahi yöntemlerle boyundan soluk borusuna giden bir delik açılmasıdır. Bazı durumlarda geçici trakeostomi yapılabileceği gibi gırtlağın tamamen alınması (total lerenjektomi) sonrası kalıcı olarak da uygulanabilir. Gırtlak veya alt yutak kanseri oldukça büyük ve solunuma engel oluyorsa, tümörlü alan atlanarak boynun ön tarafından bir delik açılır ve soluk borusunun altından hava girişi sağlanarak hastanın rahat nefes almasına imkan verilir.

Gastrostomi Tüpü

Gırtlak ve alt yutak kanserleri, yutma güçlüğü yaratarak hastanın yeterli beslenmesine engel olabilir. Buda hastanın kilo kaybına ve vücut direncinin düşmesine neden olabilir. Vücut direnci düşen hastanın verilecek tedavilere dayanma gücü azalır ve enfeksiyonlara yatkınlığı artabilir. Bu nedenle, baş boyun kanserlerinin tedavisinde doğal beslenmenin önemi son derece fazladır.

Gastrostomi tüpü (G tüpü), karından içeri sokularak mideye yerleştirilen bir beslenme tüpüdür. Hasta lokal anestezi altında iken gerçekleştirilen yöntemde beslenme tüpü; esnek, ışıklı bir alet (endoskop) yardımıyla ağızdan sokularak mideye yerleştirilir. Bu işleme, perkutan endoskopik gastrostomi veya PEG tüpü adı verilir. Diğer bir seçenek, beslenme tüpünün ameliyat sırasında yerleştirilmesidir. Tüp yerleştirildikten sonra doğrudan mideye ulaşan gıdalarla hastanın beslenmesi sağlanır.

Gastrostomi tüpü, kemoterapi ve/veya radyoterapi süresince hastanın yeterli beslenebilmesi için kısa süreli kullanılır. Tedavi sonrası hasta besinleri rahat yutmaya başladığında, beslenme tüpü çıkarılacaktır.

Total larenjektomi sonrası konuşma yetisini geri kazanmak

Total larinjektomi sonrası ses tellerinizi kullanılarak konuşmanız mümkün olmayacaktır. Kanser yüzünden ses tellerinizi kaybetmeniz, konuşamayacağınız anlamına gelmez. Ancak, tekrar konuşmak belli bir süre ve emek ister. Bilmeniz gereken; tekrar konuşmaya başladığınızda sesinizin artık eskisi gibi olmayacağıdır. Rehabilitasyon tedavisi için konuşma terapistine gitmeniz gerekecektir. Konuşma terapisti, tekrar konuşmayı öğrenmenizde büyük rol oynayacaktır.

Özofajeal konuşma: Larinjektomiden sonra soluk borusu, gırtlaktan ayrılmış olacaktır. Bu aşamada, hastanın akciğerlerindeki havayı ağzından çıkartarak konuşması mümkün değildir. Bazı hastalar eğitim görerek havayı yutmayı ve bu havayı zorlayarak ağızdan çıkarmayı öğrenir. Hava gırtlaktan geçerken titreşime neden olacaktır. Bu titreşim, eğitimle konuşmaya dönüştürülebilir. Bu, en temel konuşma rehabilitasyonudur. Son yıllarda geliştirilen yeni cihazlar ve cerrahi teknikler, çoğunlukla özofajeal konuşmayı öğrenme tekniğini daha nadir kullanır hale getirmiştir.

Tedavi Sonrası Elektrolarinks Kullanımı: Birtakım tıbbi sebeplerden dolayı, hastaya trakeoözofajiyal delik açma işlemi yapıldığında veya trakeoözofajiyal delik işlemi sonrası hasta sesini kullanmayı öğrenirken mekanik ses üreten elektrikli bir cihaz kullanabilir. Pil ile çalışan cihaz, dıştan ağzın kenarına veya boyuna yerleştirilebilir. Cihazın düğmesine basarak ses titreşimi sağlanır. Ağız ve dil oynatılarak ses sözcüklere dönüştürülebilir. Cihazı kullanmak için konuşma terapisti ile çalışarak bu tekniği öğrenmeniz mümkündür.

Beslenme ve yutma problemlerine yardımcı olmak

Gırtlak veya alt yutak kanserleri ve tedavileri zaman zaman yutma güçlüğü, ağız kuruluğu hatta diş dökülmesi gibi problemlere neden olabilir. Bu durum, yemek yemeyi zorlaştırarak kilo kaybına ve yetersiz beslenmeye bağlı halsizliğe yol açar.

Hastaların ne yiyeceğini ayarlamak ve ihtiyacı olan besinleri aldığından emin olmak için tedavi sonrası kısa süreliğine mideye beslenme tüpü yerleştirilmesi gerekebilir.

Tedavinizi üstlenen doktorunuz tedaviniz süresince ve sonrasında gerekli besinleri alacağınız düzenlemeler yapacaktır. Bu sayede, kilonuzu koruyarak düzenli beslenmeye devam edebilirsiniz.

Larenjektomi yönteminin sosyal hayata etkisi
Larenjektomide, trakeostomi (soluk borusunu açma ameliyatı) gerçekleştiğinde görüntünüz, konuşmanız ve nefes almanız değişebilir. Bu tür durumlarda yapabileceğiniz bazı şeyler vardır. Eşarp takarak veya dik yakalı kazak ya da bluz giyerek açılan deliği (stoma) örtmeniz, böylece daha güzel görünmeniz mümkün olacaktır.

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan