Gliomlar-ve-Non-glial-tumorler

Gliomlar (GBM) ve Non-glial tümörler

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült

Gliomlar (astrositomlar, glioblastome multiforme, ependimom, oligodendrogliom, karışık gliom)

Gliom: Tüm beyin tümörlerinin yarısı ve omurilik tümörlerinin %50’si glial hücrelerden gelişen gliom tümörlerdir. Glial hücreler, sinir dürtülerini yönlendiren beyin hücrelerindeki sinirlere destek işlevi görürler.

Astrositom: Astrositom tümörler, gliomların ve birincil beyin tümörlerinin en sık görülen türüdür. Bu tümörler, beyin sapı, omurilik veya beyin gibi merkezi sinir sistemi bölümlerinden birinde büyüyebilir. Astrositom tümörler, mikroskop altında incelendiğinde görünüş şekillerine göre sınıflandırılır. Hücreler, net yapıları ve sınırları ile birbirinden ayrılırlar. Astrositom’lar en az kötü huylu olan beyin tümörleridir.

Yayılmayan Astrositom: Yayılmayan astrositom’lar, genellikle dokuların içinde değil etrafında ve yavaş büyürler. İki çeşit yayılmayan astrositom vardır; juvenil(genç) pinosit ve subependim (omurilik iç zarı altı)

Yayılan Astrositom (I-II. evre Astrositom): Yayılan astrositom’lar, kısmen normal hücrelere benzer ve düşük derece tümörlerdir. Kısmen yavaş büyür ve zaman zaman cerrahi müdahale ile tamamı alınabilir. Bazı vakalarda, yüksek derece tümörlerdeki gibi tekrarlama söz konusu olabilir. Cerrahi tedavi tek başına en önemli tedavi yöntemidir. Zorunlu olmadıkça kemoterapi ve radyoterapi önerilmez.

Anaplastik Astrositom (III. evre Astrositom): Anaplastik astrositom, düşük dereceli tümörlere nazaran daha hızlı büyür ve hücreleri kötü huyludur. Mikroskop altında incelendiğinde normal hücrelerden farklı gözükürler. Ameliyat ile tümörün tamamını yada tamamına yakınını alınması ve sonra uygulanacak radyoterapi standart tedavi seçeneğidir.

Glioblastome Multiforme (GBM, IV. evre Astrositom): Astrositom’ların en ileri evresi çok biçimli glioblastomdur. Bu tür tümörler, hızlı büyür ve yakınındaki dokulara yayılır. Hücreleri kötü huyludur. Birincil beyin tümörlerinde, yetişkinlere en fazla zararı bu tümörler verir. Cerrahi sonrası günümüzde uygulanan bir tür kemoterapi ilacı olan temozolomid ve eş zamanlı radyoterapi ile başarı şansı artmıştır. Bu tedavilere rağmen ilerleyen hastalarda bevasizumab isimli akıllı ilaç ile irinotekan isimli kemoterapi kombine kullanımı yarar sağlamaktadır. Tümörün cerrahi yöntemle çıkarılma başarısı hastanın yaşam şansını artıran en önemli faktördür.

Bu tür tümörler, tekrarlayabilir veya ilerleyebilir. Düşük derece astrositom tedavisi sonrası tekrarlama gözlenebilir.

Ependimom: Omurilik kanalında ve beyin boşluğunda sıralanan hücrelerden üreyen beyin tümörleri, ependimom diye adlandırılır. Bu tür tümörlerin çoğu, genellikle iyi huylu tümörlerdir ve yavaş büyürler.

Kolay ayırdedilebilen Ependimom (II. evre): Kolay ayırdedilebilen ependimom tümörler, normal hücrelere çok benzerler ve oldukça yavaş büyürler.

Anaplastik Ependimom (III. evre): Anaplastik ependimom tümörler, normal hücrelere pek benzemezler ve daha hızlı büyürler.

Ependimoblastom (IV. evre): Ependimoblastom tümörler, ender rastlanan ve genellikle çocuklarda görülen tümörlerdir ve hızlı büyüyebilirler.

Oligodendrogliom: Oligodendrogliom tümörler, sinirsel dürtüleri ileten hücreleri besleyen ve destekleyen oligodendrosit adı verilen beyin hücrelerinde başlar.

Kolay Ayırdedilebilen Oligodendrogliom: Normal hücrelere benzer ve yavaş büyürler.

Anaplastik Oligodendrogliom: Normal hücrelere nazaran çok farklı gözükür ve daha hızlı büyür.

Karışık Gliom: Bu tür tümörlerde, beyin hücresinde birden farklı türde tümörün oluşması söz konusudur. Astrosit ve ependim ve/veya oligodendrosit hücrelerden oluşabilir. Karışık gliom üç farklı tümör türünü içerir: karışık astrositom-ependimom, karışık astrositom-oligodendrogliom ve karışık astrositom-ependimom-oligodendrogliom.

Non-glial (kraniofaringiom, germ hücreli tümörler, meninjiyom, beyin epifizi tümörleri, hipofiz adenomları, ilkel nöroektoderm tümörler, schwannoma) beyin tümörleri

Kraniofaringiom: Hipotalamus yakınında hipofiz bezinin olduğu bölgede gelişen tümörlere, kraniofaringiom adı verilir. Bu tür tümörler, genellikle iyi huyludur. Ancak, bazen hipotalamusa basınç uygulayarak zarar verebilir ve yaşamsal fonksiyonları etkiler, buda kötü huylu olabildiği anlamına gelir. Bu tür tümörler, hem yetişkinlerde hem de çocuklarda görülür.

Germ Hücreli Tümörler: Germ hücreli tümörler, seks hücrelerinin gelişmesiyle oluşur. Farklı türde germ hücreler vardır: seminom, embriyonel karsinoma ve teratom.

Meninjiyom: Genellikle, beyni ve omuriliği kaplayan ve koruyan zarda oluşur. Meninjiyom, genellikle yavaş büyür ve erkeklerden çok kadınları etkileyen bir tümör türüdür. Birçok meninjiyom, iyi huyludur. İyi huylu olmasına rağmen sakıncaları vardır. Kötü huylu meninjiyom, nadiren rastlanan bir tümör türüdür ve iyi huylu meninjiyoma göre daha hızlı büyür. Anaplastik meninjiyom, hemangioperisitom ve kabarcıklı (papilary) meninjiyom, kötü huylu meninjiyomlara örnek olarak verilebilir.

Beyin Epifizi Tümörleri: Aydınlıkta uyanıklık, karanlıkta uyku hali oluşturan enerji değişikliklerine aracı olan beynin merkezine yakın, küçük bir organ, salgı bezi, beyin epifizinin içinde veya etrafında bulanan tümörlerdir. Bu tür tümörler, yavaş büyüyebilir (pineositom) veya hızlı büyüyebilir (pineoblastom). Beyin epifizinin olduğu bölüme ulaşmak oldukça zordur. Bu nedenle, bu bölgede oluşan tümörler alınamayabilir.

Hipofiz Adenomları: Hipofiz bezi; gözlerin arkasında, kafanın ortasında, beynin temelinde küçük bir bezelye büyüklüğündedir. Hipofiz bezi önemlidir, çünkü vücudun diğer salgı bezlerine yardım eden ve kontrol eden, büyüme, olgunlaşma, metabolizma ve diğer vücut işlevlerini düzenleyen hormonlar olarak bilinen bazı kimyasal haberciler gizler. Hipofiz bezinde oluşan kansere, hipofiz adenom denir. Adenomların çoğu iyi huyludur. Yavaş büyümesine rağmen etrafındaki normal yapıda oluşan yoğunlaşma, normal hipofiz fonksiyonlarına engel olur ve zaman zaman baş ağrısı ve görme bozukluklarına neden olur. Hipofiz adenomlar, vücudun diğer bölümlerine nadiren yayılır. Hipofiz tümörleri, gizli ve belli olan tümörler olarak iki gruba ayrılır. Gizli tümörlerde, hipofiz hormonları fazla çalışır ve çeşitli bulguları tetikler.

İlkel Nöroektoderm Tümörler (PNET): PNET nadir rastlanan, genç yetişkinler ve çocuklarda görülen bir tümör türüdür. En sık rastlanan türü, normalde doğumdan sonra yok olan sinir hücrelerinde oluşan medulloblastomlardır. Bu tür beyin tümörleri, beynin alt bölümünde başlar ve omurgaya yayılabilir. Cerrahi sonrası radyo-kemoterapi kombinasyonu ile başarı şansı yüksektir.

Schwannoma: Bu tür tümörler, akustik sinirleri korumakla görevli myelin üreten schwann hücrelerde başlar. Akustik nöromlar (sinir uru), schwannoma türü tümörlerdir. Genellikle, yetişkinlerde görülür ve kadınları erkeklere nazaran iki kat daha fazla etkiler.

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan