İlk defa bir tümör baskılayıcı genin metastazı engellediği keşfedildi

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült

Kanserin temel nedeni, hücrenin kontrolünü sağlayan genlerdeki mutasyonlardır. Kanserde etkili tedavilerin geliştirilmesi bu genlerin kanserleşmedeki rollerinin belirlenmesine bağlıdır. Kasım 2016’da Journal of Molecular Cell Biology’de yayımlanan çalışmaya göre TIP60 adlı tümör baskılayıcı genin meme kanseri hücrelerinin metastaz yapmasını engellemedeki rolü keşfedilmiştir.

Kanserde etkili olan 3 gen tipinden biri tümör baskılayıcı genlerdir. Tümör baskılayıcı genler, hücrelerin normal şartlar altında aşırı çoğalmasını önler. İnsan kanserlerinin çoğunluğunda tümör baskılayıcı genlerin hasarlı olduğu tespit edilmiştir. Son yıllarda tümör baskılayıcı genlerin hücre çoğalmasını baskılamasının yanında metastaz ile olan ilişkisi de inceleniyordu.

TIP60, DNA tamirinde görev alan ve kolon, akciğer, meme, pankreas, mide, deri gibi kanser türlerinde mutasyona uğramış olduğu tespit edilen bir proteindir

TIP60 proteini, TIP60 genindeki bilgiye göre sentezlenmektedir. Bu araştırmada, tümör baskılayıcı olarak görev yapan TIP60 proteininin meme kanseri hücrelerinin metastaz yapmasını nasıl engellediği ileri genetik analizlerle incelenmiştir.

Araştırma sonuçlarına göre;

  • TIP60 proteininin DNMT1 VE SNAIL2 adı verilen iki proteinin aktivitesini kontrol ettiği tespit edilmiştir.

Bu iki proteinin özelliklerine bakacak olursak;

DNMT1, epigenetik mekanizmaların yönetilmesinde görev alan bir enzimdir. Genlere metil grupları ekleyerek “gen aktivitesinin azalmasına” neden olur. Pek çok kanser türünde DNMT1 aktivitesi çok yüksektir. Tümör baskılayıcı genlerin aktivitelerinin kaybolmasına sebep olur.

SNAIL2 proteini epitel mezenkimal geçişte ve programlı hücre ölümü apopitozda görev alan bir proteindir. Epitel-mezenkimal geçiş sayesinde kanser hücrelerinin başka doku ve organlara yayılabildiğini biliyoruz.

  • TIP60 proteinin mutasyona uğradığında DNMT1 miktarının yükseldiği ve buna bağlı olarak DNMT1 aktivitesinin arttığı gözlenmiştir. Bu değişikliklerin sonucunda kanser hücresi daha agresif bir yapıya kavuştuğu ve diğer dokulara metastaz yaptığı gözlenmiştir.

Peki bu çalışma klinik açıdan ne ifade ediyor?

  • Bu çalışma TIP60 tümör baskılayıcı genin metastazdaki rolünü anlatmada ilk çalışma olma özelliğini taşıyor.
  • Meme kanseri için önemli bir ilaç hedefi keşfedilmiş oldu. Önceki çalışmalarda hastalığın gidişatının kötü olduğu hastalarda TIP60 protein aktivitesinin çok düşük olduğu belirlenmişti. Aynı zamanda kolon ve rahim kanserlerinde de TIP60 proteinin aktivitesinin az olduğu belirlendi. Böylelikle diğer kanser türleri için de potansiyel bir tedavi hedefi keşfedildi.
  • Çalışmanın en önemli sonuçlarından biri TIP60 ın hastalığın gidişatını belirlemede önemli bir biyomarker olabileceğidir. TIP60 proteininin aktivitesinin normal düzeylerde veya yüksekte tutulmasına yönelik tedavi stratejileri geliştirilebilir. TIP60  proteinin aktivitesini artıracak inhibitörler geliştirilmektedir.
  • Aynı zamanda TIP60 geninin aktivitesini artırmaya yönelik gen tedavileri geliştirilebilir. Hasarlı olan TIP60 geni yerine sağlıklı TIP60 geni eklenebilir.

Son yapılan araştırmalarda, TIP60 proteinin aktivitesinin yüksek olmasının kemoterapinin etkinliğini artırdığı gözlemlenmiştir. Bu sebeple gelecekte kombinasyonlu tedavilerde de kullanılabilir.

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan

Kaynak:

1. Yanzhou Zhang et al., TIP60 inhibits metastasis by ablating DNMT1−SNAIL2-driven epithelial-mesenchymal transition program, J Mol Cell Biol (2016) 8 (5): 1-16.

2. Ravichandran P et al., (April 2015). "Tip60 Overexpression Exacerbates Chemotherapeutic Drug Treatment in Breast, Pancreatic, and Lung Cancer Cell Lines". The FASEB Journal. (April 2015). 29

Sayfada yer alan yazılar sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.

7 comments

  1. serdal şahiner 1 Aralık, 2016 at 22:03 Cevapla

    kanserde metestaz engellenebilirse (geç kalma ) kavramı ortadan kalkalr hastalar hep evre bir ,ikide olur .sagaltım metodları kolaylaşır risk azalır…iş Allah.

  2. Yeşim Altunkaynak 6 Aralık, 2016 at 23:00 Cevapla

    Hocam bu gen tedavileri ne zaman tam.olarak hayata geçecek her2 pozitif hormon negatif hastalarda mesela. Ben 34 yaşındayım 28 yaşında meme ca ile tanıştım geçen yıl akciğer met. Tanısı aldim kemoterapi ve herceptin e çok iyi cevap veren bir tümör umutlu olmak istiyorum.

    • Mustafa Özdoğan 7 Aralık, 2016 at 09:48 Cevapla

      Dünyada gen tedavileri halen deneysel ve klinik çalışma boyutunda devam etmektedir. Türkiye’de bunları uygulayan bir merkez henüz yok. O nedenle yakın zamanda uygulanacağını söylemek zor. Klinik çalışmalarda denenen tedaviler güvenli ve başarılı olmaları halinde yaklaşık 5-10 yıl içinde tüm hastaların kullanımına sunulur. Sizin durumunuzda ise (Her2 pozitif meme kanseri), geliştirilen ve kullanıma sunulan çok sayıda yeni ilaç var. O nedenle umutsuz olmayın. Şu yazımızı okumanızı öneririm: http://www.drozdogan.com/meme-kanseri-akilli-ilac-tedavisinde-artik-daha-gucluyuz/

  3. Yeşim 8 Aralık, 2016 at 23:35 Cevapla

    Hocam başarılarınızin devamını dilerim çok sağolun cevap verme nezaketinde bulunduğunuz için. Taxol ve herceptin e çok iyi cevap veriyor inşallah tekrar metastaz yapmaz tek ümidim o. Her zaman umitvarim 5 yıla 5 ay kala sürpriz bir met. İle karşılaştım. Ama umudunu yitirmedim ve ikinci kez kanser ile imtihanimda 2 yil herceptin e devam ediyorum. Çok değerli bir hocamızsınız başarılarını zin devamını dilerim.

  4. Sait ALBAYRAK 20 Aralık, 2016 at 17:12 Cevapla

    Peki sevgili hocam…. ileri evresini over ca ile ilgili neler var gündemde. Yeni ilaçlar….? Çok teşekkürler şimdiden.

  5. Ali 6 Ocak, 2017 at 10:55 Cevapla

    Hocam.merhaba 29 yasindayim4 yıldır pankreas nöro endokrin tümör tedavisi görüyorum ameliyat la alamiyorlar damarın üstüne oturdugu icin aylik igne oluyorum sandostatin baska bi tedavi yöntemi varmıdır bunun teşekürler