Iyi-huylu-ve-kotu-huylu-beyin-tumorleri-nelerdir-Beyin-tumorunun-derecesi-ne-demektir-Cesitleri-nelerdir

İyi huylu ve kötü huylu beyin tümörleri nelerdir? Beyin tümörünün derecesi ne demektir? Çeşitleri nelerdir?

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült

İyi huylu veya kötü huylu beyin kanserleri

Teşhis; tümörün kötü veya iyi huylu olup olmadığına, türüne, evresine, yayılma durumuna, mutasyona uğrayıp uğramadığına ve yakın beyin dokusunu istila edip etmediğine bakılarak konur. Kesin teşhis doğru tedavinin belirlenmesi için önemlidir.

Beyin tümörünün, biyopsi ile alınan örneğin mikroskobik incelemesi sonucunda iyi huylu veya kötü huylu olduğuna karar verilir. İyi huylu tümörler, kötü huylu tümörlere nazaran fazla agresif olmayan tedavi edilebilir tümörlerdir.

İyi huylu beyin tümörleri: İyi huylu beyin tümörleri, mikrospkop altında incelendiğinde hemen hemen normal bir görüntüye sahiptir. Yavaş büyür, kapsül şeklinde belirgin kenarları vardır ve yakın beyin dokusuna yayılmaz. İyi huylu beyin tümörleri bozulmamış bir kapsül şeklinde patlayacak bir balon gibi büyürler ve beyin dokusunu direk saldırmaz. Ancak, iyi huylu tümörler, normal hücrelerin bulunduğu alana girerek fonksiyonel bozukluklar ve basınç yaratır buda beyin hasarına yol açabileceği anlamına gelir.

Cerrahi müdahale ile iyi huylu tümörün komple alınması, tedavi edici bir yöntem olabilir. En sık rastlanan beyin tümörleri, sinirkını tümörü (neurilemmoma) veya meninks (merkezi sinir sisteminde sıkça görülen genellikle iyi huylu bir tümör) tümörüdür.

Kötü huylu beyin tümörleri: Kötü huylu veya kanserli beyin tümörleri büyür ve yakın normal beyin dokusuna saldırır, fakat beynin dışına nadiren yayılır. Kötü huylu beyin tümörleri, yavaş veya hızlı büyüyebilir ve normal beyin dokusuna verdiği zarara ve yayılma durumuna göre genellikle yaşamı tehdit eder. Kötü huylu tümör, beynin ve omurganın diğer bölgelerine yayılabilir çünkü kesin sınırları yoktur ve yayılırken normal beyin dokularına zarar verirler. Kötü huylu tümör hücreleri, tümörden ayrılarak beyin omurilik sıvısı ile beynin ve omuriliğin uzak bölümlerine giderler. Bununla birlikte birçok kötü huylu tümör, ilk meydana geldikleri yerde kalırlar.

İki çeşit kötü huylu tümör vardır;

-Birincil (primer) tümörler ve
-İkincil (sekonder) tümörler

Birincil (primer) tümörler, beynin içinde oluşan tümörlerdir. En bilineni Glioblastoma multiformedir (GBM) ve primer beyin tümörlerinin ortalama %20’sini oluşturur.

Beyin tümörlerinde en önemli farklılık; beyinde oluşan birincil tümör mü yoksa vücudun farklı bir bölgesinden beyine yayılmış ikincil tümör mü olduğudur. İkincil tümörlerde hücreler vücudun başka bir bölgesinden yayılan kanser hücreleri ile aynıdır.

Beyinde oluşan birincil beyin tümörleri, dokularının türlerine göre sınıflandırılır. Sinirsel uyarıları yöneten hücreler için destek işlevi gören beyindeki glial (sinir sistemi destek dokusu) hücrelerden başlayan beyin tümörü gliom, en sık rastlanan tümör çeşididir. Beyindeki diğer tür hücrelerden oluşan birçok farklı beyin tümör çeşidi vardır.

En sık rastlanan birincil beyin tümörleri aşağıda sıralanmıştır:

Beyin Kaynaklı Tümörler

Gliom

-Astrositom (beyin ve omurilikteki glia dokusundan menşe olan ve büyüme hızı oldukça yavaş olan bir tümör)

-Ependimom (merkezi sinir sisteminde gelişen bir tümör)

-Oligodendrogliom (özellikle beyincikte görülen bir tümör)

-Karışık gliom (farklı hücrelerden oluşan bir tümör)

Non-glial Beyin Tümörleri

-Kraniofaringiom

-Germ hücreli tümörler

-Meninjiyom (meninks tümörü)

-Beyin Epifizi Tümörler

-Hipofiz Adenomlar

-İlkel nöroektoderm tümörler

-Schwannoma

İkincil (sekonder) beyin tümörleri ise, diğer kanserli organlardan beyine yayılan (metastatik) tümörlerdir. Metastatik tümörler, beyinde oluşan tümörlerde en sık görülen tür. Akciğer ve Meme dahil vücudun kanserli herhangi bir organından yayılan tümör genellikle beyine sıçrar. Yayılma kan dolaşımı yoluyla gerçekleşir. Kanser hücresi, bulunduğu asıl yerinden ayrılır ve beyin dokusundaki küçük kılcal bir ağa takılana kadar dolaşım sistemi vasıtasıyla gezer.

Birincil tümörlere nazaran metastatik beyin tümörlerine, 4 kat daha fazla rastlanır!

Kanser türleri içinde en sık beyine yayılma gösterenler, meme ve akciğer kanserleridir.

Beyin tümör derecesi

Tümörün derecesi, tümör hücrelerinin mikroskop altındaki görünüşüyle belirlenir. Tümörün derecesi önemli bir faktördür çünkü normal hücrelere göre gösterdiği farklılıklar veya geçirdiği mutasyon karşılaştırılarak en uygun tedavi seçeneği belirlenir.

I. Derece Beyin Tümörleri: I. derece tümörler, en az kötü huylu olan tümörlerdendir. Mikroskop altında incelendiğinde neredeyse normal gözükür. Bu tümörler yavaş gelişir. I.derece tümörlerde cerrahi müdahale, etkili bir tedavi yöntemi olabilir. Sinir hücrelerinde oluşan tümörler, I.derece tümörlere örnek olarak verilebilir.

II.Derece Beyin Tümörleri (kolaylıkla ayırdedilebilir): II. derece tümörler mikroskop altında incelendiğinde, az da olsa anormal bir görüntü verir ve nisbeten yavaş büyür. II. Derece tümörlerdeki hücreler normal değildir. Kesin sınırları olduğu için kolaylıkla ayırdedilebilir. Bunun yanında, yüksek derece tümörler kadar agresif değildirler. Ancak, yakınlarındaki normal dokulara yayılır ve ileri derece tümörlerdeki gibi yeniden tekrarlama söz konusudur.

III.Derece Beyin Tümörleri (anaplastik): III.derece tümörler ile II.derece tümörler arasında net bir farklılık olmasa da kötü huyludur. III.derece tümör hücreleri, aktif olarak anormal hücreler üretirler ve yakınındaki normal beyin dokularına yayılırlar. İleri derece tümörlerdeki gibi yeniden tekrarlama söz konusudur.

IV. Derece Beyin Tümörleri (blastom): En kötü huylu tümör IV. derece tümörlerdir. Mikroskop altında incelendiğinde biçimsiz bir görüntü verir, hızla çoğalır ve yakınındaki normal beyin dokularına yayılır. Bu tümörler, yeni kan damarlarının oluşumuna neden olarak hızla çoğalabilirler. Merkezlerinde, ölü hücre bölgeleri vardır. Dünya Sağlık Örgütü “blastom”u IV. derece tümör olarak tanımlamıştır. Çok biçimli (multiforme) Glioblastom en sık rastlanan örneklerden biridir.

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan