karaciger-kanserinde-ablasyon-ve-embolizasyon

Karaciğer kanserinde ablasyon ve embolizasyon

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült

Ablasyon, karaciğer tümörünü almadan yok etme tekniğidir. Bu teknik, az sayıda küçük tümörleri olan ve cerrahi müdahaleye elverişli olmayan hastalarda uygulanan bir tekniktir. Cerrahi müdahaleden daha etkili bir yöntem değildir. Ancak, bazı hastalarda oldukça faydalı olmuştur. Bu yöntem, karaciğer nakli bekleyen hastalarda kanser tedavisi olarak da kullanılır.

Ablasyon, tümörü 3 cm’den büyük olmayan hastalarda en iyi sonucu verir. Biraz daha büyük tümörlerde (3-5 cm), embolizasyon ile birlikte uygulanması yarar sağlayacaktır.

Bu tür bir tedavi, hastanede yatmayı gerektirmez.

Karaciğer kanserinde radyofrekans ablasyon (RFA)

Bu işlem, tedavi için yüksek enerji radyo dalgaları kullanır. Doktor, ince iğne şeklinde bir sondayı tümörün içine sokar. Bu işlemi gerçekleştirirken BT taraması veya ultrason ile görüntü alınarak uygun yerin tam tespit edilmesi sağlanır. Yüksek frekanslı akım, bu sondanın ucundan geçerek tümöre çarpar ve kanser hücrelerini ısıtarak yok eder. Radyofrekans ablasyonu, küçük tümörlerde en sık kullanılan metottur.

Karaciğer kanserinde etanol (alkol) ablasyonu

Perkütan etanol enjeksiyonu olarak da bilinen bu yöntem ile tümör içine yoğunlaştırılmış alkol enjekte edilerek kanser hücreleri öldürülür. Bu işlem, genellikle ultrason veya BT taraması ile yönlendirilen iğne yardımıyla yapılır.

Karaciğer kanserinde mikrodalga termoterapi

Bu yeni yöntemde, mikrodalga kullanılarak anormal dokunun ısıtılıp yok edilmesi hedeflenir.

Karaciğer kanserinde kriyocerrahi (Kriyoterapi)

Bu yöntemde, ince metal bir sonda ile tümörün dondurularak yok edilmesi hedeflenir. Bu işlem sırasında metal sonda ultrason eşliğinde tümörün içine yerleştirilir. Tümöre ulaşan sonda yoluyla gönderilen çok soğuk gaz, kanser hücrelerini dondurarak öldürür. Zaman zaman genel anestezi gerektirebilen bu metot, diğer ablasyon tekniklerinden çok daha büyük tümörlerin tedavisi için kullanılabilir.

Karaciğer kanserinde ablasyon tedavisinde yan etkiler

Ablasyon tedavisi sonrası olası yan etkiler; karın bölgesinde ağrı, karaciğerde enfeksiyon, göğüs boşluğunda veya karın bölgesinde kanamadır. Ciddi komplikasyonlara pek sık rastlanmaz ancak olasıdır.

Karaciğer kanserinde embolizasyon tedavisi

Embolizasyon, karaciğerdeki kanser hücrelerine kan dolaşımını azaltmak veya bloke etmek için özel maddeler enjekte etme işlemidir. Karaciğer, kanı 2 yerden tedarik eder. Karaciğerdeki kanser hücreleri, genellikle hepatik arterden beslenirken, çoğu normal karaciğer hücreleri portal damardan beslenir. Doktor, kanseri tedavi etmek için bu farklılıktan yararlanabilir. Hepatik arter yolunu bloke ederek tümörün beslenmesini önler ve kanser hücrelerini öldürürler. Böylece, portal damardan beslenen sağlıklı karaciğer hücrelerine zarar vermemiş olur.

Embolizasyon, tümörün cerrahi müdahale ile alınamadığı bazı durumlarda bir tedavi seçeneğidir. Bu yöntem, ablasyon tekniği ile tedavi edilemeyecek kadar büyük (genellikle 5 cm’den büyük) olan tümörlerde kullanılabilir. Bazı tümörler için (genellikle 3-5 cm) her iki işlemin birlikte kullanıldığı ortak bir tedavi yöntemi olabilir. Embolizasyon, normal karaciğer dokusuna kan akışını azaltır. Bu yüzden, hepatit veya siroz gibi hastalıklarla zarar görmüş karaciğeri olan hastalarda iyi bir seçenek olmayabilir.

Bu tür bir tedavi, hastanede yatmayı gerektirmez.

Karaciğer kanserinde arteryel embolizasyon

Arteryel embolizasyon, trans-arteryel embolizasyon olarak da bilinir. Bu yöntemde, kateter (ince, esnek tüp) iç uylukta açılan küçük bir kesi yoluyla karaciğerdeki hepatik arter içine yerleştirilir. Kana dolaşımına enjekte edilen boya ile oluşan kateter yolu, anjiyografi (özel bir tür röntgen) aracılığıyla görüntülenir. Kateter uygun yere yerleştirildikten sonra arterin içerisine ufak tanecikler enjekte edilerek arterin tıkanması ve tümörü besleyen kan akışının durması sağlanır.

Karaciğer kanserinde kemoembolizasyon

Kemoembolizasyon, trans-arteryel kemoembolizasyon olarak da bilinir. Bir katater aracılığı ile küçük plastik parçacıklar, tümör hücrelerini besleyen damarları tıkayıp, bu hücrelere kan akışını durdurana kadar damara enjekte edilir. Gerekli besin maddeleri ve oksijen alımı durduğu için bu alandaki tümör hücreleri ölmektedir. Buna ilave olarak kateterden kemoterapi ilacı zerkedilir bu sayede doğrudan doğruya bölgesel kemoterapi de gerçekleşmiş olur. Sadece embolizasyon yönteminin uygulanmasının kemoembolizasyondan daha etkili olup olmadığını araştıran çalışmalar devam etmektedir.

Karaciğer kanserinde embolizasyon olası yan etkileri

Embolizasyon sonrası olası komplikasyonlar; karın bölgesinde ağrı, ateş, mide bulantısı, karaciğerde enfeksiyon, safra kesesi iltihabı ve karaciğer damarlarında kan pıhtılaşmasıdır. Ciddi komplikasyonlara sık rastlanmasa da, bu tarz komplikasyonların oluşma riski vardır.

Karaciğer kanserinde radyoembolizasyon

Bu teknik radyasyon tedavisi ile embolizasyon tedavisini birleştirir. Mikrosfer olarak adlandırılan küçük radyoaktif toplar işlem sırasında hepatik artere enjekte edilir. Tümöre yakın olan bu tanecikler, birkaç gün boyunca düşük doz radyasyon yayarlar. Buradaki radyasyon çok kısa mesafeler içerisinde etkili olduğundan sadece tümöre etki etmektedir.

Nisan 2008 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı tarafından onaylanan bu teknik, o tarihten beri çok sayıda hastada ameliyat şansı bulunmayan kanserlerin karaciğer tutulumunun kontrol altına alınması için uygulanmış, umut verici sonuçlar alınmıştır.

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan