melanom-cilt-kanseri-ameliyati

Melanom cilt kanseri ameliyatı

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült

Cerrahi, biyopsi (parça alındıktan sonra) sonrası teşhis koyulduktan sonra birçok cilt melanomları için ana tedavi yöntemidir ve genellikle erken evre melanomlarda tamamen iyileşme oranı oldukça yüksektir. Kemoterapi ve radyoterapi erken evre melanom tedavisinde tercih edilmez. Cerrahide, derideki tümör bölgesi ve/veya bölgesel lenf bezleri hedef alınır. Şüpheli bölgede yapılan biyopside alanın daha geniş olarak çıkarılması lenf bezlerinin kontrol edilmesi ve gerekli görüldüğü takdirde lenf bezlerinin temizlenmesi aynı cerrahide mümkün olabilir.

Malign melanom cilt kanserinde cerrahi ile alınan parçanın kenar genişliği (geniş eksizyon)

Melanom kan ve lenf bezi yoluyla veya doğrudan bölgesel olarak ilerleyerek yayılır. Melanom 3 farklı şekilde yayılabilir. Örneğin; lenfomatoidler, kan damarlarının yoluna girerek vücudun diğer organlarına gidebilir. Ya da cildin altından hem derinlemesine hem de yüzeye doğru ilerleyebilir. Bölgesel olarak ilerlemesi derinlemesine; yüzey olarak ilerlemesi geniş ameliyat sınırları ile alınır.

Tümörün derinliği ne kadar derinse, ameliyat sınırı da o kadar genişletilir. Örneğin; tümörün derinliği 2 mm’yi aşmışsa, etrafındaki alandan 4-5 cm genişliğinde doku tümörle birlikte çıkarılır. Bir başka deyişle, tümörün her bir dört yanından ölçüldüğünde en az 2’şer cm’lik mesafede normal doku kalacak şekilde tümörün çıkarılması gerekir. Ya da tümör ciltten 2 mm derinliğe iniyorsa ve dışarıdan bakıldığında boyutu ½ cm ise, bu tümör kenarlarından en az 1’er cm sağlıklı doku kalacak şekilde yaklaşık 3 cm’lik bir doku ile çıkarılması gerekir. Ya da tümör 1 mm’nin altındaysa tümörün kenar genişliği 1 cm olarak alınmalıdır. Yani ½ cm’lik bir tümörde 2,5 cm’lik genişlikte doku çıkarılması hedeflenmelidir. Yine ½ cm’lik bir tümörde derinlik 4 mm ise, bu durumda en az 4-5 cm’lik genişlikte dokunun çıkarılması gerekir. Böylece, kenarlardan alınan sağlam alan kanserli hücrenin yayılmış alanını kapsar ve tamamen çıkarılmasını sağlar.

Klinik Onkoloji Dergisi’nde yayınlanan uzun süreli araştırma sonuçları, melanom olan hastalarda tümör kalınlığının yaklaşık 0.75 mm ve daha ince olması durumunda kanserin yayılım oranının daha düşük olduğunu göstermiştir. Yine aynı araştırmada, melanom teşhisi koyulan hastaların yaklaşık %86’sında lenf bezi yayılımının olduğu gözlenmiştir.

Sentinel lenf bezi biyopsisi

Lenf damarları üzerinde bulunan mikroskobik büyüklükten 3 cm’ye kadar çapı olabilen yuvarlak oval biçimli cisimlere lenf bezi denir. Bir başka deyişle lenf bezleri, damarlar üzerinde yer edinmiş küçük cisimciklerdir ve vücudun her yerinde bulunur. Kanser hücrelerinin lenf kanalları üzerinden yayılırken belli bir sıra takip ettiği kabul edilmektedir. İşte, kanser hücreleri tarafından ilk sırada istila edilmiş olabileceği düşünülen lenf bezine sentinel lenf bezi denir.

Malign melanom, lenf bezlerine yayılma olasılığı yüksek bir tümördür. Vücutta kolun lenf bezleri koltuk altında, bacağın lenf bezleri kasık bölgesinde, baş boyun bölgesindeki lenf bezleri ise, boyunda bulunur. Ancak, gövdenin lenf bezleri her yerde olabilir. Olası bir yayılımın belirlenmesi için melanomun bulunduğu bölgede işaretleyici bir madde enjekte edilmesi lenf bezlerine yayılımın belirlenmesinde önemli rol oynar. Örneğin; koldaki bir melanom için enjekte edilen boyalı madde veya radyoaktif madde doğruca koltuk altındaki ilk lenf bezine gider. Buna, bekçi lenf bezi denir. Başka bir deyişle, tümör yayılım gösterirken lenf bezleri aracılığıyla ilk lenf bezine uğrar. Burada verilen işaretleyici madde, koltuk altındaki ilk lenf bezini gösterir. Bu sayede, boyanmış olan lenf bezi cerrahi ile çıkarılır.

Radikal lenf bezi diseksiyonu (bölgedeki tüm lenf bezlerinin temizlenmesi)

Patolojik inceleme sonucu, sentinel lenf bezinde yayılım belirlenmişse ve büyümüş lenf bezleri tespit edilmişse, hastaya radikal lenf bezi diseksiyonu yapılarak bölgede riskli olan lenf bezlerinin tümünün çıkarılması amaçlanır. Örneğin; tümör kolda tespit edilirse, koltuk altına yayılım söz konusudur. Bu durumda, koltuk altındaki lenf bezlerinin tümünün alınması gerekir. Tümör derinliği 2 mm olarak evrelenen melanomda, lenf bezine yayılım oranı yüksektir. Bu sebeple, tümörün bulunduğu bölgedeki lenf bezlerinin mutlaka alınması yerinde bir karar olacaktır.

Ancak tümör sırt ya da gövde bölgesindeyse, lenf bezinin nereye doğru yayılım göstereceği belli olmaz. Bu yüzden, verilen işaretleyici maddenin önemi büyüktür. Bu madde ile kanserin yayılımı daha net tespit edilebilir. Bunun yanında, baş boyun bölgesinde tümör bölgesi ve alınacak lenf bezleri arasındaki yakın mesafe yüksek hasar riski taşımakta ve cerrahiyi zorlaştırmaktadır. Bu nedenle, uygulanacak biyopsinin deneyimli uzmanlar tarafından yürütülmesi gerekmektedir.

Uzak yayılımın belirlenmesi ise, PET tomografi görüntüleme yöntemi kullanılarak gerçekleştirilir. PET tomografide tümör tespit edilmezse, vücutta lenfatik bir yayılım olup olmadığının anlaşılması için sentinel lenf bezi örneklemesi yapılır.

Malign melanom hastalarda cerrahinin uygulanarak işaretleme teknikleri ile lenf bezi yayılımının tespit edilmesi çok önemlidir. Bu işlemler uygulanmadan cerrahi bırakılırsa, kanserin belirlenmesinde net bulgulara ulaşılamaz ve eksik cerrahi hasta için yaşamsal risk teşkil eder. Bu nedenle onkolog, melanom hastasında cerrahinin eksik olup olmadığını kontrol etmelidir. Şayet, PET’te yayılım tespit edilmezse, belli bir boyutu aşmış lenf bezleri kontrol edilerek geniş olarak çıkartılmışsa, bu hastaya doğru müdahale yapıldığını gösterir.

İleri evre (metastatik) melanom cilt kanserinde cerrahi

Melanom akciğer, beyin gibi uzak organlara yayılım göstermişse, kanserin cerrahi ile tedavi edilme olasılığı azalır. BT veya MRI tarama gibi görüntüleme testleri ile 1 veya 2 metastaz tespit edilse bile, kanser çok küçük olduğu için vücudun diğer bölgelerinde görüntüleme testleri ile belirlenemeyen bir yayılımın olma olasılığı yüksektir.

Cerrahi bazen bu tür durumlarda uygulanır. Ancak amaç, genellikle tedavi etmekten çok kanseri kontrol altına almaktır. Bir veya birkaç metastaz varsa tamamen alınabilir. Bu cerrahi, hastanın yaşam süresini uzatabilir. Beyindeki bir yayılımın bölgedeki kanserin alınması ile engellenmesi, hastalığın belirtilerini hafifletir ve hastanın yaşam kalitesini arttırır.

Yayılım göstermiş ileri evre melanom teşhisi koyulmuşsa ve cerrahi yöntem bir tedavi seçeneği olarak sunulursa, doktorunuzla konuşarak önerilen cerrahinin amacını, olası riskleri ve sağlayacağı faydaları öğrenebilirsiniz.

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan