melanom-cilt-kanserinde-immunoterapi-ile-tedavi

Melanom cilt kanserinde immünoterapi ile tedavi

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült

İmmunoterapi, ilaç yardımıyla hastanın bağışıklık sistemini uyararak kanser hücrelerini daha etkili bir şekilde tanıyıp yok etmesini sağlar. İleri evre melanomu olan hastalarda birkaç tür immunoterapi kullanılabilir. Araştırması sürdürülen birçok ilacın yanı sıra, ilerlemiş (III-IV.evre) melanom cilt kanseri tedavisinde ipilimumab (Yervoy), nivolumab (Opdivo) ve pembrolizumab (Keytruda) adlı ilaçlar kanser tedavisinde adeta çığır açarak yeni bir devri başlatmışlardır.

Günümüzde, I ve II’inci evre malign melanom hastalarına uygulanan tedavi interferon ve temadoldur. III ve IV’üncü evre hastalarda yapılan BRAF gen testi sonucu pozitifse tedavide vemurafenib; negatifse immünoterapi ilaçları ilaçları öncelikle tercih edilir.

İpilimumab

İpilimumab (Yervoy), bağışıklık sistemi proteininin sentetik versiyonu olan monoklonal bir antikordur. T hücreleri olarak adlandırılan bağışıklık sistemi hücrelerini kontrol eden CTLA-4 adlı proteini hedef alır. İpilimumab CTLA-4’ün hareketini engelleyerek bağışıklık sisteminin melanom hücrelerine karşı direncini arttırır. Bu ilaç damardan genellikle her 3 haftada 4 tedavi olarak verilir. Tedavi edemese de bu ilacın cerrahi ile tedavi edilemeyen veya vücudun uzak bölgelerine yayılım göstermiş melanomu olan hastalarda yaşam süresini birkaç ay uzattığı gözlenmiştir. Bilim insanları şimdilerde, ilacın erken evre melanom hastalar üzerindeki etkisini araştırmaktadır.

Nivolumab ve Pembrolizumab

Malign melanom isimli cilt kanserinde ipilimumab (Yervoy) tedavisinden sonra immün sistemi aktive eden tedaviler hızla önem kazandı. Elde edilen bilgilerden yola çıkarak kanserli hastada nakavt olmuş immün sistemi harekete geçirebilecek yeni fren mekanizmaları saptandı. PD-1 programlanmış hücre ölüm proteini olarak da bilinir ve immün sistem hücrelerinin yüzeyinde bulunan bir reseptördür (algaç). Bu reseptöre kanser hücresinden salınan PD-L1 adlı protein yapısındaki ligand bağlanarak kansere yönelik immün sistemin fren mekanızmasını çalıştırır. Bu protein yapılara karşı geliştirilen iki ilaç Nivolumab (Opdivo) ve Pembrolizumab’ın (Keytruda) malign melanomda etkili oldukları kanıtlandı. Hatta bu ilaçlar çok yakın zamanda akciğer kanserli hastalarda da denenerek yüz güldürücü sonuçlar alındı.

Sitokinler

Sitokinler, vücutta bağışıklık sistemini arttıran proteinlerdir. İnterferon-alfa ve interlökin-2 (IL-2) gibi sentetik sitokinler, melanom olan hastalarda zaman zaman kullanılmaktadır. En azından bir kerede olsa damardan verilir. Her iki ilaçta tek başlarına kullanıldığında III ve IV’üncü evre tümörü %10-20 oranında küçültmektedir. Bu ilaçlar, IV’üncü evre melanom olan hastalarda kemoterapi ilaçları ile birlikte de verilebilir. Bu yöntem biyokemoterapi olarak adlandırılmaktadır.

Adjuvan Tedavi olarak İnterferon-Alfa

Melanomu daha kalın olan hastalarda kanser hücreleri çoğunlukla vücudun diğer bölümlerine yayılım gösterir. Tüm kanser cerrahi ile alınmış gözükse bile, bazı kanser hücreleri vücutta kalabilir. Gerekli görülürse, kalan bu hücrelerin gelişip yayılmasını önlemek için adjuvan tedavi olarak interferon-alfa kullanılabilir. Bu tedavi melanomun tekrarlamasını geciktirebilir.

Tüberküloz Aşısı (BCG)

BCG, tüberküloza neden olan bir mikroptur. İnsanlarda ciddi hastalıklara neden olmaz. Ancak, bağışıklık sistemini harekete geçirir. BCG aşısı, tüm bağışıklık sistemini arttıran sitokinler gibi çalışır. Doğrudan melanom hücrelerine yönelmez. Bu aşı, zaman zaman III’üncü evre melanom hastalarda doğrudan tümörün içine enjekte edilerek tedavide kullanılabilir.

İmikuimod Krem

İmikuimod (Zyclara), krem olarak kullanılan bir ilaçtır. Bağışıklık sistemini kanser hücrelerine karşı harekete geçirir. Melanomun erken evresinde (0 evresi), kanser yüz gibi hassas bir bölgede gelişirse uygulanan cerrahi hastanın estetik görünüşüne zarar verebilir. İmikuimod böyle durumlarda tedavide kullanılan bir kremdir. Ancak, bu krem henüz tüm doktorların hem fikir olduğu bir tedavi yöntemi değildir ve ileri evre melanomların tedavisinde kullanılmaz.

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan