melanom-cilt-kanserinde-hedefe-yonelik-tedavi-ve-kemoterapi

Melanom cilt kanserinde hedefe yönelik tedavi ve kemoterapi

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült

Hedefe yönelik tedavi, yaşayan veya büyüyen kanser hücrelerine yönelik uygulanan antikanser ilaçlarla gerçekleşir. Bazı hedefe yönelik tedaviler, büyüme sinyalinin kanser hücresine ulaşmasını engeller; bazıları kan yoluyla kanser hücresinin beslenmesini azaltır, bazıları ise bağışıklık sistemini güçlendirerek kanser hücrelerini tanır ve saldırır. Bu sayede kanserin büyümesi yavaşlatılır veya daha fazla kanser hücresi öldürülür. Hedefe yönelik tedavi, diğer kanser tedavileri ile birlikte uygulanabilir.

BRAF geninde değişikliğe uğrayan hücreleri hedef alan ilaçlar

Tüm melanomların yarısında BRAF geninde değişiklik (mutasyon) mevcuttur. Bu değişiklikler, melanom hücrelerinin hızla gelişmesi ve çoğalmasını sağlaması için sinyal gönderen bozulmuş BRAF proteini üreten gene sebep olur. İlaçlar, bu ve bunun gibi işlev gören proteinleri önlemeyi hedefler.

İleri evre melanomda, biyopsi örneği alınarak BRAF mutasyonu olup olmadığı kontrol edilir. BRAF proteinini (veya MEK proteinini) hedef alan ilaçlar, BRAF geni normal olan hastalarda fayda sağlamaz.

Vemurafenib (Zelboraf): Bu ilaç, BRAF geni değişikliğe uğrayan ileri evre (metastatik) melanomu olan hastaların yaklaşık yarısında tümörün küçülmesini sağlar. Tümörün tekrar gelişme süresini geciktirir ve hastaların yaşam süresini uzatır. İlaç, günde 2 kere ağızdan hap olarak alınır.

Tedavi sırasında ve sonrasında cildinde anormal görünüşlü bir bölge, yeni bir ben ya da leke fark eden hastaların vakit kaybetmeden doktora başvurmaları gerekmektedir.

Dabrafenib (Tafinlar): Bu ilaç, melanom tümörü vemurafenib kadar küçültmektedir. Günde 2 kere ağızdan hap olarak alınır.

MEK inhibitörler

MEK geni, tıpkı hücre içindeki BRAF geni gibi aynı sinyal yolu üstündedir. Bu yüzden, MEK proteinin engelleyen ilaçlar, aynı zamanda BRAF gen değişikliği olan melanomların tedavisine de yardımcı olur.

Trametinib (Mekinist): Bu ilaç dabrafenib ile birlikte kullanıldığında, BRAF gen değişikliği olan melanomlarda tümörün daha uzun süre küçülmesine neden olduğunu göstermiştir. Günde 1 kez ağızdan hap olarak alınır.

C-KIT geni değişikliğe uğrayan hücreleri hedef alan ilaçlar

Melanomların az bir kısmında, C-KIT adı verilen gelişime yardımcı gen değişikliğe uğrar. Özellikle vücudun belli bölgelerinde başlayan melanomlarda daha sık rastlanan bu gen değişikliğine avuç içi, ayak tabanı veya tırnak altında (akral melanom olarak bilinir), ağız içi veya diğer mukozal (ıslak) bölgelerde ve güneşe sık maruz kalan bölgelerde rastlanır.

İmatinib (Gleevec) ve Nilotinib (Tasigna) gibi diğer kanser türlerinin tedavisinde kullanılan bazı hedefe yönelik ilaçların C-KIT geninde değişiklik olan hücreleri etkilediği bilinmektedir. Yukarıda bahsi geçen bölgelerden birinde melanom gelişmesi halinde vakit geçirilmeden doktora başvurulmalıdır. Uygulanan testlerle C-KIT geninde değişiklik bulunan melanom hücrelerinin tespit edilmesi halinde imitanib veya nilotinib kullanılması melanom tedavisinde fayda sağlayacaktır. Araştırmalardan elde edilen sonuçlarda aynı yöndedir.

KEMOTERAPİLER
Kemoterapi, ilaç kullanılarak kanser hücrelerinin öldürülmesidir. İlaçlar genellikle damardan veya hap olarak ağızdan verilir. Verilen ilaç kan dolaşımı yoluyla tüm vücuda ulaşır ve deride yayılmış kanser hücrelerine saldırır. Bu ilaçlar vücudun her yerine ulaştığı için sistemik tedavi olarak adlandırılır.

İmmunoterapi ve hedefe yönelik tedavi gibi daha yeni tedavi yöntemleri uygulandığından beri kemoterapi çoğunlukla ileri evre melanom tedavisinde birincil tedavi olarak uygulanmaz. Kemoterapi, bazı kanser türlerinin tedavisinde olduğu kadar melanomda etkili değildir. Ancak, hastalığın belirtilerini hafifletir veya hastanın yaşam süresini uzatır.

Melanom tedavisinde kullanılabilecek bazı ilaçlar aşağıdaki gibidir:

  • Dakarbazine (DTIC olarak da bilinir)

  • Temozolomid

  • Nab-paklitaksel

  • Paklitaksel

  • Karmustin (BCNU olarak da bilinir)

  • Sisplatin

  • Karboplatin

  • Vinblastin

Bu ilaçların bazıları tek başına, bazıları karıştırılarak (kombine) uygulanabilir. Kombine verilen birden fazla ilacın tek ilaç tedavisinden daha etkili olduğu kanıtlanmıştır. Ancak, buda yan etkileri arttırabilir.

Bazı araştırmalar, yaşam süresini uzattığına dair henüz net bir bilgi edinilmemiş olsa da interferon/alfa ve/veya interlökin-2 immunoterapi ilaçları ile kombine kemoterapi ilaçlarının birlikte uygulanmasının, tek bir kemoterapi ilacı ile tedaviden daha etkili olabileceğini öne sürmektedir.

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan