mide-kanserinde-erken-tani-ve-tarama-mumkun-mudur-endoskopi-nedir-nasil-teshis-edilir

Mide kanserinde erken tanı ve tarama mümkün müdür? Endoskopi nedir? Nasıl teşhis edilir?

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült

Belirtileri olmayan bir kişide, kanser gibi bir hastalığın araştırılma yöntemi tarama testleridir.

Mide kanseri, erken evrede nadiren belirti gösterir. Bu sebeple, mide kanserinin erken evrede belirlenmesi çok zordur. Mide kanserinde çoğunlukla görülen belirtileri aşağıdaki gibi özetleyebiliriz:

 

Mide kanseri belirtilerin birçoğunun, kanserin dışında başka problemlerden kaynaklanması da mümkündür. Ancak bu tür problemleriniz varsa, geçmiyorsa ve kötüye gidiyorsa vakit kaybetmeden doktorunuza başvurarak gerekli teşhis ve tedavinin uygulanmasını sağlamanız önemlidir.

Mide Kanserinde Tıbbi Geçmiş ve Fiziksel Muayene

 

Mide kanserinden şüphelenmek için herhangi bir neden varsa, doktorunuz risk faktörleri, sağlık durumu ve belirtilerle ilgili sorular soracak, karnınızı muayene ederek anormal bir değişiklik olup olmadığına bakacaktır.

Muayene sonrası doktorunuz, mide kanseri veya başka bir mide problemi olabileceğini düşünürse, sizi sindirim bölgesinde oluşan hastalıklar konusunda uzman olan bir gastroenteroloğa (mide bağırsak hastalıkları uzmanı) yönlendirecektir. Gastroenterolog, sizi muayene ederek ilgili testleri yapacaktır.

Mide kanserini tespit etmek için yapılabilecek testler

Mide Kanserinde Üst Endoskopi Uygulaması: Bu testte hasta ilaçla uyuşturulur. Sonrasında ince, esnek, ışıklandırılmış, ucunda küçük bir video kamera olan tüp, hastanın boğazından içeri sokulur. Tüp ilerlerken özofagus, mide ve ince bağırsağın ilk bölümü incelenir. Normal görünmeyen bir duruma rastlanırsa, bu tüp aracılığıyla doku örneği alınır (biyopsi). Laboratuvar ortamında incelenen doku örnekleri, kanserin varlığını belirleyecektir.

Mide Kanserinde Biyopsi Uygulaması: Şüpheli görülen bir bölgede gerçekten kanser olup olmadığının anlaşılmasını sağlayan tek yol biyopsidir. Şüpheli bölgeden alınan doku örneği, laboratuvar ortamında incelenerek karar netlik kazanır. Mide kanserlerinde biyopsi çoğu zaman endoskopi sırasında gerçekleştirilir.

Mide duvarının derinlerinde olası bazı mide kanserleri için kullanılan endoskopik ultrasonda, ince delikli bir iğne kullanılarak mide duvarının içinden biyopsi örneği alınır.

Kanserin yayılma durumunda, yakın lenf bezlerine veya vücudun diğer bölgelerine biyopsi yapılması da mümkündür.

Mide kanserinde Endoskopik Ultrason (EUS) Uygulaması: Ultrasonda, ilgili organı görüntülemek için ses dalgaları kullanılır. Endoskopi sırasında boğazdan mide içine sarkıtılan bir sonda ile görüntüleme gerçekleşir. Bu işlem sırasında mide duvarının katmanları, yakındaki lenf bezleri ve midenin hemen dışındaki diğer yapıları da incelenir, kanserin yayılımı görüntülenerek teşhis netleştirilir. Ayrıca, doku örneği alınırken biyopsi işlemine de yardımcı olabilir.

Mide Kanserinde BT Görüntüleme (Bilgisayarlı tomografi): Bu test için farklı açılardan görüntü alan özel bir röntgen cihazı kullanılır. Bilgisayar, ilgili bölgeden alınan görüntüleri birleştirerek kesit görüntüler haline getirir. BT taraması, mide kanserinin nerede olduğunu gösterir. Aynı zamanda, kanserin yayılma olasılığına karşı karaciğer gibi mideye yakın organları, lenf bezlerini ve uzak organları da gösterir.

Ayrıca, BT taraması şüpheli bölgeden doku örneği alınırken biyopsi işlemine yardımcı olabilir. BT’de hastaya yapılan biyopsi işleminde iğne deri altından tümöre kadar ulaşır, doku örneği alınarak laboratuvar ortamında incelenir.

Mide Kanserinde MRI Görüntüleme (manyetik rezonans görüntüleme): MRI, BT görüntülemesi gibi kesit görüntüler verir. Ancak, MRI X ray yerine güçlü mıknatıslar kullanır. Zaman zaman BT görüntülemesinde kullanılan boya ile aynıdır. Ancak, çoğunlukla mideyi görüntülemek için tercih edilen BT testidir. Bunun yanında, zaman zaman MRI daha fazla bilgi verebilir. MRI, daha çok beyin ve omurilik taramalarında kullanılır ve BT görüntülemeden daha uzun sürer. Bu süre yaklaşık bir saattir.

Mide Kanserinde PET Görüntüleme (pozitron emisyon tomografi): Bu test için özel bir çeşit radyoaktif şeker hastaya damardan enjekte edilir. Şeker zamanla kanser olan yerlerde toplanır. Yaklaşık bir saat sonra PET görüntüleme testi için hasta yatırılır. Yaklaşık 30 dk. boyunca özel kamera ile kanser şüphesi olan bölgeden görüntü alınır. Kanserin yayılmış olmasından şüphelenildiğinde, kanserli alanın tespitinde PET faydalı olabilir. Görüntüler, BT veya MRI görüntüleri kadar detaylı değildir, ancak tüm vücudu gösterebilir niteliktedir. Bazı teknolojik makinalar, hem PET hemde BT görüntülemesi yapabilir (PET/BT görüntüleme). Bu teknik, cerrahi müdahalenin iyi bir tedavi seçeneği olmadığı durumlarda, kanser midenin dışında vücudun diğer bölgelerine yayılmışsa yardımcı olmaktadır.

Mide Kanserinde Göğüs Röntgeni Uygulaması: Bu tarama testi, kanserin akciğerlere yayılıp yayılmadığını göstermek için kullanılır. Ayrıca, akciğer ve kalp problemlerinizin varsa teşhisinde fayda sağlar. BT görüntülemesi yapılmışsa, bu teste ihtiyaç duyulmaz.

Mide Kanserinde Laparoskopi Uygulaması: Bu test, kanser teşhisi konulduktan sonra yayılım oranını belirlemekte fayda sağlar. Bu işlem, hastaya genel anestezi verilerek ameliyat odasında uygulanan bir işlemdir. Ucunda kamera olan ince, esnek bir tüp açılan küçük bir kesiden karın bölgesine sokulur. Karın içini görüntüleyerek kesitleri ekrana yansıtır. Bu esnada, biyopsi yapılarak normal görünmeyen herhangi bir bölgeden örnek alınabilir. Ayrıca bu uygulama, cerrahi müdahale ile kanserin tamamının alınıp alınamayacağını da tespit etmektedir.

Mide Kanseri İçin Uygulanan Lab Testleri: Tam kan sayımı adı verilen kan testleri ile anemi (kanamaya yol açabilen düşük kırmızı kan hücreleri), kan kimyası testleri ile kanserin karaciğere yayılıp yayılmadığı, dışkıda gizli kan testi ile dışkıda kan olup olmadığı incelenir.

Kanser teşhis edilirse ve özellikle cerrahi müdahaleye karar verilmişse başka testler istenmesi mümkündür. Örneğin; karaciğer ve böbreklerin düzgün çalıştığından ve kanın olması gerektiği gibi pıhtılaştığından emin olmak için kan testi istenebilir. Bunun yanında, kalbin düzgün çalıştığından emin olmak için elektrokardiyogram veya diğer testler de yapılabilir.

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan