noroendokrin-tumorlerde-evreleme

Nöroendokrin tümörlerde evreleme

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) sınıflaması nöroendokrin tümörler için, hastalığın anatomik köken aldığı bölgeden ziyade, tümör gradını (derecesini) dikkate alır. Buna göre nöroendoktin tümörler üç ana kategoride incelenir:

1. derece, iyi farklılaşmış nöroendokrin tümörler: iyi huylu (benign) ve belirsiz davranışları olan tümörler bu gruba girer,

2. derece, iyi farklılaşmış ( düşük gradlı ) nöroendokrin karsinomlar: düşük gradlı ve kötü huylu (malign) davranışlı tümörlerdir. Bu tümörler geleneksel olarak karsinoid ve pankreatik nöroendokrin tümörler bilinirler. Bununla birlikte karsinoid tümörler ve pankreas nöroendokrin tümörler rutin histolojik değerlendirmede benzer özelliklere sahip olsa da, farklı bir patogeneze ve biyolojiye sahiptirler.

3. derece, zayıf farklılaşmış ( yüksek gradlı ) nöroendokrin karsinomlar: Akciğerin büyük hücreli nöroendokrin ve küçük hücreli karsinomları bu gruptadır.

Kanserleşen hücreler ne kadar az farklılaşırlarsa grad o kadar yüksek olur, dolayısı ile agresiflikleri de o kadar yüksek olur.

Bir tümörün yukarıdaki kategorilerden hangisine ait olduğu, tümörün iyi tanımlanmış histolojik özelliklerine bağlıdır. Bu histolojik özellikler: hücrelerin boyutu, lenf ve kan damarlarına sirayet etme durumu, mitoz sayısı, Ki-67 indeksi, komşu organları işgal durumu, metastaz durumu ve hormon üretip üretmediğidir.

Nöroendoktin tümörler için yukarıdaki sınıflamaya ek olarak, tümörün boyut ve yayılım özelliklerinin daha çok dikkate alındığı TNM evreleme sistemi de mevcuttur. TNM sisteminde 0’dan 4’e kadar sıralanmış olan evreler kanserin ilerleme derecesini göstermektedir. Kanserin en ilerlemiş evresi 4 rakamı ile ifade edilir. 0 evresi ise, kanserin erken evrede olduğunu belirtir.

Nöroendokrin tümörlerin yarısının teşhis edildiğinde vücuda yayılım göstermiş olduğu görülmektedir. Bu yayılımın bir kısmı uzak bölgelerde tespit edilirken, bir kısmı bölgesel olarak belirlenmektedir. Bu durumda nöroendokrin tümörler hastalığın yayılım durumuna göre [(lokal, bölgesel ve metastatik (uzak yayılım)] evrelendirilebilir.

Pankreatik nöroendokrin tümörler (gastrinom, insülinom, glükagonom v.s.), salgıladıkları hormonları üreten hücrelerden birinde bulunabilir ve buna göre ayrılırlar. Pankreas kanseri ile aynı evreleme sistemi kullanılır. Bunun yanında gastrointestinal nöroendokrin tümörler geliştikleri yer ve yayılım durumuna göre incelenerek evrelendirilmektedir.

Pankreatik nöroendokrin tümörlerde TNM evreleme

Evre 0: Tümör pankreas yolundaki hücrelerin üst tabakasında bulunur. Kanser, daha derin dokulara ilerlememiştir ve pankreas dışına yayılmamıştır.

Evre 1a: Tümör 2 cm veya daha küçüktür ve pankreas ile sınırlıdır. Kanser, yakın lenf bezlerine veya vücudun uzak bölgelerine yayılmamıştır.

Evre 1b: Tümör 2 cm veya daha büyük olabilir ve pankreas ile sınırlıdır. Kanser, yakın lenf bezlerine veya vücudun uzak bölgelerine yayılmamıştır.

Evre 2a: Tümör pankreasın dışına ilerlemiştir ancak ana kan damarlarına veya sinirlere yayılmamıştır. Kanser yakın lenf bezlerine veya vücudun uzak bölgelerine yayılmamıştır.

Evre 2b: Tümör pankreas ile sınırlı olabilir ya da pankreas dışına ilerleyebilir ancak ana kan damarlarına veya sinirlere yayılmamıştır. Kanser yakındaki lenf bezlerinde görülür, ancak vücudun uzak bölgelerine ilerlemez.

Evre 3: Tümör pankreasın dışındaki yakın ana damarlar veya sinirlerde gelişmiştir. Kanser yakındaki lenf bezlerine yayılabilir ya da yayılmayabilir, ancak vücudun uzak bölgelerinde görülmez.

Evre 4: Kanser vücudun uzak bölgelerine yayılmıştır.

Merkel hücreli kanserlerde TNM evreleme

Evre 1a: Tümör, 2 cm’den küçüktür ve vücudun diğer bölgelerine veya lenf bezlerine yayılım göstermemiştir. Lenf bezleri fasülye şeklinde küçük organlardır ve vücudun enfeksiyonla savaşmasına yardımcı olur.

Evre 1b: Tümör, 2 cm veya daha büyüktür ve vücudun diğer bölgelerine veya lenf bezlerine yayılım göstermemiştir.

Evre 2: Kanser, bölgesel lenf bezlerine yayılım göstermiştir. Ancak, vücudun diğer bölgelerine ilerlemez.

Evre 3: Kanser, vücudun diğer bölgelerine yayılım göstermiştir.

Kanserin Tekrarlaması
Tekrarlayan kanser, tedavi sonrası nükseden kanserdir. Bu durumda, yukarıda belirttiğim sistemde kanserin tekrar evrelendirilmesi gerekebilir.

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan