ozefagus-yemek-borusu-kanserinde-erken-tani-ve-tarama-mumkun-mudur-nasil-teshis-edilir

Özefagus – yemek borusu kanserinde erken tanı ve tarama mümkün müdür? Nasıl teşhis edilir?

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült

Özofagus kanseri için rutinde uygulanan bir kanser tarama testi mevcut değildir ve genellikle görülen belirtilerden yola çıkılarak teşhis edilir.

Görüntüleme testleri

Görüntüleme testlerinde X ışınları, manyetik alan, ses dalgaları ya da radyoaktif madde kullanılır. Görüntüleme testleri şüpheli alanın kanser olup olmadığını anlamak, kanserin yayılımını tespit etmek, tedavinin etkinliğini belirlemek ve kanserin tekrarlama eğilimini incelemek için uygulanan testlerdir.

Baryumlu pasaj grafisi

Özofagus duvarını kaplaması için baryum içeren bir madde içirilir. Anahatları ile yemek borusunun görüntüsü sağlanarak gerekli görülen yerlerden görüntü alınır. Bu test yemek borusunun iç tabakasında normalde yumuşak olan yüzeyinde anormallikleri gösterebilir.

Baryumlu pasaj grafisi yutma problemine neyin neden olduğunu görmek için yapılan ilk testtir. Bu test kullanılarak erken evre küçük boyutlardaki kanser bile görülebilir. Erken evre kanserler küçük yuvarlak veya yassı yumrular olarak gelişebilir. İleri evre kanserlerde anormal görünen alan geniştir ve yemek borusunda daralma vardır.

Aynı zamanda bu test özofagus kanserine bağlı gelişen ciddi komplikasyonlardan biri olan trakeo-özofajial fistül teşhisinde kullanılabilir. Bu komplikasyonda tümörün soluk borusu ile yemek borusu arasında bulunan dokuya zarar verdiği ve ikisinin arasında bir delik açtığı görülür. Yutma gerçekleştiğinde besinler yemek borusundan geçerken bu delikten soluk borusuna ve akciğerlere gidebilir. Buda sık sık öksürüğe, öğürmeye hatta zatürreye (pnömoni) yol açabilir. Bu problem cerrahi müdahale veya endoskopi işlemi ile tedavi edilebilir.

Baryum, sadece yemek borusunun iç yüzeyinin şeklini gösterir. Bu yüzden yemek borusu dışında kanserin yayılımı belirlenemez.

Endoskopi

Endoskop, ucunda kamera bulunan esnek, ince ve görüntü kapasitesi yüksek bir cihazdır. Sindirim sisteminin görüntülenmesinde sık kullanılan endoskopi, özofagus kanserinin teşhisinde ve yayılımının belirlenmesinde yardımcı olabilen bir testtir.

Üst endoskopi

Üst endoskopi özofagus kanserinin teşhisinde önemli rol oynayan bir testtir. Bu test sırasında endoskop boğazdan aşağıya doğru sokularak özofagus ve mide içi görüntülenir. Endoskopun ucundaki kamera görüntüleri monitöre verir. Böylece özofagus duvarında anormal bölgeler tespit edilir. Bu işlem tümörün büyüklüğü ve yayılımı hakkında bilgi vererek cerrahinin yapılabilme olasılığını belirleyecektir.

Endoskopik ultrason

Bu test gerçekte bir görüntüleme testidir. Ancak genellikle üst endoskopi ile birlikte uygulanır. Ultrason testleri vücudun hedeflenen bölgelerini görüntülemek için ses dalgaları kullanır. Ses dalgaları yayan endoskop boğazdan içeri yemek borusuna sokulur. Endoskoptan yayılan ses dalgalarından gelen yankılar bilgisayar tarafından kaydedilerek siyah beyaz görüntü haline getirilir. Bu sayede tümörün yemek borusu içinde ne derinlikte olduğu büyüklüğünü, yakın alanlara yayılımı ve etkilenen lenf bezleri görülebilir. Ayrıca endoskopik ultrason, büyüyen lenf bezlerinden biyopsi örneği alınmasına yardımcı olan bir testtir. Buda cerrahi müdahale ile tümörün alınma şansı hakkında bilgi verecektir.

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan