pankreas-kanserinde-radyoterapi-tedavisi

Pankreas kanserinde radyoterapi tedavisi

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült

Radyoterapi tedavisinde, yüksek enerjili X-ışınları kullanılarak kanser hücrelerinin öldürülmesi amaçlanır. Radyoterapi genellikle haftada 5 gün olmak üzere toplam 5-6 hafta sürer. Palyatif tedavilerde bu süre 2-3 hafta olabilir. Dozların bu şekilde günlük olarak bölünmesi, normal dokuların ve hücrelerin korunması için yapılan bir uygulamadır. Hafta sonu verilen aralar, normal hücrelerin yenilenmesine fırsat verir.

Pankreas kanserinde radyoterapi tek başına veya sıklıkla kemoterapiyle eş zamanlı olarak cerrahi öncesi dönemde cerrahiyi kolaylaştırabilmek (neoadjuvan) yada cerrahi sonrası lokal kontrolü arttırabilmek amacıyla (adjuvan) kullanılmaktadır. Ameliyatla tümörün tam olarak çıkarılabildiği hastalarda kemoterapiye radyoterapinin eklenmesi her ne kadar bazı otoriteler tarafından tartışılsa da, hastalığın bölgesel olarak yinelemesinin %40-80 gibi yüksek bir orana sahip olması nedeniyle konuyla ilgili çoğu otorite bölgesel kontrolü arttırabilmek için radyoterapi uygulanması gerekliliğini savunmakta ve günlük pratiğin bir parçası olarak kullanmaktadır. Ancak, maalesef ameliyat olabilen hastalar tüm pankreas kanserli hastaların sadece %15-20 gibi küçük bir bölümünü oluşturmakta olup ameliyat olamayan hastaların genel kabul gören tedavi şekli radyoterapi ve kemoterapinin ardışık veya eşzamanlı olarak kullanılmasıdır. Radyoterapi ve kemoterapi eşzamanlı ve ilk tedavi olarak başlanabilir. Fakat, erken dönemde karaciğer, akciğer, vb. metastazlarının ortaya çıkması önce 3-4 kür kemoterapi sonrasında kontrollerde metastaz görülmemesi durumunda eşzamanlı kemoterapi ve radyoterapi kullanılması da güncel ve sık kabul gören bir diğer tedavi yaklaşımıdır. Buradaki temel amaç, başlangıçta görülemeyen ancak zaman içerisinde belirginleşebilen metastatik odaklara sahip hastaları gereksiz ve uzun kemoradyoterapi uygulamalarından ve buna bağlı bazen şiddetli seyredebilen yan etkilerden kurtarmaktır.

Radyoterapinin bir diğer uygulanma şekli ise yaygın metastatik hastalarda sıklıkla kısa süreli palyatif radyoterapidir. Buradaki temel amaç daha çok ağrı, bulantı, kusma, kanama vb. gibi hasta hayat kalitesini olumsuz etkileyen belirtilerin azaltılması veya mümkünse tamamen ortadan kaldırılmasıdır.

Radyoterapinin pankreasın nöroendokrin tümörlerinin tedavisinde etkinliği henüz gösterilememiştir.

Pankreas Kanserinde Radyoterapi Nasıl Etki Eder?

Yüksek dozdaki radyasyon hücreleri öldürebilir ya da bölünüp çoğalmalarını engelleyebilir. Kanser hücreleri normal hücrelere göre çok daha hızlı bölünüp çoğaldığından radyoterapi etkili olmaktadır. Normal hücreler de ışından etkilenebilmekle birlikte, bunların toparlanıp eski haline gelmeleri kanser hücrelerine göre çok daha kolay olmaktadır. “Planlama” denilen aşamada, doktorlar, hastalıklı dokuların en fazla, normal dokuların ise en az radyasyona maruz kalması için gerekli çizimleri yaparak tedaviyi yönlendirmektedir.

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan