Prostat-kanseri-tedavisi-bastan-sona-yeniden-yaziliyor-kitaplari-yenileme-zamani-geldi

Prostat kanseri tedavisi baştan sona yeniden yazılıyor: kitapları yenileme zamanı geldi… Metastatik prostat kanseri başlangıç tedavisinde 80 yıllık tedavi stratejisi değişti!

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült

Prostat kanseri tedavi kararında hastalığın yayılım düzeyi son derece önemlidir ve tedavi stratejileri buna göre belirlenir. Başlıca 4 evrede incelenir: 1. ve 2. evrede kanser prostat dokusu içinde yer alırken, 3. evrede prostat kapsülüne ve prostat dokusunun dışına doğru sınırlı uzanım gösterir. 4. evrede ise kanser prostat dışında lenf bezlerine ve yumuşak dokulara, komşu organlara, kemik ve karaciğer, akciğer, beyin gibi diğer organlara sıçrama (metastaz) göstermiştir. Prostat kanseri en sık kemik metastazı yapar ve dördüncü evre yani metastatik evre prostat kanseri nadir durumlar dışında çoğunlukla kemik metastazı ile birliktedir.

Kemik ve organ metastazı yapmış dördüncü evre prostat kanseri tedavisinde bu gün için şifa, yani tam iyileşme şansı söz konusu değildir. Bununla birlikte son yıllarda değişen ve artan tedavi seçenekleri sayesinde bu grup hastaların tedavilerden yarar görme oranları ve yaşam süresi tüm bilim camiasını şaşırtacak oranda artmıştır. Bu nedenle hekimlerin olduğu kadar hastaların da bu yeniliklerden haberdar olması ve tedavi seçenekleri konusunda hekiminden talepkar olması son derece önemlidir.

Bugüne değin yapılan çalışmalarda prostat kanseri oluşumunda ve ilerlemesinde temel sorumlunun erkeklik hormonu yani testosteron olduğu gösterilmiştir. Bu nedenle de tüm tedavi stratejilerimiz vücutta bu hormon düzeyini azaltmaya veya etkisini önlemeye yönelik olmuştur. Bu tedavilerde hipofizden salınan testosteron uyarıcı hormonların baskılanmasına neden olan ilaçlar, testosteronun etkisini bloke edici ilaçlar veya ameliyatla yumurtaların (testislerin) alınması gibi yöntemler kullanılmaktaydı.

Bu stratejilerden yola çıkarak üroloji uzmanı prostat kanseri tansı koyduğu hastasına evreleme testleri yaptıktan sonra metastazlar saptadı ise doğrudan hormon baskılayıcı tedaviler başlıyor ve kemik metastazı varsa kemik koruyucu aylık ilaç enjeksiyonu ile hastalarını takibe alıyordu. Bu tedaviler altında gerek PSA düzeyinde artma gerekse metastazlarında ilerleme saptadığında ise hastasını tıbbi onkolog ile konsülte ederek veya kemoterapi konusunda yetkinse kendisi kemoterapiye geçiyordu. Seksen yılı aşan zamandır birkaç ilaç da değişiklik olsa da neredeyse aynı yöntemle tedavi edilmekte olan hastaların kaderi son bir yılda peş peşe gelen yeni çalışmalar ile olumlu yönde değişti.

New England Journal of Medicine adlı son derece saygın bilimsel derginin 20 Ağustos’da yayınlan 790 metastatik prostat kanserli hastanın yer aldığı çalışmada, ilk tanı konduğu anda hormonal tedavi ile birlikte 6 kür Docetaxel adlı kemoterapi uygulanması ile neredeyse yaşam süresinin iki kat arttığı saptandı.

Prostat kanseri tedavisi alanında yeniliklerden sadece bir tanesi olan bu çalışma önceki çalışmaları da güçlü oranda destekleyerek rutin pratiğimizde baştan sona bir değişikliğe neden oldu.

Dördüncü evre prostat kanseri tanısı alan her prostat kanserli hasta, bundan böyle hormonal tedavi ile birlikte kendisinin kemoterapiye uygun olup olmadığını sorgulamalı, kendisini takip eden hekimi ile kemoterapinin yarar ve zararını tartışmalı ve gerekli durumlarda mutlaka bir tıbbi onkologdan ikinci görüş almalıdır.

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan

Kaynak:

Christopher J. Sweeney, M.B., B.S., Yu-Hui Chen, M.S., M.P.H., Michael Carducci, M.D.
Chemohormonal Therapy in Metastatic Hormone-Sensitive Prostate Cancer
N Engl J Med 2015; 373:737-746August 20, 2015DOI: 10.1056/NEJMoa1503747