prostat-kanserinde-ameliyatsiz-tedavi-kriyoablasyon

Prostat kanserinde ameliyatsız tedavi: Kriyoablasyon

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült

Tarih boyunca insanla birlikte var olan hastalıklarla başetmek için pek çok tedavi yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntemlerden biri olan ‘Soğuk uygulama’ antik mısırlılardan bu yana ağrıyı azaltmak ve inflamasyonu geriletmek amacıyla yüzyıllardır kullanılır. Napolyonun ünlü cerrahi, Dominique-Jean Larrey, amputasyon (hasar görmüş, işlev görmeyen kol veya bacağın kesilerek çıkarılması) işlemini kolaylaştırmak için kullanırken, 19. yüzyılda yaşamış bir İngiliz doktor olan James Arnott ilk defa buz ve tuzun birlikte kullanımının dokuya zarar verdiğini, dokuda geri dönüşsüz hücre ölümü (nekroz) yaptığını saptamış. Bölgesel tümörlerde deneyerek cilt, serviks ve meme kanserinde yaptığı uygulamayla tümörün boyutunun ve hastanın ağrısının gerilediğini raporlamış. İşlemi uygulamayı kolaylaştırmak için 1851 yılında bir cihaz tasarlamış. 1877 de İsviçre ve Fransa da soğutucu gazların kullanılabileceği sistem geliştirilmesiyle günümüzde kullandığımız cihazın temelleri atılmış. O dönemden buyana hem iyi huylu hem de kötü huylu lezyonların tedavisinde kriyoablasyon işlemi yerini almıştır.

Kryoablasyonu ile ilgili merak ettiğimiz konularla ilgili bilgiyi bu konuda sayısız başarılara imza atmış olan Prof Dr Saim Yılmaz’dan öğreneceğiz

Öncelikle ilk olarak kryoablasyonun ne olduğunu bize anlatabilir misiniz?

Prof Dr Saim Yılmaz, Erken evre prostat kanserinin tedavisinde tedavi seçeneklerinden en önemlisi cerrahidir. Cerrahi teknikler ne kadar gelişirse gelişsin cerrahi başarı yapan hekimin deneyimi ile ilişkilidir. Hastalar açık ve kapalı cerrahiye bağlı gözlenebilecek yan etkilerden korktukları için daha az invaziv yöntemlere yönelmektedir. Bu bölgesel tedavi yöntemlerinden biri de kriyoablasyondur. Bu yöntemde ameliyata gerek kalmadan dışardan ultrason yardımıyla ciltten geçilerek tümöre yerleştilen bir iğne (prob) aracılığıyla tümör dokusunun dondurularak yok edilmesi sağlanır. İşlem esnasında tümörün çevresindeki sağlam dokular zarar görmez ve hastanın hastane yatışı gerekmeden işlem sonrası aynı gün taburcu olabilirler. Kryoablasyona bağlı ağrı çok hafif veya hiç olmaz; yan etkiler çok düşük düzeydedir ve iyileşme hızlıdır.

Kryoablasyon nasıl uygulanır?

Prof Dr Saim Yılmaz, Bu yöntemde ameliyata gerek kalmadan dışardan ultrason yardımıyla ciltten geçilerek tümöre yerleştilen çok ince iğneler (prob) aracılığıyla tümör dokusunun dondurularak yok edilmesi sağlanır. Dondurma işlemi için argon gazı kullanılır. Argon gazı prob içerisinden geçirilir. Soğutmada kullanılan argon gazı aniden hacim olarak genişler ve etraftan ısı çeker bunun sonucunda prob soğur. Soğuğa bağlı olarak kanser hücreleri içindeki su, buz kristallerine dönüşür ve hücrelerin ölümü gerçekleşir. Eğer kanser prostatın tek lobunda sınırlıysa (prostatta iki lob vardır) dondurma işlemi sadece kanserli prostat dokusuna uygulanacağı için kalan prostat dokusu sağlıklı kalacaktır (erkek lumpektomisi). Eğer prostat dokusunu aşmışsa tüm prostatı dondurmak gerekebilir.

Dondurma işlemi sırasında, ısı algılayıcıları (sensörleri) aracılığıyla vücut ısısı monitörden takip edilir, hedeflenen ısı düzeyine ulaşıldığı kesin olarak belirlenir. İdrar yapma fonksiyonunu koruyabilmek için, özel bir ısınma kateteri ile üretra (prostatın idrar kanalı) soğuktan korunur. Benzer şekilde prostattaki kanserli alan sınırlı fakat sinirlere yakınsa sinirlerin korunarak cinsel fonksiyonların korunması sağlanır.

Hangi prostat kanserli hastalar kryoablasyon tedavisi için uygundur ve bu yöntemin avantajları nelerdir?

Prof Dr Saim Yılmaz, Kriyoterapi açık cerrahi ile kıyaslandığında ağrı ve kan kaybı son derece azdır, cerrahi yönteme göre çok daha iyi tolere edilir. Genel anestezi yerine spinal anestezi ile yapılabilir. Cerrahiye uygun olmayan veya anestezi alamayacak hastalarda tartışmasız tercih edilebilecek bir yöntemdir. Ayrıca birden çok kez uygulanabilir olması ve gerek kriyoablasyon gerekse diğer tedavi yöntemleri sonrası nüks eden hastalarda tekrar kullanılabilir olması yöntemin üstünlüğüdür. Çalışmalarda diğer tedavi yöntemlerine göre kryoablasyonda daha az komplikasyonlar (tedavi ilişkili istenmeyen problemler) gözlenmiştir. Bu yöntem ile elde edilen -40 dereceleri bulan dondurma ısısı tümörün tamamen yok olmasına neden olur. İşlem sonrası yapılan görüntülemelerde Ice Ball (buz topu) görünümü tümörün yok edildiğine yönelik çok önemli bir bulgudur. Bu görünüm diğer bölgesel ablasyon yöntemlerinde görülmez ki yöntemin önemli bir avantajıdır.

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan

1 comment