Rahim kanseri ameliyatı

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült

Rahim kanserinde cerrahi müdahale, kanserin evresi ve yayılım durumu hakkında daha fazla bilgi sahibi olmak için uzman bir jinekolojik onkolog tarafından yapılır. Laboratuvar ortamında gerçekleşen ilk patolojik tespit sonrasında, tedavi uygulamalarına karar verilir.

Rahim kanseri tedavisindeki standart cerrahi müdahale, total abdominal histerektomi yani rahimin ve her iki yumartanın tüpler ile birlikte komple alınmasıdır. Rahim ve yumurtalıklara ilaveten alınan karın alt bölgesinde yerleşen (pelvik ve paraaortik) lenf bezleri kanserin yayılımını belirlemek içindir.

Rahim Kanserinde Dilasyon ve Kürtaj

Dilasyon ve Kürtaj, rahim duvarından doku örneği almak için jinekologların sıkça kullandığı tanı yöntemidir. Dilasyon ve kürtaj sırasında, vajina antiseptik suyla yıkanarak rahim ağzına veya kenarına lokal anestezi yapılır. Enjektabl ağrı kesici veya genel anestezi kullanılması da mümkündür. Rahim ağzı yavaş yavaş gerilerek açılır. Gittikçe kalınlaşan bir dizi çubuk (dilatör) birbiri ardına rahim ağzının açılan kısmından sokulur. En kalın dilatör (genişletici), dolma kalem genişlinde olabilir. Rahim ağzını germek için altenatif olarak absorban (soğurucu-emici) dilatörler kullanılabilir. Bu dilatörler, rahim ağzı bölgesindeki sıvıyı emerler ve dilatör açıldıkça rahim ağzı açılır. Rahimin iç tabakasından kazınarak (kürtaj) alınan örnek laboratuvar ortamında incelenerek olası kanser araştırılır. Nadiren de olsa kürtaj, sadece rahimin yüzeysel dokusu alındığı için rahim kanseri tedavisi olarak da kullanılır.

Rahim Kanserinde Ameliyat (Histerektomi ve Pelvik Lenf Bezi Disseksiyonu)

Birinci, ikinci ve üçüncü evre rahim kanserinde standart tedavi, pelvik ve paraaortik lenf bezleri ile birlikte tüplerin, yumurtalıkların (bilateral salpingooferektomi) ve rahimin alınması (total histerektomidir) yöntemidir. Histerektomi sırasında fallop tüpleri, yumurtalıklar ve rahim alınırken rahimi tutan bağlar ve beslenmesini sağlayan damarlar da bulunur ve tek tek kesilir. İşlem bitmeden kesilen bağlar ve damarlar özel dikişlerle bağlanır.

Kanser rahim dışına yayılmamışsa, histerektomi en etkili yöntemdir. Ancak, bazı hastalarda kanser rahim dışında pelviste (karın alt bölgesi) bulunan lenf bezlerine yayılmış olur. Bu durumda, histerektomi ile birlikte, pelvik lenf bezi disseksiyonu gerçekleştirerek olası kanseri belirlemek için şüpheli lenf bezleri alınır. Belli aşamayı aşmış olan kanserlerde radyoterapi ve kemoterapi gibi farklı tedavi yöntemlerinin de uygulanması tavsiye edilir.

Rahim alınmasına rağmen bazen kanserin tekrarlama olasılığı vardır. Bunun sebebi, tümör oluşum sırasında kanser hücreleri rahim dışına yani diğer organlara yayılabilir. Bu gözle görülemeyecek düzeydeki yayılım PET-BT veya tomografi ile görülemez. Hücresel bazada yayılma sadece hastalığın evresine ve derecesine göre tahmin edilir. Bu yayılma ihtimali veya farklı bir deyişle gelecekte yenileme ihtimali yüksek olan hastalarda koruyucu (adjuvant) amaçlı kemoterapi ve radyoterapi uygulanır. Bu kanser hücreleri, bilinen hiçbir testle belirlenemez. Rahim ağzı dışında tespit edilemeyen bölgedeki kansere mikrometastaz (filmlerde görülemeyen) denir. İşte bu çok küçük kanser bölgelerinin varlığı ilk tedaviden sonra hastalığın tekrarlamasına neden olur. Cerrahi müdahale sonrası, vücudu mikrometastazlardan temizlemek ve tedavideki başarıyı arttırmak için dıştan radyoterapi ve kemoterapi yöntemleri sıkça önerilir.

Rahim Kanserlerinde Ameliyat Edilemez Tümör Dokularını Çıkarma Ameliyatı

Kanser, tamamen alınamıyorsa, sorulacak doğru soru, “ameliyatla mümkün olduğu kadar çok kanseri almak fayda sağlar mı?” Bu işleme “tümör dokularını çıkarma ameliyatı” denir. Bu işlem sayesinde, radyoterapi ve kemoterapi uygulamalarında daha az kanser hücresi öldürülecektir. Ancak, yinede bu bir cerrahi müdahaledir ve birçok potansiyel komplikasyonlar söz konusudur. Çoğunlukla tercih edilmez. Bir grup hastada kemoterapi ile başlanarak tümör miktarında ciddi oranda azalma sonrası cerrahi yapılır.

Rahim Kanserinde Paraaortik Lenfadenektominin Rolü

Rahim kanseri yayıldığında, rahimin dışına çıkarak yakınındaki pelviste bulunan lenf bezlerine ilerler. Pelvik lenf bezlerinden, aort adı verilen kalbin ana damarı etrafındaki lenf bezlerine yayılır. Bu lenf bezlerine, paraaortik lenf bezleri denir.

Cerrahi müdahale sırasında, genellikle pelvik lenf bezleri alınır. Ancak, paraaortik lenf bezlerinin alınmasının ne kadar sağlıklı olduğu konusu henüz tam bir netlik kazanmamıştır. Paraaortik lenf bezlerinin alınması tedavi şansını ve/veya yaşam süresini arttırma konusunda fayda sağlayabilir. Öte yandan, cerrahi müdahalenin yan etkilerini arttırır ki buda tavsiye edilen bir durum değildir. Uzmanlar, bu yöntemin lenf bezilerine yayılma riski yüksek rahim kanseri hastalarının dikkate alması gereken bir uygulama olduğunu belirtmektedir.

Rahim Kanserinde Cerrahi Müdahalenin Yan Etkileri

Histerektomi işlemi uygulanan kadınlarda, karnın alt bölgesinde kesi yerinde ağrı, kanama veya operasyon sonrası enfeksiyon olasılığı vardır. Cerrahi müdahale ile tedavi edilen kadınlarda, idrara çıkmada zorluk veya mesane ile ilgili problemler ortaya çıkabilir. Daha nadir olarak rektum, böbreklerdeki drene yapan tüpler veya mesanede hasar görülebilir. Bu hasar, “Fistül” (deri yüzeyi ile vücut boşlukları arasında oluşan anormal kanal) veya vajinaya anormal bir bağlantı şeklinde olabilir. Doğurganlık yaşında olan kadınlarda cerrahi müdahale rahim ve her iki yumurtalıkta alındığı için daha zorlayıcıdır. Elbette ki, bu tür bir cerrahi müdahale hastanın çocuk doğurma yetisini elinden alacaktır. Buna ek olarak, her iki yumurtalığın alınması menopozu başlatır. Bu durumda hastaya hormon takviyesi yapılması gerekebilir.

Ayrıca, pelvik veya paraaortik lenf bezlerinin cerrahi müdahale ile alınması, bazı kadınlarda lenfödemi artırabilir. Lenfödem, deri altında bulunan dokulardaki lenf sıvısının birikerek şişlik, gerginlik ve vücudun bir kısmını etkileyen rahatsızlığa sebep olan bir yan etkidir. Lenf sistemindeki hasar veya blokaj, özellikle bacaklarda ve karın alt bölgesinde lenfödeme neden olabilir.

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan