rahim-kanserinde-hastalik-evreleri-asamalari

Rahim kanserinde hastalık evreleri – aşamaları

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült

Evre, kanserin vücutta ne kadar uzağa yayıldığını açıklar. Doğru tedavi ve iyileşme sürecinin hızlanması için kanser evresinin tespiti çok önemlidir.

Endometriyal kanser evresi, tedavi planının seçilmesindeki en önemli faktördür. Doktorunuza tespit edilen rahim kanserinizin evresi hakkında sorular sorarak tedavi seçenekleriniz hakkında yeterli bilgiyi edinebilirsiniz.

Doktorlar, evreleme sistemini kullanarak hastadaki kanserin ne kadar yayıldığını tespit ederler. Endometriyal kanser evrelemesinde 2 sistem kullanılır. Uluslararası Jinekoloji ve Obstetriks (Doğum Bilimi) Federasyonu (FIGO) sistemi ve Amerikan Kanser Komitesi TNM evreleme sistemi temelde aynıdır. Her iki sistemde kanseri 3 faktöre dayandırarak sınıflandırır: Tümör alanının genişliği (T), kanserin lenf bezlerine yayılımı (N) ve kanserin vücudun uzak bölgelerine yayılımı (M).

Endometriyal kanser, cerrahi müdahale sırasında alınan dokuların incelenmesine bağlı olarak evrelendirilir. Bu işlem, cerrahi evreleme olarak bilinir. Anlamı, cerrahi müdahale gerçekleştirilene kadar kanserin hangi evrede olduğunun bilinememesi anlamına gelir.

Doktor, cerrahi müdahale öncesi ultrason, MRI veya BT taraması gibi bazı testler isteyerek kanserin olası yayılımı ile ilgili belirtileri görmek isteyebilir. Cerrahi müdahale evrelemesi kadar iyi olmasa da, edinilen bilgiler cerrahi müdahale planı ve diğer tedavilerin kararlaştırılmasına yardımcı olabilir niteliktedir.

Uygulanan testler, kanserin rahim dışına yayıldığını gösterirse hasta (henüz gitmediyse) jinekolojik onkoloğa yönlendirilir.
Evreleme sistemi, kanserin ne kadar yayıldığına bakarak belirlenir. Kanser, bölgesel olarak rahim ağzına ve rahimin diğer bölümlerine, yakındaki lenf bezlerine (fasülye şeklinde bağışıklık sisteminin bir parçası olan organ) yayılmış olabilir. Bölgesel lenf bezleri pelviste ve daha uzaktaki aortta (kalpten karın ve pelvis boyunca uzanan ana damardır) bulunur. Aort boyunca bulunan lenf bezlerine paraaortik lenf bezleri denir. Son olarak, kanser uzak lenf bezlerine, karın üst bölgesine, omentum’a (mide, bağırsak ve diğer organları önlük gibi kaplayan karın bölgesinde yer alan geniş yağlı bir doku) veya akciğer, karaciğer, kemik ve beyin gibi diğer organlara yayılmış olabilir. Tüm bu yayılımlar belirlenerek kullanılan harf ve rakkamlarla adlandırılır.

Rahim Kanserinde Tümör Alanının Genişliği (T)

T0: Rahimde tümör belirtisine rastlanmamıştır.

Tis: Pre-invasiv kanser (karsinom in situ olarakta adlandırılır). Kanser hücreleri, alt taraftaki hücre katmanlarında gelişmeden sadece endometriyumdaki hücrelerin yüzey katmanlarında bulunur.

T1: Kanser, sadece rahimin gövdesinde gelişir. Rahim ağzındaki (servik) salgı bezlerinde de gelişebilir, ancak rahim ağzındaki (serviks) destek bağ dokusunda gelişmez.

  • T1a: Kanser, endometriyumda (rahimin iç tabakası)oluşur veya rahimin kas dokularının(miyometriyum) yarısından daha azına yayılmıştır.

  • T1b: Kanser, endometriyumdan miyometriyumun yarısına veya daha fazlasına yayılmıştır. Ancak, kanser rahim gövdesinin dışına yayılmamıştır.

T2: Kanser, rahim gövdesinin dışına yayılmıştır ve rahim ağzı (serviks) destek bağ dokusunda gelişmiştir. Ancak rahim dışına yayılma göstermemiştir.

T3: Kanser, rahim dışına yayılmıştır, ancak rektum veya mesaneni iç tabakasına yayılım göstermemiştir.

  • T3a: Kanser, rahimin dış yüzeyine (seroza) ve/veya fallop tüpleri veya yumurtalıklara (adneks) yayılmıştır.

  • T3b: Kanser, vajinaya veya rahim çevresindeki dokulara (parametriyum) yayılmıştır.

T4: Kanser, rektum veya mesanenin iç tabakasına (mukoza) yayılmıştır.

Rahim Kanserinde Lenf Bezlerine Yayılım (N)

NX: Yakındaki lenf bezlerine yayılımı değerlendirilemez.

N0: Yakındaki lenf bezlerine yayılım yoktur.

N1: Kanser, pelvisteki lenf bezlerine yayılmıştır.

N2: Kanser, aort boyunca uzanan lenf bezlerine (paraaortik lenf bezleri) yayılmıştır.

Rahim Kanserinde Vücudun Uzak Bölgelerine Yayılım (M)

M0: Kanser, uzak lenf bezlerine, organlara veya dokulara yayılmamıştır.

M1: Kanser uzak lenf bezlerine, üst karın bölgesine, omentum veya diğer organlara (karaciğer veya akciğer gibi) yayılmıştır.

Rahim Kanserinde AJCC Evre Gruplandırması ve FIGO Evreleri

Tümör, lenf bezleri ve yayılan kanserle ilgili edinilen bilgiler birleştirilerek değerlendirilir ve hastalığın evresi oluşturulur. Bu işleme, evre gruplandırması denir. Evreler 0’dan başlayan rakkamlar ve I’den IV’e kadar romen rakkamları kullanılarak ifade edilir. Bazı evreler, harfler ve rakkamlarla belirtilerek alt katlarına ayrılır.

Evre 0

Tis, N0, M0: Bu evre, karsinom in situ olarakta bilinir. Kanser hücreleri sadece endometriyum hücrelerinin yüzey tabakasında bulunur ve hücrenin alt katmanlarında gelişmemiştir. Kanser, yakın lenf bezlerine veya vücudun uzak bölgelerine yayılmamıştır. Bu, prekanseröz bir lezyondur. Bu evre, FIGO evreleme sistemine dahil değildir.

Evre I

T1, N0, M0: Kanser, rahimin sadece gövdesinde gelişir. Rahim ağzı salgı bezlerinde gelişmeside mümkündür. Ancak, rahim ağzının destek bağ dokularında kanser gelişmez, lenf bezlerine veya vücudun uzak bölgelerine yayılım göstermez.

  • Evre IA (T1a, N0, M0): I’inci evrenin en erken formunda kanser endometriyumdadır ve rahimin kas dokularının(miyometriyum) yarısından daha azında gelişmiş olabilir. Kanser, lenf bezlerine veya vücudun uzak bölgelerine yayılmamıştır.

  • Evre IB (T1b, N0, M0): Kanser, endometriyumdan miyometriyumun yarısından fazlasına yayılmıştır. Kanser, rahim gövdesinin dışına yayılmamıştır.

Evre II

T2, N0, M0: Kanser, rahim gövdesinden yayılmış, rahim ağzının destek bağ dokularında (servikal stroma da denir) gelişmeye başlamıştır. Kanser, rahim dışına, lenf bezlerine veya vücudun uzak bölgelerine yayılım göstermemiştir.

Evre III

T3, N0, M0: Kanser ya rahim dışına ya da pelvik bölgesindeki yakın dokulara yayılmıştır.

  • Evre IIIA (T3a, N0, M0): Kanser, rahimin daha dış yüzeyine (seroza) ve/veya fallop tüpleri veya yumurtalıklara (adneks) yayılmıştır. Lenf bezlerine veya vücudun uzak bölgelerine yayılım göstermemiştir.

  • Evre IIIB (T3b, N0, M0): Kanser, vajina veya rahim çevresindeki dokulara (parametriyum) yayılmıştır. Kanser, lenf bezlerine veya vücudun uzak bölgelerine yayılım göstermemiştir.

  • Evre IIIC1 (T1 to T3, N1, M0): Kanser, rahimin gövdesinde gelişir. Yakındaki bazı dokulara yayılabilir, ancak mesane veya rektum içinde gelişmez. Kanser, pelvik lenf bezlerine yayılmıştır, ancak aort çevresindeki veya vücudun uzak bölgelerindeki lenf bezlerine yayılım göstermemiştir.

  • Evre IIIC2 (T1 to T3, N2, M0): Kanser, rahim gövdesinde gelişmiştir. Yakındaki bazı dokulara yayılım göstermiş, ancak mesane veya rektum içinde gelişmemiştir. Kanser, aort çevresindeki lenf bezlerine (paraaortik lenf bezleri) yayılmış, ancak vücudun uzak bölgelerinde tespit edilmemiştir.

Evre IV

Kanser, mesane veya rektumun daha iç yüzeyine, kasıklardaki lenf bezlerine ve/veya omentum (bağırsakları örten iç zar), kemikler veya akciğerler gibi uzak organlara yayılmıştır.

  • Evre IVA (T4, herhangi bir N, M0): Kanser, rektum veya mesanenin iç tabakasına (mukoza – bazı organların iç yüzeyini kaplayan tabaka) yayılmıştır. Yakınındaki lenf bezlerine yayılabilir veya yayılmayabilir. Ancak, vücudun uzak bölgelerine yayılmaz.

  • Evre IVB (herhangi bir T, herhangi bir N, M1): Kanser, uzak lenf bezlerine, üst karın bölgesine, omentum veya kemikler, omentum veya akciğerler gibi rahimden uzak organlara yayılmıştır. Kanser, herhangi bir büyüklükte olabilir. Lenf bezlerine yayılabilir veya yayılmayabilir.

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan