rahim-kanserinde-kemoterapi-ile-tedavi

Rahim kanserinde kemoterapi ile tedavi

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült

Kemoterapi, kanserle savaşan ilaçların damardan veya hap olarak kullanılmasıdır. Bu ilaçlar, kan dolaşımı yoluyla tüm vücuda ulaşır ve endometriyum dışına yayılmış potansiyel kanser hücrelerini yok eder. Bu tedavi şekli seçilirse, birden fazla ilaç karışımı kullanmanız olasılık dahilindedir. Kombine (çoklu) kemoterapi zaman zaman tedavide tek bir ilaçtan daha başarılı sonuçlar vermektedir.

Rahim kanserinde hastalık ileri evre ise geniş bir cerrahi müdahale sonrası kemoterapi verilmesi mümkündür. Kemoterapi, hastalığın sistemik olduğu düşünülerek verilmektedir. Buda kanserin vücudun herhangi bir yerine yayılma olasılığı olduğunu gösterir. Bu nedenle, kemoterapi verilerek tedaviden çok yayılmanın önlenmesi amaçlanır. Bu uygulama, bir nevi palyasyon olarak nitelendirilebilir.

Endometriyal kanser tedavisinde kullanılabilecek ilaçlar şunlardır:

  • Paklitaksel

  • Karboplatin

  • Doksurubisin

  • Cisplatin

Tedavide çoğunlukla 2 veya 2’den fazla ilaç kombine olarak uygulanır. En sık kullanılan kombinasyonlar; karboplatin ile paklitaksel ve cisplatin ile doksurubisindir. Daha nadiren de olsa, paklitaksel ve doksurubisin; cisplatin/paklitaksel/doksurubisin olarak uygulanması da mümkündür.

Karsinosarkom için kemoterapi ilaçları; ya sadece ifosfamide ya da çoğunlukla karboplatin, cisplatin veya paklitaksel kombinasyonu olarak kullanılır. Ancak, karboplatin ve paklitaksel kombinasyonu, çoğunlukla karsinosarkom’larda tercih edilmektedir.

Kemoterapi hasta erken evre ise yani karın alt bölgesi dışında bir dokuya metastaz yapmamış ise ameliyat sonrası hastalığın yenilemesini önlemek amacı ile verilir. Bu tedaviye adjuvant kemoterapi denir. Çoğunlukla bu tedaviler 21 günde bir 4 veya 6 kür (seans) uygulanır. Bu tedavi radyoterapiden sonra çoğunlukla hastalrın tolere etmesinde güçlük yarattığı için radyoterapi öncesi tercih edilir.

Eğer hastalık uzak metastaz yapmış yani 4. evrede ise bu durumda kemoterapi uygulamada amaç hastalığı geriletmek ve yaşam süresini uzatmaktır. Özellikle birden çok metastaz (sıçramış) yapmış hastada tedavide amaç hastanın şikayetlerini gidermek ve mümkünse yaşam süresini uzatmak olacaktır. Bu gibi durumlarda kemoterapi genellikle hastalık gerilediği ve tedaviye bağlı ciddi yan etki olmadığı sürece uygulanır.

Rahim Kanserinde Kemoterapi Olası Yan Etkileri

Bu ilaçlar, kanser hücrelerini öldürür ancak aynı zamanda normal hücrelere de zarar vererek yan etki olarak geri dönebilir. Belli başlı ilaçlara bağlı kemoterapi yan etkileri, alınan miktara ve süreye göre değişir. En sık rastlanan yan etkiler:

  • Mide bulantısı ve kusma

  • İştah kaybı

  • Ağızda ve vajinada yaralar

  • Saç dökülmesi

Ayrıca, birçok kemoterapi ilacı, kemik iliğinde kan üreten hücrelere zarar verebilir. Buda, düşük kan sayımı ile sonuçlanabilir. Örneğin;

  • Enfeksiyon riskini arttıran düşük beyaz kan hücreleri

  • En ufak bir yaralanma veya kesikte kanama veya morarmaya neden olabilen düşük trombosit sayısı

  • Halsizlik ve nefes darlığı gibi problemlere yol açabilen düşük kırmızı kan hücreleri (anemi)

Kemoterapi yan etkilerinin çoğu tedavi sonrası sona erer, Ancak bazıları uzun süre devam edebilir. Farklı ilaçlar, farklı yan etkilere neden olabilir. Örneğin; doksurubisin zamanla kalp kasına zarar verebilir. İlacın dozu arttıkça kalbe verilen zarar da artar. Bu nedenle, doksurubisin belli dozda sınırlı kullandırılan bir ilaçtır. Cisplatin, böbreklere zarar verebilir. Kemoterapi öncesi ve sonrası bol miktarda sıvı tüketilmesi, böbrekleri korumaya yardımcı olabilir. Hem cisplatin hemde paklitaksel sinirlere zarar verebilir (nöropati). Buda uyuşma, karıncalanma veya ellerde ve ayaklarda ağrıya yol açabilir. Ifosfamide, mesaneye zarar vererek kanamaya yol açabilir (hemorajik sistit). Bu durum, bol miktarda sıvı tüketilmesi ve mesna adı verilen ilacın kemo ile birlikte verilmesi ile önlenebilir. Kemoterapiye başlamadan önce kullanılacak ilaçları ve olası yan etkilerini doktorunuzla konuşmanız yararınıza olacaktır.

Kemoterapi devam ederken yan etkilerle karşılaştığınızda, bu yan etkileri önlemenin veya tedavi etmenin birçok yolu olduğunu hatırlayınız. Örneğin; mide bulantısını önleyici modern ilaçlar kusmayı ve mide bulantısını engeller veya azaltır. Karşılaştığınız yan etkilerle ilgili doktorunuzu bilgilendirerek önlem alınmasını sağlayabilirsiniz.

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan