rahim-kanserinde-radyoterapi-ile-tedavi

Rahim kanserinde radyoterapi ile tedavi

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült

Radyoterapinin amacı, karın alt bölgesinde maksimum sayıda rahim kanseri hücrelerini öldürerek minimum yan etki ile olası yenileme ihtimalini azaltmaktır. Radyoterapi, cerrahi müdahale sonrası kanserin bölgesel olarak tekrarlamasını önlemek (adjuvan tedavi) veya tekrarlayan kanserin tedavisini sağlamak için kullanılabilir. Radyasyon genellikle kanser hücrelerinin vücutta en çok risk oluşturan bölgesine verilen yüksek enerji ışınıdır. Radyoterapi, kemoterapinin aksine bölgesel olarak uygulanan bir tedavi yöntemidir. Vücutta sadece radyasyonun ulaştığı bölgedeki kanser hücrelerini öldürebilir. Radyasyon alanı dışında kalan kanser hücreleri yok edilmez. Dolayısıyla, radyoterapi tedavisi daha çok erken evre kanserlerde bölgesel olarak tek bir alana uygulanır.

Radyasyon, kanserli bölgeye (brakiterapi) veya görünmeyen şüpheli kanserli alana direk gönderilebilir. Bu, rahimin alınması için kesi atılan “vajen kaf” bölgesidir. Brakiterapi derinden uygulanmadığı için rahim kanseri tedavisinde çoğunlukla dıştan radyoterapi ile birlikte uygulanır.

Rahim Kanserinde Adjuvan Radyoterapi

Cerrahi müdahale ile bölgesel kanser tedavisi almak “adjuvan tedavi” olarak nitelendirilir. Bu adjuvan tedaviye zaman zaman kemoterapi, radyoterapi, hormon tedavisi ve/veya biyolojik tedavi eklenebilir. Adjuvan radyoterapinin amacı, cerrahi müdahale sonrası kalan olası kanser hücrelerini yok etmektir. Adjuvan radyoterapi; brakiterapi ve/veya dıştan radyoterapi içerebilir.

Brakiterapi tedavisi, vajina içine radyoaktif izotop yerleştirilerek gerçekleştirilir ve dıştan radyoterapi tedavisinden daha az yan etkisi vardır. Brakiterapi, “vajen kaf” bölgesine 3 hafta boyunca yüksek dozda radyoterapi uygulamasıdır. Dıştan radyoterapi olmadan uygulanan brakiterapi, cerrahi müdahale sonrası bölgesel tekrarlamayı önlemek için kullanılır. Adjuvan radyoterapinin amacı, cerrahi müdahale sonrası minimum yan etki ile maksimum sayıda kanseri hücresi öldürmektir. Adjuvan radyoterapiye rağmen, birçok hastada kanser tekrarlayabilir. İleri evre rahim kanseri hastalarda radyoterapi tedavisi ile veya radyoterapi tedavisi olmadan sistemik hormonel tedavi ve/veya kemoterapi tedavisi gerekebilir.

Rahim Kanserinde Radyoterapi Uygulaması

Rahim kanserlerinde modern radyoterapi, doğrusal hızlandırıcı olarak adlandırılan makinelerle uygulanmaktadır. Bu makineler, dokuların içine nüfuz eden dıştan yüksek enerji radyasyon ışını üretir ve bu ışını kanserli bölgenin derinlerine gönderir. Bu modern makineler ve diğer gelişmiş teknolojik cihazlar, yan etkileri minimize ederek az bir radyasyon dozu ile normal dokulara zarar vermeden maksimum etkiyi sağlar.

Rahim Kanserinde Tedavi Programı

Rahim kanserinde izlenen rutin yol; 3-5 hafta boyunca Pazartesi’den Cuma’ya günlük radyasyon tedavisidir. Tedavi süresi, birkaç dakikadan fazla sürmez. İşlem sırasında hasta kendisini rahatsız hissetmez. Anestezi gerekli olmasa da, hastanın işlem sırasında hareketleri kısıtlanır. Radyoterapi tedavisi devam ederken hasta iş hayatına devam eder. Bu konuda cesaretlendirilen hastalar, kendilerini nasıl hissettiklerini iyice tartmalı ve aşırı efor sarfetmekten kaçınmalıdır.

Rahim Kanserinde Radyoterapi Yan Etkileri ve Komplikasyonlar

Rahim kanseri olan hastaların büyük bir çoğunluğu, ciddi bir zorlukla karşılaşmadan radyoterapi tedavilerini tamamlayabilirler. Radyoterapide yan etkiler ve potansiyel komplikasyonlar nadiren rastlanır ve ortaya çıkan yan etki ise bölgesel olarak uygulanan tedavi alanıyla sınırlı kalır. Bazı hastalarda hiç yan etki görülmezken, bazılarında bir takım rahatsızlıklara yol açabilir. Hastanın yan etkilerle karşılaşması halinde doktoruna danışması gerekir. Ara verilip tekrar edilebilen radyoterapi tedavisi her zaman etkilidir.

Karın/pelvik bölgesine uygulanan radyoterapi, ishal, karında kramp veya artan bağırsak ve idrar hareketlerine yol açabilir. Bu yan etkiler, genellikle geçicidir ve radyasyon uygulaması tamamlandığında yok olur. Karında oluşan kramplara zaman zaman mide bulantısı da eşlik edebilir.

Kan sayımı da, radyoterapiden etkilenebilir. Özellikle, trombosit ve beyaz kan hücrelerinin sayıları düşebilir. Bu, tedavi sırasında ne kadar kemik iliğinin radyasyondan etkilendiği ve öncesinde hastanın kemoterapi aldığı veya alıyor olduğuna bağlıdır. Bunlar, hücre sayılarını değiştirir ve genellikle radyoterapi tamamlanır tamamlanmaz normale döndüğü için çok önemli değildir. Bunun yanında, bazı hastalar tedavi süresince halsizlik ve kendini yorgun hissetme gibi şikayetlerde bulunabilirler.

Rahim kanserinde uygulanan radyoterapiye bağlı geç gelişen komplikasyonlara nadiren rastlanır. Potansiyel komplikasyonlar; kabızlık, ülser veya radyasyona bağlı kanserdir. Pelvise uygulanan radyasyon vücudun alt kısmında lenfödem riskini arttırır. Lenfödem, deri altında bulunan dokulardaki lenf sıvısının birikerek şişlik, gerginlik ve vücudun bir kısmını etkileyen rahatsızlığa sebep olan bir yan etkidir. Geç gelişen komplikasyonların olasılığı, öncesinde yapılan karın veya pelvik ameliyatına, akabinde radyoterapi ve/veya eş zamanlı kemoterapiye bağlıdır.

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan