Safra-kesesi-kanseri-tedavisinde-ameliyat-sonrasi-adjuvan-koruyucu-kemoterapi-verilmeli-mi

Safra kesesi kanseri tedavisinde ameliyat sonrası adjuvan (koruyucu) kemoterapi verilmeli mi?

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült

BMC Cancer Dergisi'nde yeni yayımlanan bir çalışmaya göre, safra kesesi kanserlerinde ameliyat sonrası geride tümör kalmışsa ya da tümör ikinci ve üçüncü evrede ise veya çıkarılan tümör dokusunda komşu lenf bezlerinde yayılım görülmüşse, uygulanan adjuvan (koruyucu) kemoterapi, yaşam sürelerini anlamlı olarak uzatmaktadır.

Safra kesesi kanserleri nadir görülen kanser çeşitlerindendir. Bu tümör gruplarını nadiren çok erken evrede saptarız. Çoğunlukla kanser erken evrede yakalanamadığı için yayılım göstermiş olarak tespit edilir. Bu durum hem görüntüleme hem de tedavi açısından hekimler için oldukça zorlayıcıdır. Gerek PET tomografi gerek karaciğer MR gerekse klasik tomografiler tümörün yayılımını gösterme konusunda, çoğunlukla bizi yanıltabilmektedir. Belli bir aşamayı geçmiş tümörlerde, eğer uzak bölgelere yayılım (metastaz) yoksa ve cerrahi şansı varsa, bu hastaların tedavisi için son derece önemlidir. Ayrıca cerrahi sonrası hastalığın yinelemesini engelleyici tedaviler de yine aynı şekilde önem kazanmaktadır. Ameliyat sonrası engelleyici tedavilerin önemi aslında tüm kanser türleri için geçerlidir. Mikrometastaz dediğimiz tümörün oluşumu sırasında vücudumuza dağılmış gözle göremeyeceğimiz kadar küçük hücreleri yok etmek için verdiğimiz tedavilere adjuvan tedavi ya da koruyucu kemoterapiler deriz.

Safra kesesi tümörlerinde de, tümör cerrahi ile tamamen çıkarıldıktan sonra adjuvan kemoterapinin hastalığın yinelemesine karşı ne kadar koruyucu olduğu, aslından yıllardan beri süregelen bir tartışma konusudur. Bugüne kadar bu konu ile ilgili değişik çalışmalar yayınlanmıştır. Cerrahi sonrası adjuvan kemoterapinin etkinliğine yönelik veriler biraz daha ön plandadır ve biz hekimler kemoterapi vermek konusunda daha eğilimli hareket ederiz. Ancak yine de bu konu kafamızda bir soru işaretidir.

BMC Cancer Dergisi’nde bu konuyla ilgili son derece kapsamlı bir meta analiz yayımlanmıştır. Meta analiz bugüne kadar yapılmış ana çalışmaları ortak bir havuzda toplayarak gerçekte neyi ifade ettiğini anlatmaya çalışan, kafamızdaki bu soru işaretlerini gidermeye yönelik bir analiz yöntemidir ve en güçlü kanıt derecesine sahiptir.

Bugüne kadar tarama kriterine uygun 243 çalışma incelemeye alınmıştır. Çalışma kalitesine göre değerlendirildiğinde ameliyat sonrası kemoterapi verilmeli mi? sorusunu sorduracak güçte ve kalitede 10 çalışma tespit edilmiştir. Bu 10 çalışmada 3191 hasta analiz edilmiştir.

Elde edilen sonuçlarda safra kesesi kanserli hastalara ameliyat sonrası kemoterapi verilmesinin, gelecekte hastalığın yineleme ihtimalini azalttığı ve yaşam süresine olumlu katkı sağladığı kanıtlanmıştır.

Özetle, genel gruba bakıldığında sağkalım avantajının koruyucu kemoterapi ile minimal olduğu tespit edilmiştir. Ama ayrıntılara bakıldığında özellikle ameliyat sonrası geride tümör kalmışsa (buna biz cerrahi sınır pozitifliği diyoruz) ya da tümör birinci evrenin ötesinde II. – III. evre ise veya çıkarılan tümör dokusunda komşu lenf bezlerinde yayılım görülmüşse, uygulanan koruyucu kemoterapi sağkalım farkı yaratmıştır.

Bu çalışma bu bugüne kadar kafamızda soru işareti olan safra kesesi ve safra yolları tümörlerinde “ameliyat sonrası kemoterapi verilmeli mi?’’ sorusuna olumlu yanıt vermiştir. Bundan sonra bende safra kesesi ya da safra yolları tümörü sonrası koruyucu kemoterapi vereceğim hastalarda bu çalışmayı dikkate alacağım. Eğer kanser birinci evrenin ötesinde ise, ameliyat raporlarında lenf bezi sirayeti saptanmış ise veya geride milimetrik de olsa bir cerrahi sınır pozitifliği varsa koruyucu kemoterapi uygulamayı doğru buluyorum.

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan

Kaynak:

Ma N, Cheng H, Qin B.
Adjuvant therapy in the treatment of gallbladder cancer: a meta-analysis.
BMC Cancer. 2015 Sep 3;15:615. doi: 10.1186/s12885-015-1617-y.