serviks-rahim-agzi-kanserinde-erken-tani-ve-tarama-mumkun-mudur-smear-nasil-alinir-hpv-testi-nedir-nasil-teshis-edilir

Serviks – rahim ağzı kanserinde erken tanı ve tarama mümkün müdür? Smear nasıl alınır? HPV testi nedir? Nasıl teşhis edilir?

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült

Serviks yüzeyindeki hücrelerde, rutin kanser taraması için papanicolaou (pap) smear testi uygulaması yapılır. Pap smear testi, rahim ağzı bölgesindeki hücrelerden alınan örneğin laboratuvar ortamında incelenmesiyle gerçekleştirilir. Kanser hücrelerine rastlanması durumunda ek testler önerilmelidir.

Pap Smear testi sonuçları şüpheli bulunursa, daha fazla bilgi sahibi olmak için kolposkopi kullanılarak rahim ağzı daha detaylı görüntülenebilir veya biyopsi yoluyla şüpheli bölgeden doku örneği alınarak laboratuvar ortamında incelenebilir. Tespit edilen anormal hücrelerin sadece rahim ağzı (serviks) yüzeyinde olduğundan emin olunamadığı durumlarda, endoservikal kürtaj veya konizasyon önerilmesi mümkündür.

Ender de olsa zaman zaman, anormal görünen hücrelerin rahim ağzıyla sınırlı mı kaldığı yoksa rahimden mi kaynaklandığı anlaşılamayabilir. Bu gibi durumlarda, rahim ağzını ve rahimi genişletme ve kürtaj (rahim yüzeyini sıyırma) önerilebilir. Bu işlemde, rahim ağzı genişletilerek rahim ve servikal kanalda bulunan hücreler, kürtaj yoluyla alınır.

Papanicolaou (Pap) smear testi

Rutin yapılan Pap smear testi, servikste bulunabilecek anormal hücreleri kansere dönüşmeden tespit eder. Serviksten alınan hücre örneği laboratuvar ortamında incelenir.

Pap smear testi sonuçları normal çıkarsa, başka bir değerlendirme yapılmasına gerek duyulmaz. Ancak, doktor kontrolünde tarama testlerine rutin olarak devam edilmesi gerekir.

Pap smear testi sonuçları anormal çıkarsa, hemen kanser olduğunuz anlamına gelmez. İltihap ve cinsel yolla bulaşan bazı hastalıklar da hücrelerde anormal değişikliklere yol açabilir.

Eğer sonuçlarda net bir karara varılamazsa, HPV testi yapılabilir, Pap testi tekrarlanabilir veya kolposkopi uygulanabilir.

Pap testi sonuçlarını takiben aşağıda belirtilen yöntemler kanserin teşhis edilmesinde yardımcı olarak uygulanabilir;

HPV Testi

HPV türlerinin bazıları rahim ağzı kanserine neden olmaktadır. HPV testi, yüksek risk içeren HPV türlerinin tespit edilmesi için uygulanan bir yöntemdir.

HPV ve Pap testleri, 30 ve ileri yaşlardaki kadınlara önerilir. Her iki testin sonucu negatif çıkan kadınların rutin taramaları 5 yılda bir tekrarlanabilir. Daha genç yaştaki kadınlar için de rutin HPV testi önerilmesi mümkündür.

Her yaştaki kadınlar için uygun olan HPV testi, aynı zamanda Pap testi sonuçları net olmayan kadınların daha detaylı değerlendirilmesi için kullanılabilir.

Kolposkopi

Kolposkopi rahim ağzı, vajina ve vulva dokularının yakından muayene edilmesini sağlayan bir yöntemdir. Kolposkop (dürbüne benzeyen özel bir büyüteç) denilen ışıklı aletle rahim ağzının görüntüsü büyütülür, böylece daha iyi görülebilmesini ve muayene edilmesini sağlar.

Kolposkopik biyopsi

Biyopsi, kolposkop eşliğinde rahim ağzındaki (serviks) anormal bölgeden iğne başı büyüklüğünde küçük bir doku örneği alınmasıdır. Alınan biyopsi örneği laboratuvar ortamında yakından incelenerek kanserin teşhisinde ve tedavilere göre takibinde rol oynar.

Biyopsi

Bu işlemde sirkeli bir solüsyon servikse dökülerek pembeden çok beyaz renkli görünen anormal hücreler ortaya çıkarılır. Anormal bölge böylece belirlenir ve örnek doku laboratuvar ortamında incelenmek üzere alınır.

Biyopsi sonuçları doğrultusunda, kanser veya prekanseröz durum belirlenmiş olur. Servikste oluşan prekanseröz değişikliklere, servikal intraepitelyal neoplazi denir. Bu değişiklikler, 1-3 arası sınıflandırılarak kansere yakınlıkları belirlenir. 3 en yakın evredir. CIN2 ve CIN3 evresi yüksek risk sınıfındadır ve tedavi edilmezse kansere dönüşebilir olarak kabul edilir.

Endoservikal Kürtaj

Bu işlem, biyopsi ile aynı anda yapılabilir ve özellikle, rahim ağzında anormal doku şüphesi varsa ve kolposkopi ile görülemiyorsa uygulanan bir yöntemdir. Kürtaj kaşığı yardımıyla endoservikal kanaldan kazınarak alınan hücreler, laboratuvar ortamında mikroskop altında incelenir.

Konizasyon

Kolposkopi, biyopsi ve/veya kürtaj sonuçları yetersiz kalırsa, konizasyon yöntemi kullanılabilir. Neşter yoluyla serviks'den koni şeklinde bir bölüm kesilerek alınır ve laboratuvar ortamında incelenir. Konizasyon, aynı zamanda prekanseröz servikal kanserin ilk tedavi yöntemi olarak da uygulanabilir. Bu yöntemde geniş alandaki tüm kanserli doku temizlenerek tedavi uygulanır.

Rektovajinal muayene

Makad ve vajinal bölge muayene edilerek serviks kanserinin yayılımına bakılır.

Halka Şeklinde Elektrocerrahi ile Çıkarma İşlemi (LEEP)

Halka şeklinde elektrocerrahi yöntemi ile çıkarma işlemi konizasyondan daha az yaygın bir yöntemdir. Rahim ağzına yapılan lokal anestezi sonrası tel bir halka vajinaya yerleştirilir. Anormal doku, bu tele verilen yüksek frekanslı elektrik dalgaları ile hem rahim kanalından hemde rahim ağzından alınır. Bu işleme sıcak konizasyon da denir. LEEP işlemi, tıpkı konizasyonda olduğu gibi hem teşhis hem de tedavi yöntemi olarak kullanılabilir.

Bilgisayarlı tomografi (BT)

BT üç boyutlu görüntüleme yaparak gelişen olası anormalliği veya tümörü görüntüler. Tümörün büyüklüğü ve yeri konusunda da net bilgi verebilen bu görüntüleme yönteminde zaman zaman kontrast madde verilerek detaylı bir görüntüleme elde edilmesi sağlanabilir. Böylece, varsa kanserin yayılımının tespit edilmesi de bu sayede mümkün olacaktır.

Manyetik rezonans görüntüleme (MR)

MR görüntüleme, X ışınları yerine radyo dalgaları ve güçlü mıknatıslar kullanarak vücudun yumuşak doku görüntülerini alır. Radyo dalgalarından gelen enerji emilir ve şüpheli bölgeye gönderilir. Bilgisayar elde edilen görüntüyü detaylı kesit resimler haline getirir.

Pozitron emisyon tomografi (PET)

Organ ve dokularda ortaya çıkan fonksiyonel değişikleri göstermesi için şeker türevi olan ve pozitron ışıması yapan FDG adı verilen radyoaktif izotop (florodeoksiglukoz) damar yolu ile hastaya enjekte edilir. Kanser hücreleri beslendikleri bu şekeri algılayarak enjekte edilen izotopa yapışırlar. Pet makinesi yapışan bu kanser hücrelerini tespit eder.

Bu test, küçük kanser hücrelerinin görüntülenmesinde ve kanserin yakınındaki lenf bezlerine yayılımının belirlenmesinde fayda sağlayabilir.

Bazı teknolojik makinalar, hem PET hemde BT görüntülemesi yapabilir (PET/BT görüntüleme). Bu teknik ile daha detaylı görüntüleme elde edilebilir.

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan