testis-kanseri-cesitleri-nelerdir

Testis kanseri çeşitleri nelerdir?

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült

Germ Hücreli Tümörler

Testis kanserlerinin %90’dan fazlası germ hücreler olarak bilinen özel hücrelerde gelişir. Bunlar, sperm üreten hücrelerdir. Erkeklerde seminom ve seminom dışı olmak üzere iki tür germ hücreli tümör vardır. Seminom ve seminom dışı hücreler, mikroskop altında incelendiğinde oldukça farklı gözükür. Bu iki kanser türünün ayrılması tedavi stratejisi açısından son derece önemlidir. Testis kanserinde her iki kanser türü de eşit oranda incelenmektedir.

Bazı testis kanserleri, hem seminom hem de seminom dışı hücreler içerirler. Böyle karışık türün birarada olduğu kanser türleri, seminom dışı testis tümörleri ile aynı şekilde ilerlediği için tedavi yöntemleri de aynı şekilde uygulanır.

Seminom Türünde Testis Tümörleri

Seminom, testisin sperm üreten germ hücresinden gelişir. Bu tümörlerin, klasik seminom ve spermatositik seminom olmak üzere 2 alt türü vardır. Hangi kanser türü olduğu laboratuvar ortamında incelendikten sonra belirlenir.

Klasik Seminom: Seminom tümörlerin %95’ten fazlası klasik seminom tümörlerdir ve genellikle 25-45 yaş arası erkelerde görülür.

Spermatositik Seminom: Nadir rastlanan bu seminom türü, daha çok yaşlı erkeklerde görülmektedir. Spermatositik seminom teşhisi konmuş erkek hastaların ortalama yaşı oranı 65’tir. Spermatositik tümörler daha yavaş gelişir ve klasik seminoma nazaran vücudun diğer bölgelerine yayılma olasılığı daha düşüktür.

Bazı seminomlar, insan koryonik gonadotropin olarak adlandırılan proteinin kandaki seviyesini arttırabilir. İnsan koryonik gonadotropin, basit bir kan testi ile tespit edilebilir ve belli başlı bazı testis kanseri türlerinin, tümör belirteci olarak dikkate alınır. Ayrıca, teşhis ve tedaviye verdiği yanıtın seyrini gözlemlemek içinde kullanılabilir.

Seminom Dışı Testis tümörleri

Bu tür germ hücreli tümörler, erkeklerde genellikle ergenliğin sonlarında ve 30’lu yaşların başlarında görülür. 4 çeşit seminom dışı tümör vardır:

  1. Embriyonal karsinom

  2. Yumurta (yolk) kesesi karsinom

  3. Koriyokarsinom

  4. Teratom

Bu tümörlerin çoğu en az 2 farklı türün karışımı olur. Tüm seminom dışı germ hücreli kanserler, aynı şekilde tedavi edilirler.

Embriyonal karsinom: Bu tür seminom dışı tümörler, testis tümörlerinin %40’ını oluşturur. Ancak, sadece embriyonal karsinom görülme oranı %3-4’tür. Mikroskop altında incelendiğinde görünüşleri çok erken embriyoların dokularına benziyor olabilir. Bu tür seminom dışı tümörler, hızlı gelişme ve testis dışına yayılma eğilimi gösterirler. Embriyonal karsinom, alfa-fetoprotein (AFP) ve insan koryonik gonadotropin (HCG) olarak adlandırılan tümör belirteci proteinlerin kandaki seviyelerini arttırabilir.

Yumurta (Yolk) kesesi karsinom: Erken insan embriyosunun yumurta (yolk) kesesine benzediği için böyle adlandırılmıştır. Bu kanserin diğer adları; endodermal sinüs tümörü, infantil (çocuk) embriyonal karsinom veya orkidoblastomdur.

Yumurta (yolk) kesesi karsinom, çocuklarda en sık rastalanan testis kanseri formudur. Çocuklarda teşhis edildiğinde genellikle başarı ile tedavi edilebilmektedir. Ancak, bu tümör yetişkinlerde geliştiğinde (özellikle de başka testis kanser türünü içermiyorsa) daha endişe verici olmaktadır. Yumurta (yolk) kesesi karsinom, vücuda yayılmışsa bile kemoterapi tedavisine çok olumlu yanıt verir. Bu tümör türü, neredeyse her zaman kandaki alfa-fetoprotein seviyesini yükseltir.

Koriyokarsinom: Yetişkinlerde oldukça nadir görülen agresif bir testis kanser türüdür. Bu kanser beyin, kemik ve akciğerler dahil vücudun uzak bölgelerine hızla yayılma gösterir. Salt koriyokarsinom genellikle testislerde görülmez. Koriyokarsinom hücreler, çoğunlukla diğer seminom dışı hücre türleri ile birlikte karışık germ hücreli tümörlerde bulunurlar. Bu tümör türü, kandaki insan koryonik gonadotropin (HCG) protein seviyesini yükseltir.

Teratom: Teratom, mikroskop altında incelendiğinde 3 katmanının (endoderm: en içteki tabaka, mesoderm: orta tabaka ve ektoderm: dış tabaka) her biri gelişen embriyo görünümü veren germ hücreli tümörlerdir. Teratom tümörler 3 türdedir: matür (olgunlaşmış) teratom, immatür (olgunlaşmamış) teratom ve malign dönüşümlü teratom. Salt teratom tümörler kandaki alfa-fetoprotein ve insan koryonik gonadotropin seviyesini yükseltmez.

Matür teratom, yetişkin dokuların hücrelerine benzer hücrelerden oluşan tümörlerdir. Genellikle iyi huyludur ve yakın lenf bezlerine ve vücudun uzak bölgelerine nadiren yayılır. Zaman zaman seminom dışı ve germ hücreli tümör karışımına uygulanan kemoterapi tedavisi sonrasında matür teratom kalıntıları bulunabilir. Bu kalıntılar, kemoterapi ile yok edilen tümörün geriye kalan kısmı olabilir. Bazı uzmanlar, kemoterapinin seminom dışı kanser türlerini teratom’a dönüştürebileceğine inanmaktadır.

İmmatür teratom, erken embriyo gibi gözüken hücrelerin daha az gelişmiş kanseridir. Matür teratomun aksine immatür teratomlar yakın dokularda gelişme gösterir ve testis dışına yayılır. Zaman zaman tedaviden yıllar sonrası tekrarlaması mümkündür.

Malign dönüşümlü teratom, oldukça nadir görülür. Bu kanser türünün bazı alanları matür teratom gibi gözükürken diğer alanlarında testis dışında (kas dokularında, akciğer bezlerinde veya bağırsaklarda veya beyinde) gelişen kanserlerdir.

Karsinoma in situ

Testis germ hücreli kanserler, karsinoma in situ veya intratübüler germ hücreli neoplazi olarak adlandırılan ve yayılım göstermeyen kanserler olarak başlayabilir. Karsinoma in situ, her zaman yayılma göstermeyebilir. Araştırmacılar, bu kanser türünün vücuda yayılım göstererek germ hücreli kanser oluşturmasının ortalama 5 yıl sürdüğünü tahmin etmektedir.

Karsinoma in situ, genellikle hiç belirti göstermediği ve ele bir yumru veya kitle gelmediği için yayılım göstermeden teşhisi edilmesi zor olan bir kanser türüdür. Tek teşhis yöntemi ise, biyopsi yöntemi ile alınan doku örneğinin laboratuvar ortamında incelenmesidir. Bazende, başka bir tetkik için yapılan testis biyopsisi ile tesadüfen ortaya çıkması mümkündür.

Uzmanlar, en iyi tedavi yöntemi konusunda hemfikir değildir. Karsinom in situ her zaman yayılım gösteren kansere dönüşmediği için tedavi seçenekleri halen gözlem altında tutulmaktadır.

Karsinom in situ testis kanseri, yayılma gösteren kansere dönüştüğünde kanser hücreleri artık sadece sperma tübüllerinde (sperm hücrelerinin oluştuğu yer) değildir. Testisin diğer bölgelerinde de gelişmeye başlar. Bu kanser hücreleri ya lenfatik kanallardan (bir dizi lenf bezine bağlanan içi sıvı dolu damarlar) lenf bezlerine (küçük, enfeksiyonla savaşan fasülye şeklindeki beyaz kan hücreleri) ya da kan dolaşımı yoluyla vücudun diğer bölgelerine yayılır.

Stromal tümörler

Tümörler, testislerin stroma (organın bağ dokusundan oluşan iskeleti) veya yardımcı ve hormon üreten dokularında da gelişebilir. Bu tümörler, gonatlardan kaynaklanan tümörler olarak bilinirler. Yetişkin testis tümörlerinin %5’ten azını oluştururken çocukluk testis tümörlerinin %20’ye yakını stromal tümörlerdir. Leydig ve Sertoli hücreli tümörler, stromal tümörlerin 2 ana türünü oluşturur.

Leydig hücreli tümörler

Bunlar, testiste erkeklik hormonu (androjen-testosteron) üreten Leydig hücrelerde gelişen genellikle iyi huylu (benign) tümörlerdir. Leydig hücreli tümörler, hem yetişkin erkeklerde (%75) hemde erkek çocuklarda (%25) görülebilir. Genellikle androjen üretirler ancak zaman zaman östrojen (kadınlık hormonu) üretmeleri de mümkündür.

Leydig hücreli tümörlerin çoğu testis dışına yayılmaz ve cerrahi müdahale ile iyileştirilir. Ancak, bazen bu tümörler vücudun diğer bölgelerine yayılır. Kanser yayılım gösterdiğinde kemoterapi ve radyoterapi tedavilerine istenilen ölçüde cevap alınamadığı için hastalığın seyri arzu edilen şekilde ilerlemez.

Sertoli hücreli tümörler

Bu tümörler, sperm üreten germ hücrelerini besleyen ve destekleyen normal Sertoli hücrelerde gelişir. Leydig hücreli tümörler gibi genellikle iyi huyludur (benign). Yayılma gösterirse, genellikle kemoterapi ve radyoterapiye cevap vermez.

İkincil Testis Tümörleri

İkincil testis tümörleri başka bir organda başlar ve testise yayılır. 50 yaş üstü erkeklerde testis lenfoması, birincil testis tümörlerine nazaran daha sık rastlanmaktadır. Hastalığın seyri, kanserin türüne ve lenfomanın evresine bağlıdır. Genel tedavi yöntemi, cerrahi müdahale, sonrasında radyoterapi ve/veya kemoterapidir. Ayrıca, akut lösemi olan erkek çocuklarda kan kanser hücreleri zaman zaman testislerde tümör oluşturabilirler.

Prostat, akciğer, cilt (melanom), böbrek ve diğer organlarda gelişen kanserler testislere yayılma gösterebilir. Genellikle diğer organlara da yayılmış olan kanserlerde hastalığın seyri ve sonucu genellikle umut vadedici olmaz.25

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan