Anasayfa - Kanser Haberleri - Kolon, rektum kanseri - Sağlıklı yaşam - Kalın bağırsak (kolon ve rektum) kanseri hakkında bilinmesi gerekenler
Kalın bağırsak (kolon ve rektum) kanseri hakkında bilinmesi gerekenler

Kalın bağırsak (kolon ve rektum) kanseri hakkında bilinmesi gerekenler

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült
04.03.2017

Çoğunlukla 50 yaş üzerinde görülen kalın bağırsak kanseri, son yıllarda genç erişkinlerde de görülme sıklığının artması ile gündemde. Her iki cinsi de yakından ilgilendiren ve sık görülen bu kanserle mücadelede hastalığın tanınması; korunma, erken tanı ve tedavisinde neler yapılması gerektiğinin bilinmesi önemlidir.

• Sindirim sisteminde ince bağırsaklardan sonra gelen kalın bağırsak (kolon) ve rektum, sindirim sistemimizin son kısmıdır. Kolon yaklaşık olarak 1.5 mt, rektum ise yaklaşık 15-20 cm uzunluğundadır. Kalın bağırsak (kolon ve rektum) kanseri, ülkemiz istatistiklerine göre hem kadınlarda hem erkeklerde en sık görülen 3. kanser türüdür.

• Kolorektal kanserden yaşam kaybı oranı son 30 yılda azalmakla birlikte, ABD’de kansere bağlı yaşam kayıplarının 2. nedenidir.

• Genel olarak kolorektal kanserin yaşamları boyunca her 21 erkekte 1 (%4.7) ve her 23 kadında 1 (%4.4) gelişme riski bulunmaktadır.

Son yıllarda yapılan çalışmalarda kolon kanserinin 20’li ve 30’lu yaşlarda görülme sıklığında artış olduğunu ve teşhis konulduğunda da önemli bir kısmının ileri evrede olduğu saptanmıştır.

20’li yaşlardan itibaren her yaşta görülebilen ve her iki cinsi yakından ilgilendiren kolon ve rektum kanserlerini biraz daha yakından tanıyalım.

1. Düzenli taramalarla kolorektal kanser önlenebilir

Kolorektal kanser taraması hayat kurtarır. Tarama, tedavinin en etkili olduğu erken dönemde, kolorektal kanseri bulmaya yardımcı olur. Genellikle kolonoskopi ile tarama yapılırken görülen poliplerin kansere dönüşmeden önce bulunması ve çıkarılmasıyla kolorektal kanser önlenebilir. Çalışmalar, düzenli taramalarla kolorektal kansere bağlı yaşam kayıplarının 3’te 1 oranında önlenebileceğini gösteriyor. Erken tespit edildiğinde tamamen iyileşmeyi ifade eden bir tıbbi kavram olan “beş yıllık sağkalım oranı” % 90'dır.

2. Yaş, kolorektal kanser için 1 numaralı risk faktörüdür

Kolorektal kanserlerin % 90'ı 50 yaş ve üzerindeki erkek ve kadınlarda görülür. Ancak, özellikle ailesel yatkınlığı bulunan, ailesinde Lynch Sendromu gibi kalıtsal kolorektal kanser öyküsü olan ve bireysel riskleri yüksek olan kişilerde genç yaşlarda da görülebileceği unutulmamalıdır.

3. Tanı koyduracak erken uyarı işaretleri olmayabilir

Akciğer kanseri ve serviks (rahim ağzı) kanseri gibi, kolorektal kanser en erken aşamada tespit etmek zor olabilir. Bununla birlikte taramalar ile bazı kanserlerde erken tanı mümkündür. Sık gaz ağrıları, şişkinlik, dolgunluk, karında kramplar ve ya ishal-kabızlık gibi barsak alışkanlıklarındaki değişiklikler olabilir. Ancak belirtilen şikayetler daha öncesinde yoksa ve sizi bir süredir rahatsız ediyorsa, dışkılamaya rağmen rahatlama olmuyorsa, kilo kaybı varsa, dışkılama sırasında makattan kan geliyorsa, hemen doktorunuza danışmalısınız.

Kolorektal kanser belirtilerini okumak isteyebilirsiniz

4. Yaşam tarzı seçimleri kolorektal kanser riskini etkiler

Yaşam tarzıyla ilgili faktörler doğrudan kolorektal kanser riskiyle ilişkilidir. Düzenli spor yapmanın ve sağlıklı beslenmenin kolorektal kanseri riskini azalttığı bilinmektedir. Yalnızca obezite kolorektal kanser riskini % 30 arttırır. Sigara da aynı şekilde kolorektal kanser riskini arttırır ve obezite gibi tanı koyulan hastalarda etkin tedavi olasılığını da azaltır. Dolayısıyla yaşam kaybı riskini arttırırlar. Diğer risk faktörleri arasında fazla alkol tüketimi, egzersiz eksikliği, düşük vitamin D seviyesi ve kırmızı ve işlenmiş et ağırlıklı beslenme sayılabilir. Ek olarak, etleri çok yüksek bir sıcaklıkta pişirmek (özellikle mangal, barbekü gibi), yiyeceklerinizde kanser riskinizi artırabilecek kimyasal maddeler oluşturabilir.

5. Ailede kolorektal kanseri olma hikayesi önemlidir

Kolorektal kanser olan anne-baba, kardeş ve birinci derece akrabaları olanların bu hastalığa yakalanma riski 2-3 kat daha fazladır. Ailesel Adenomatöz Polipoz (FAP) veya Lynch Sendromu gibi kalıtsal bir sendroma sahip olunması diğer aile fertlerinin de risklerinin artması anlamına gelmektedir. Bu anlamda kendinizde veya ailenizde polip (adenom) öyküsü olması önemlidir. Özellikle polipler büyükse veya fazla sayıdaysa riski arttırabileceği unutulmamalıdır.

Kolon poliplerinin nasıl tedavi edildiği hakkındaki yazımızı okumak isteyebilirsiniz

6. Bazı hastalıklar ile birlikte sağlık koşulları riski artırabilir

Tip 2 diyabet, obezite, Ülseratif kolit veya Crohn hastalığı da dahil olmak üzere iltihaplı bağırsak hastalıklarında risk artabilir.

7. Basit önlemler ve bazı koşullar riski azaltabilir

Kolorektal kanser gelişim riskini tamamen yok edemesek de meyve, sebze ve baklagilleri zengin tüketerek, yağ oranı düşük gıdalar tercih ederek, düzenli egzersiz yaparak, steroid yapıda olmayan (aspirin gibi) iltihap önleyici ilaçları düşük dozlarda ve düzenli olarak kullanarak, vitamin D seviyelerinizi kontrol altında olmasını sağlayarak kolorektal kanser riski azaltabilir.

8. Düzenli kolorektal kanser taramaları tipik olarak 50 yaşında başlar

Tüm dünyada sağlam erişkinler için kolorektal kanser taramaları başlangıç yaşı 50’dir. Bunda poliplerin görülme sıklığının 50 yaş ve üzerindeki kişilerde artması en önemli etken olarak sayılabilir. Ancak 50 yaşın altında olup ailesinde kolorektal kanser öyküsü veya diğer risk faktörleri olan kişilerin normal taramaya başlama zamanını doktoru ile konuşması tavsiye edilir.

9. Kolorektal kanserlerde farklı tarama seçenekleri seçenekleri vardır

50 yaşından itibaren önerilen tarama testleri arasında şunlar bulunur. Her yıl 1 kez yapılması önerilen dışkıda gizli kan testi; 5 yılda bir kez yapılması önerilen kolonoskopi ya da sigmoidoskopi ya da çift kontrastlı baryum enema (ilaçlı kalın barsak görüntülenmesi) ya da BT kolonografi (ilaçlı kalın barsak görüntülemesi); 3 yılda bir yapılması önerilen dışkı gen (DNA) testi, bu testlerden bazılarıdır.

Yüksek riskli kişilerin taramaya başlama yaşı ve tarama yapılma sıklığı hekim tarafından belirlenmelidir. Ailenizin geçmişi, yaşınız ve yaşam biçimi tercihleriniz göz önüne alındığında hangi taramaların sizin için en uygun olduğunu belirlemek için doktorunuza danışabilirsiniz.

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Haftanın Sloganı
Küba kanser gerçeğini öğrenmek ister misiniz?
Küba’nın kendi resmi verileri ile KÜBA’da KANSER GERÇEĞİ
Sayfada yer alan yazılar sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.
Kanser Haberleri
Kolon kanseri tedavisi için FOLFOX: Folinik asit, Fluorourasil, Oksaliplatin
Kolon kanseri tedavisi için FOLFOX: Folinik asit, Fluorourasil, Oksaliplatin
4. evre veya tekrarlayan Over kanseri tedavisinde olaparib FDA onayı aldı
4. evre veya tekrarlayan Over kanseri tedavisinde olaparib FDA onayı aldı
Yapay tatlandırıcı Asesülfam potasyum nedir ve sağlığa zararlı mıdır?
Yapay tatlandırıcı Asesülfam potasyum nedir ve sağlığa zararlı mıdır?
Bilimsel bilgi ve kanıta dayalı tıp! Bilim, bilmeyi istemekle başlar
Bilimsel bilgi ve kanıta dayalı tıp! Bilim, bilmeyi istemekle başlar