ძუძუს კიბოს პაციენტთა კონგრესმა მეცნიერებისა და პაციენტების შეხვედრით მნიშვნელოვანი სოციალური პასუხისმგებლობის პროექტი განახორციელა! 1

პაციენტების საერთაშორისო თანამედროვე ინფორმაციაზე უშუალო წვდომისთვის შექმნილი „ძუძუს კიბოს პაციენტთა კონგრესი“ ანტალიაში 28-29 ივნისს გაიმართა.
გამორჩეული სპეციალისტი მეცნიერების მონაწილეობით კონგრესი ულუდაღისა და პიტსბურგის უნივერსიტეტებისა და ანტალიის ძუძუს დაავადებათა ასოციაციის თანამშრომლობით ჩატარდა. დიაგნოსტირებულმა, მკურნალობის მიმღებმა თუ დასრულებულმა პაციენტებმა და ახლობლებმა თანამედროვე ცოდნის გარდა მეცნიერებთან კითხვებისა და უშუალო პასუხების შესაძლებლობაც მიიღეს.
გახსნაზე Memorial-ის ანტალიის ონკოლოგიური ჯგუფისა და ასოციაციის პრეზიდენტმა მუსტაფა ოზდოღანმა თქვა: „გვიხარია თურქეთში შესაძლოა პირველი მეცნიერებისა და პაციენტების შეხვედრის გახსნა. იმედი გვაქვს, გამრავლდება. ინფორმაციის ეპოქაში ყველას სწორი ცოდნა უნდა. დიაგნოსტიკა და მკურნალობა სწრაფად იცვლება; მეცნიერები ერთმანეთში ვსაუბრობთ, მაგრამ საზოგადოებამდე ვერ ვაღწევთ“. გააგრძელა: „სამოქალაქო ორგანიზაციებმა და მეცნიერებმა ერთად ცოდნის გაზიარება დავისახეთ და ანტალიის კონგრესი შევქმენით“. სინამდვილეში 27 ივნისს, პარასკევს, პამუქქალეში სამეცნიერო სხდომით დაიწყო: „200-ზე მეტი ფიზიკური მედიცინის სპეციალისტის, ონკოლოგის, ქირურგის, რადიაციული ონკოლოგის, ფიზიოთერაპევტის, ფსიქოლოგისა და ფსიქიატრის ფართო მრავალდარგობრივ ჯგუფში დაახლოებით 63 აკადემიკოსი მუშაობდა და 200-ზე მეტი ექიმი ვაცნობიერეთ. მნიშვნელოვანი კურსიც გვქონდა: ლიმფედემაზე პიტსბურგის ძუძუს ქირურგ ატილა სორანის ხელმძღვანელობით კარგი პროგრამა ექიმებს აცნობდა და ძალიან დამაკმაყოფილებელი ცოდნა გაცვალეს“.
28-29 ივნისის 2 დღიანი კონგრესის პირველ დღეს კიბოს, პრევენციასა და ადრეულ დიაგნოზზე ისაუბრებდნენ; მეორე დღეს მსოფლიო და თურქეთის მიღწევებზე, ტექნოლოგიურ განსხვავებასა თუ მიუწვდომელ გზებზე, ქვეყანაში მკურნალობაზე, ფსიქოსოციალურ მდგომარეობასა და შემდგომ სქესობრივ პრობლემებსა და გამოსავლებზე ფართო პროგრამა იქნებოდა. ბოლოს პირველი საღამოს ქირაჩის კონცერტი დააანონსა.
სპეციალისტთა მოხსენებების შემცველი ამბები ვებგვერდზე 5 ნაწილად გამოქვეყნდება. სტატიებს „კიბოს ამბების“ განყოფილებაში გაეცნობით.
ახლა ერთად ვნახოთ ცნობიერების ასამაღლებელი ამ ღირებული კონგრესის პირველი დღის გამორჩეული მომენტები..
ამერიკის პიტსბურგის უნივერსიტეტის ძუძუს ქირურგი ატილა სორანი 1-ელი პანელის, „გავიცნოთ ძუძუს კიბო“, მოდერატორი იყო. მნიშვნელობის ხაზგასმის შემდეგ მადლობა გადაუხადა მეცნიერებისა და პაციენტების შემკრებ Memorial Antalya-ს ონკოლოგიური ჯგუფისა და ასოციაციის პრეზიდენტ მუსტაფა ოზდოღანს, აკდენიზის უნივერსიტეტის ქირურგ ჯუმჰურ არიჯისა და ასოციაციას და პანელი გახსნა.
ამერიკული საავადმყოფოს ონკოლოგმა სევილ ბავბექმა ძუძუს აგებულება, კიბო, სიმპტომები და მკურნალობა დაწვრილებით განიხილა; ტკივილი იშვიათია. მიზანია სიცოცხლისთვის საფრთხემდე და, თუ შესაძლებელია, ხელით შეგრძნობამდე პოვნა. „ესტროგენ-პროგესტერონმგრძნობიარე, HER2-დადებითი თუ ჰორმონუარყოფითი სიმსივნის სხვადასხვა ტესტით მომავალს ვაფასებთ და წამალს ვირჩევთ. დღეს აგრესიულ HER2-დადებითშიც არჩევანი გვაქვს, ამიტომ მიკროსკოპში უბრალოდ კიბოს წოდება საკმარისი არაა — მოლეკულური აგებულება ახლოდან გვინდა ვნახოთ“.
ადრეულ კიბოში პრევენციული მკურნალობა განმეორებას აჩერებს, შორსწასულში კი ხარისხს აუმჯობესებს, ნიშნებს ამსუბუქებს და სიცოცხლეს ახანგრძლივებს. „შორსწასულის დამცავ მკურნალობაში გვერდითი რისკი, ასაკი, მენოპაუზა, ჯანმრთელობა, კვანძები, აგრესიულობა, ესტროგენი, პროგესტერონი თუ HER 2 გზა და გენეტიკაც უნდა გავითვალისწინოთ პერსონალიზებისთვის“. დაასრულა: „ერთად უფრო მყარები და ძლიერები ვართ; ხესავით გამართულად გვინდა დავრჩეთ“.
პირველი პანელის მეორე მომხსენებელმა, სტამბოლის უნივერსიტეტის ზოგადი ქირურგიის პროფესორმა ვაჰით ოზმენმა მსოფლიო და თურქეთი შეაფასა: „ადრე ბებიები და პაპები 60 წლის კვდებოდნენ, დღეს 80-მდე გაიზარდა. ბაჰჩეშეჰირის კვლევაში ქალთა %20 ძალიან მსუქანი იყო. ქალი მუშაობს, ოჯახს უვლის, პარტნიორთან და ცხოვრებაში სტრესს განიცდის. მოწევა გაიზარდა, ფილტვის კიბოს სიხშირე პირველზე ავიდა, ძუძუსი მეორეზეა. არასწორი კვებაც მატებას იწვევს“. WHO-ის მიხედვით 2012 წელს 14 მილიონი ავადდებოდა; 2030 წელს % 50-ით მეტი იქნება და 13 მილიონი მოკვდება. „დღეს გული პირველი მიზეზია, 2030-ში კიბო იქნება და სიკვდილის ¾ თურქეთის მსგავს განვითარებად ქვეყნებში მოხდება, რადგან განვითარებულში პრევენცია უკეთესია“. უნივერსიტეტისა და კიბოსთან ბრძოლის ასოციაციის კვლევით ბოლო 20 წელში ძუძუს კიბო %200-ზე მეტად გაიზარდა. „დასავლური ცხოვრების წესია მიზეზი: გვიანი ქორწინება, მშობიარობა, მოკლე ძუძუთი კვება, სიმსუქნე და ხანგრძლივი სიცოცხლე“. 2013 წლის კვლევაში 40 წელზე უფროსთა %80-ს მამოგრაფია ჰქონდა. სატელეფონო მოწვევისა და საინფორმაციო შეხვედრების პროგრამები სასარგებლოა, როგორც ამერიკაში. ურჩია თვითგასინჯვა, 40 წლის შემდეგ ყოველწლიური მამოგრაფია და გინეკოლოგიური გასინჯვა.
გვიანი დაწყების მიზეზებია ექიმების არასაკმარისი კომპეტენციის რწმენა და განსაკუთრებით სოფელში უმტკივნეულო კვანძით არმისვლა. „სინამდვილეში დიდი ქალაქების სპეციალისტები მსოფლიო მიღწევებს მიჰყვებიან და სწრაფად ერგებიან. უმტკივნეულობა კიბოს არ გამორიცხავს: მხოლოდ %8-10-შია ტკივილი“. გააგრძელა: „დასავლეთში სიხშირე მცირდება, თურქეთში იზრდება. ახალგაზრდა მოსახლეობაში კიბოც ახალგაზრდა ასაკშია, დიდი სიმსივნითა და გვიანი სტადიით. კლინიკური კვლევები არასაკმარისია. ახალგაზრდობამ სკრინინგის 40 წლისას დაწყება განაპირობა. მეტი სკრინინგისთვის მეტი ცნობიერება და შეხვედრებია საჭირო; სახელმწიფომ უნივერსიტეტებს უნდა დაეხმაროს დაგვიანების მოსახსნელად“.
პრევენციის მაგალითად სორანმა ამერიკა მოიყვანა: 40 წლის ზემოთ ყველა ქალს მოწვევა და ტელეფონზე შეტყობინება მისდის; დაზღვევის არმქონეებს სამოქალაქო ორგანიზაციები ეხმარება. გამოყო 4 ფაქტორი: „ინდექსის 30-ზე მეტის, ანუ ჭარბი წონის თავიდან აცილება და კვირაში სულ მცირე 5 დღე ½ საათი სიარული პრევენციასაც და განმეორების შეკავებასაც ეხმარება. ალკოჰოლი კვირაში მაქსიმუმ 2 ჭიქამდე შეზღუდეთ; ასაკის რისკისას, განსაკუთრებით 40 წლის შემდეგ, ყოველწლიური მამოგრაფიითა და ექიმის კონტროლით სიკვდილისგან დაცვა შეიძლება“. რეგულარული შემოწმება ადრეულად ავლენს და ასეთ კიბოს თითქმის არ აქვს სიცოცხლის რისკი.
აკდენიზის უნივერსიტეტის ქირურგმა ჯუმჰურ არიჯიმ ადრეული დიაგნოზი განიხილა. სიხშირის ზრდის მიუხედავად სიკვდილიანობის კლება ადრეულ პოვნასა და მიღწევებს უკავშირდება. ასაკი, ქალი სქესი, ადრეული მენსტრუაციითა და გვიანი მენოპაუზით ესტროგენის ხანგრძლივი ზემოქმედება და ოჯახური გენეტიკაც რისკია.
„ადრეული დიაგნოზი შემანარჩუნებელი ოპერაციის შანსს ზრდის; 5 წლიანი სიცოცხლე %95-ზე მეტია. თვითგასინჯვა, ექიმი და მამოგრაფია მნიშვნელოვანია. ქალი საკუთარ ქსოვილს სწავლობს და ცვლილებას ადრე ამჩნევს. ექიმის ვიზიტების სიხშირე ინდივიდუალურ რისკზეა დამოკიდებული; 40 წლისას სკრინინგის დაწყება მნიშვნელოვანი ფაქტორია“. მამოგრაფიის ზიანის კამათზე თქვა: „დაახლოებით 1 მილიონ მამოგრაფიაზე 1 კიბო ირთვება, ყოველ 100-ზე კი 1 დიაგნოზია. სარგებელი ზიანზე 10.000-ჯერ მეტია; დოზა დაახლოებით 9-10 საათი ფრენის რადიაციის ტოლია“.
„სინამდვილეში კიბო თავისთავად გენეტიკური დაავადებაა!“
ბურსას ულუდაღის უნივერსიტეტის სამედიცინო ონკოლოგიის ხელმძღვანელმა ენდერ ქურთმა ოჯახური კიბოს სხვაობა განიხილა. დასაწყისში ოჯახური და ჰერედიტარული, ანუ მემკვიდრეობითი გამიჯნა: ოჯახში დაავადებაგადატანილის ან ახლობლის არსებობა ოჯახურ რისკს ზრდის, დადგენილი გენური დარღვევით საგვარეულო გადაცემა კი მემკვიდრეობითია. „დაზიანებული გენებით ვითარდება და მატარებლებში რისკი განსხვავდება. დედისა და მამის გენებიც მონაწილეობს“. გენეტიკური კიბო %5-10-ია; ოჯახში სხვადასხვა ტიპს ხედავენ, მაგრამ მიზეზის ზუსტად დასახელება დღეს არ შეუძლიათ. „კიბო თავისთავად გენეტიკურია“. გენისა და სხეულის მუშაობის განმარტებით მემკვიდრეობითი დარღვევებიც ახსნა. დაზიანებულ გენებთან ერთად ამერიკელების „გენეტიკის მცველი“ P53-ის დარღვევა კიბოს უჯრედის წარმოქმნას განსაზღვრავს. „ძუძუ და საკვერცხე ყველაზე ხშირი მემკვიდრეობითი ტიპებია; BRCA და P53 მთავარი გენებია“. ოჯახში მამაკაცის ძუძუს კიბოსას (ბიძა, ძმა) წევრებს ტესტი უტარდებათ და თაობათაშორისი სიხშირით რისკს აფასებენ. დარღვევისას წამლის პრევენცია, ოპერაცია და ხშირი სკრინინგია რეკომენდებული. 25 წლის ქალში ტესტები არარადიაციული უნდა იყოს, თორემ რისკი შეიძლება გაიზარდოს. ორმხრივი მასტექტომიაც BRCA/P53-ისას რისკს %100-ით ვერ ხსნის, მაგრამ %95-98-ით ამცირებს. „ნულზე ვერასოდეს ჩამოგვყავს, თუმცა მნიშვნელოვნად ვამცირებთ“.
ძუძუს კიბოგადატანილი და ნამკურნალები პაციენტების გამოცდილების მეორე პანელს Memorial-ის ანტალიის ონკოლოგიური ჯგუფისა და ანტალიის ძუძუს დაავადებათა ასოციაციის პრეზიდენტი პროფესორი მუსტაფა ოზდოღანი უძღვებოდა. მომხსენებელმა გიუნსელი აქაიდინმა, რომელიც თავადაც ექიმია, ძუძუს და შემდეგ კოლონის კიბოს დიაგნოზის შემდეგ განცდილი გამოცდილება, ემოციები და ცხოვრების ხედვა გააზიარა და დარბაზში ყველა ააღელვა.
მეორე პანელის მეორე მომხსენებელმა, ჟურნალისტმა ნევვალ სევინდიმ, კიბოსთან შეჯახებისას განცდილი ამბები და ემოციები აუდიტორიას გაუზიარა. იგი პაციენტების მხარდასაჭერად თავის შექმნილ ასოციაციას კვლავ მართავს და მსოფლიო პანელებსა და შეხვედრებს ესწრება. პაციენტებს ცხოვრების წინაშე გამართულად დგომა და ბრძოლისას კითხვების დასმა სთხოვა. ურჩია, ცხოვრებაზე ხელი არ ჩაექნიათ და მოჰყვა, როგორ ებრძოდა გარკვეული შუალედებით განვითარებულ ორ კიბოს. გამოსვლას მონაწილეები მოწონებითა და ინტერესით უსმენდნენ.
ბოლო მომხსენებელმა ფიუსუნ ონენმა სამოქალაქო ორგანიზაციების ეფექტიანი როლი და ცნობიერებისთვის კიბოს მქონე თუ არმქონე რაც შეიძლება მეტ ადამიანთან მისაღწევი სამუშაოები გააცნო.
პირველი დღე ნახატების გამოფენითა და გახსნის კოქტეილით დასრულდა.
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.





მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.