მოცირკულირე სიმსივნის უჯრედების გამოვლენაზე დაფუძნებული ახალი მეთოდებით კიბოს ბევრად ადრეულ სტადიაზე დიაგნოსტიკა და მკურნალობა ისახება მიზნად

წინა სტატიაში სისხლში მოცირკულირე სიმსივნის უჯრედების როლი გავიგეთ. რადგან ისინი ინფორმაციას გვაწვდის კიბოს მიმდინარეობაზე, მკურნალობაზე პასუხზე, წარმოშობასა და გამომწვევ გენეტიკურ დარღვევაზე, „რეალურ დროში თხევად ბიოფსიად“, ანუ ლიკვიდურ ბიოფსიად შეიძლება მივიჩნიოთ. თუმცა მათი დაჭერა ძალიან რთულია. სიმცირის გამო სპეციალურად შექმნილი ანალიტიკური ტექნიკები და მოწყობილობები სჭირდება. ბოლო კვლევებში 1 mL სისხლში 1-10 მოცირკულირე სიმსივნის უჯრედი გამოავლინეს.
ამ უჯრედების სისხლში დასაჭერად მათ ბიოლოგიურ და ფიზიკურ თვისებებზე დაფუძნებულ მეთოდებს იყენებენ. ბიოლოგიური თვისებები მოიცავს უჯრედის მიერ წარმოქმნილ ცილებს ან ზედაპირზე არსებულ რეცეპტორებს (აღმქმელებს). ფიზიკური თვისებების მხრივ მნიშვნელოვანია ზომა, სიმკვრივე და უჯრედის ელექტრული მუხტი.
კიბოს უჯრედების გამოსაყოფად სისხლის ნიმუშის უჯრედები სიმკვრივის მიხედვით იყოფა
მოცირკულირე სიმსივნის უჯრედები ჩვეულებრივ თეთრი სისხლის უჯრედების სიმკვრივის საფეხურზეა. შემდეგ, რადგან ისინი ლეიკოციტებზე დიდია, ფილტრით სისხლიდან გამოიყოფა. ამ მეთოდის წარმატება მათ დაჭერაში ძალიან დაბალია, ამიტომ ახალი თაობის მეთოდები გახდა საჭირო.
ამ საკითხზე ამერიკის სურსათისა და წამლის ადმინისტრაციამ (FDA) აქამდე მხოლოდ ერთი მეთოდი დაამტკიცა. Cell Search სისტემა უჯრედის ზედაპირზე არსებული ცილების ამოცნობის პრინციპს ეყრდნობა. ჩვეულებრივი სისხლის უჯრედებისგან განსხვავებით, მოცირკულირე სიმსივნის უჯრედები ზედაპირზე ეპითელური უჯრედების ადჰეზიის მოლეკულას (EpCAM) ატარებს. მკვლევრებმა მისი ამომცნობი და მიმაგრებადი ანტისხეული შექმნეს და უჯრედების დაჭერა შეძლეს. FDA-ს მიერ დამტკიცებულ ვერსიაში ანტისხეულებს მაგნიტური ნაწილაკები დაუმატეს და მიმაგრებული უჯრედები მაგნიტური ველის დახმარებით ნიმუშიდან მარტივად გამოყვეს.
Maintrac სისტემაში სისხლში იშვიათი სიმსივნის უჯრედები მიკროსკოპით ვლინდება. EpCAM-ის ამომცნობ და მიმაგრებად ცილებს ამჯერად გარკვეულ პირობებში სიგნალის გამომგზავნი მოლეკულა მიამაგრეს. ამ მიზნით შექმნილი მიკროსკოპებით ნიმუშების შესწავლისას მოცირკულირე სიმსივნის უჯრედების მარტივად გამოვლენა შეიძლება.
EpCAM-ზე დაფუძნებული ანალიზების მთავარი პრობლემა ისაა, რომ მრავალი მოცირკულირე სიმსივნის უჯრედი ამ მოლეკულას ზედაპირზე აღარ ატარებს. მიზეზი ეპითელურიდან მეზენქიმურ ხასიათზე გადასვლაა. მეტასტაზირებისთვის კიბოს უჯრედებს ეს გადასვლა სჭირდება, რითაც უფრო ადვილად მოძრაობის უნარს იძენს. ცვლილებისას ზედაპირზე გარკვეულ მოლეკულებს ტოვებს; EpCAM ერთ-ერთი მათგანია. ბოლო კვლევებში აღინიშნა, რომ ამ მეთოდების წარმატება მოცირკულირე სიმსივნის უჯრედების გამოვლენაში მოსალოდნელზე დაბალია.
EPISPOT სისტემაში გამოყოფა უჯრედის წარმოქმნილი ცილების მიხედვით ხდება. მოცირკულირე სიმსივნის უჯრედებს საკუთარი სპეციფიკური ცილები აქვს. ამ ცილების გამოვლენით სისხლში სიმსივნის უჯრედების არსებობას ადგენენ.
არსებობს მიკროჩიპებით ამ უჯრედების დაჭერის მეთოდებიც. სისხლის ძალიან მცირე რაოდენობით მათი დიდი ნაწილის დაჭერა ხდება. ტესტირების ეტაპები კვლავ მიმდინარეობს.
წყაროები
Annals of Oncology 21 (Supplement 7): vii95–vii100, 2010.
2) Pantel, Klaus, and Catherine Alix-Panabières. “Detection Methods of Circulating Tumor Cells.” Journal of Thoracic Disease 4.5 (2012): 446–447. PMC. Web. 4 Oct. 2015.
3) Mikolajczyk, SD; Millar, LS; Tsinberg, P; Coutts, SM; Zomorrodi, M; Pham, T; Bischoff, FZ; Pircher, TJ (2011). "Detection of EpCAM-Negative and Cytokeratin- Negative Circulating Tumor Cells in Peripheral Blood.". Journal of oncology 2011: 252361
4) Kallergi, Galatea et al. “Epithelial to Mesenchymal Transition Markers Expressed in Circulating Tumour Cells of Early and Metastatic Breast Cancer Patients.” Breast Cancer Research : BCR 13.3 (2011): R59. PMC. Web. 4 Oct. 2015.
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.





მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.