მზისგან დამცავი კრემი და სათვალე — კანის კიბოსა და კანის ნაადრევი დაბერების რისკის შემცირება

მზის სხივებმა უხილავი ულტრაიისფერი (UV) გამოსხივების მეშვეობით ჯანმრთელობაზე უარყოფითი გავლენა შეიძლება მოახდინოს. UV სხივებმა შეიძლება თვალის დაზიანება, მზით დამწვრობა, კანის ლაქების, ნაოჭების ან გამკვრივების მსგავსი ნაადრევი დაბერება და კანის კიბო გამოიწვიოს. ამიტომ კანი მთელი წლის განმავლობაში, ამინდის მიუხედავად უნდა დავიცვათ.
კანის კიბო ყველა ტიპის კიბოს შორის ყველაზე გავრცელებულია. ცნობილია, რომ მხოლოდ ამერიკაში ყოველწლიურად დაახლოებით 4.5 მილიონ ადამიანს კანის კიბოს მკურნალობა უტარდება.
როგორც ყოველ წელს, წელსაც მზისგან დაცვის რეკომენდაციებს განახლებულ და ახლად დამატებულ ინფორმაციასთან ერთად გიზიარებთ.
ამ რჩევებს შორის განსაკუთრებით ხაზს ვუსვამთ მზისგან დამცავი პროდუქტების ეტიკეტების ყურადღებით წაკითხვისა და მათში აქტიური ნივთიერებების უსაფრთხოებისა და ეფექტიანობის მნიშვნელობას. ასევე სულ მცირე 15 SPF-ის მქონე ფართო სპექტრის დამცავი პროდუქტების გამოყენება მზით დამწვრობის გარდა კანის კიბოსა და მზით გამოწვეული ნაადრევი დაბერებისგან დაცვას დაეხმარება.
შეამცირეთ მზით დამწვრობის, კანის კიბოსა და მზით გამოწვეული ნაადრევი დაბერების რისკი
მზით დამწვრობა მზისგან გამოწვეული კანის დაზიანებაა და უხილავი ულტრაიისფერი (UV) გამოსხივებით არის განპირობებული. გარუჯვა ჩვენი სხეულის მიერ კანში UV გამოსხივების საპასუხოდ განვითარებული რეაქციაა, მზით დამწვრობისგან დასაცავად. თუმცა კანის ფერის მიუხედავად მზის სხივების ხანგრძლივი ზემოქმედებისას ნაადრევი დაბერებისა და კანის კიბოს რისკი იზრდება. ამ რისკის შემცირება ქვემოთ მოცემული რჩევებით შეიძლება;
- მზის ყველაზე ინტენსიურ საათებში, განსაკუთრებით დილის 10-დან დღის 2-მდე, მზესთან შეხება შეზღუდეთ.
- ატარეთ მზისთვის ღია ადგილების დამფარავი ტანსაცმელი, მაგალითად გრძელსახელოიანი პერანგები, შარვლები, მზის სათვალე და ფართოფარფლებიანი ქუდი.
- თუ ცოტა თმა გაქვთ ან გამელოტებული ხართ, თავის კანზე მზისგან დამცავი კრემი წაისვით ან ქუდი დაიხურეთ
- ზოგადად, მოღრუბლულ დღეებშიც მზისგან დამცავი ფაქტორის (SPF) 15 ან უფრო მაღალი მაჩვენებლის მქონე ფართო სპექტრის დამცავების გამოყენებას გირჩევთ (ფართო სპექტრის დამცავები მზის ულტრაიისფერი სხივების ორი სახეობისგან, UVA-სა და UVB-სგან იცავს).
- ვერცერთი მზისგან დამცავი კრემი UV გამოსხივებას სრულად ვერ ბლოკავს. მეტი დაცვისთვის გამოიყენეთ დამცავი ტანსაცმელი, მზის სათვალე და ჩრდილში დარჩენა.
- არცერთი მზისგან დამცავი კრემი წყალგაუმტარი არ არის. დამცავ პროდუქტებს შორის შეგიძლიათ თქვენთვის შესაფერისი ლოსიონები, კრემები, სტიკები, გელები, ზეთები (შეიძლება იყოს თხევადი ან პასტისებრი) და სპრეები გამოიყენოთ.
- მზისგან დამცავები ჩვილებისა და ბავშვებისთვის
- მზისგან დამცავები 6 თვეზე უმცროსი ჩვილებისთვის რეკომენდებული არ არის. ჩვილებისთვის საუკეთესო დაცვა მზისგან სრულად მოშორებაა. ექვს თვეზე უმცროს ბავშვზე მზისგან დამცავი კრემის გამოყენებამდე ექიმს მიმართეთ. ექვს თვეზე უფროს ბავშვებში დამცავის ეტიკეტზე მითითებული წესით გამოყენებას ურჩევენ.
რა არის SPF? SPF დონესა და მზის ზემოქმედების ხანგრძლივობას შორის კავშირი
ბევრს სჯერა, რომ SPF რიცხვი უშუალოდ მზის ზემოქმედების დასაშვებ ხანგრძლივობას აჩვენებს. მაგალითად, რომ 50 SPF მზისგან 50 წუთით დაიცავს, ან თუ ჩვეულებრივ ერთ საათში იწვება, 15 SPF-ით 15 საათში დაიწვება, ან მზეზე 15-ჯერ მეტხანს ყოფნის საშუალებას მისცემს.
ეს სწორი არ არის, რადგან SPF მზისგან დაცვის ძალის მაჩვენებელია და გარუჯვის დროსთან კავშირი არ აქვს. SPF-ის მნიშვნელობის მიუხედავად, მზისგან დამცავი კრემი / სპრეი მაქსიმუმ ყოველ 2 საათში უნდა განახლდეს.
როგორ გამოვიყენოთ და შევინახოთ მზისგან დამცავი იდეალურად
- მზისგან დამცავისგან მაქსიმალური სარგებლისთვის გარეთ გასვლამდე 15 წუთით ადრე წაისვით.
- გამოიყენეთ სახისა და მზისთვის ღია სხეულის დასაფარად საკმარისი მზისგან დამცავი ისე, რომ თვალსა და პირში არ მოხვდეს.
- დამცავი საშუალებები წაისვით მზისთვის ღია და ხშირად დავიწყებულ ადგილებზე, განსაკუთრებით ცხვირზე, ყურებზე, კისრის უკანა მხარეს, ხელებზე, ტერფების ზედაპირზე, თმის ხაზზე, უთმო ან შეთხელებულთმიან თავის კანზე და ტუჩებზე.
- მაქსიმუმ ყოველ ორ საათში განაახლეთ დამცავი. თუ ცურავთ ან ოფლიანდებით, უფრო ხშირად წაისვით.
- მზისგან დამცავის კოლოფების / შეფუთვების გადაჭარბებული სითბოსა და პირდაპირი მზისგან დაცვას ურჩევენ. გამოყენების შემდეგ შეგიძლიათ პირსახოცში გახვევით ან ჩრდილში შენახვით დაიცვათ.

აუცილებლად წაიკითხეთ მზისგან დამცავი პროდუქტების ეტიკეტები
ყველა მზისგან დამცავი მზის UVB სხივებისგან იცავს, ანუ მზით დამწვრობისგან დამცავი ეფექტი აქვს. მიუხედავად იმისა, რომ UVB სხივები მზით დამწვრობას იწვევს, კანის კიბოში როგორც UVA, ისე UVB მონაწილეობს. თუმცა UVA სხივებისგან დამცავი ეფექტი მხოლოდ ფართო სპექტრის მზისგან დამცავებს აქვს. კანის კიბოს რისკის შესამცირებლად ან ნაადრევი დაბერების პრევენციისთვის საჭიროა დარწმუნდეთ, რომ დამცავის ეტიკეტზე „ფართო სპექტრი“ წერია.
აშშ-ის სურსათისა და წამლის ადმინისტრაციის (FDA) წესების თანახმად მზისგან დამცავი კრემები;
- FDAმის ფართო სპექტრის მოთხოვნებს დამაკმაყოფილებელ პროდუქტებს შეიძლება „ფართო სპექტრის“ ეტიკეტი ჰქონდეს.
- არაფართო სპექტრის ან სულ მცირე 15 SPF-ის მქონე მზისგან დამცავებზე: „კანის კიბოს / კანის დაბერების გაფრთხილება: მზეზე დროის გატარება კანის კიბოსა და ნაადრევი დაბერების რისკს ზრდის. ეს პროდუქტი მხოლოდ მზით დამწვრობის პრევენციას ეხმარება, კანის კიბოს ან ნაადრევ დაბერებას არ აფერხებს“ასეთი გაფრთხილებები უნდა იყოს.
- მწარმოებლებს არ შეუძლიათ განაცხადონ, რომ მათი მზისგან დამცავი „წყალგაუმტარია“ ან „ოფლგაუმტარია“. წყლისადმი გამძლეობის განცხადება შეიძლება 40 ან 80 წუთს ეხებოდეს; ცურვის ან ოფლიანობისას ეტიკეტზე მითითებული SPF დაცვის დონით მოსალოდნელი ან რეკომენდებული დაცვის ხანგრძლივობა შეიძლება მიუთითონ.
- პროდუქტები არ უნდა აღიწეროს, როგორც „კანის კიბოსგან დამცავი“, რადგან ეს გადაჭარბებული განცხადებაა; სანაცვლოდ სწორია, რომ „კანის კიბოს რისკს ამცირებს“. ასევე არ უნდა აცხადებდნენ, რომ წასმისთანავე იწყებს დაცვას ან ხელახალი წასმის გარეშე ორ საათზე მეტხანს იცავს.
UV სხივების მავნე გავლენის გამაძლიერებელი რისკფაქტორები
გახსოვდეთ, კანის ფერის მიუხედავად ყველა მზით დამწვრობისა და UV გამოსხივების სხვა მავნე გავლენის პოტენციური რისკის ქვეშაა. თუმცა;
- ფერმკრთალი (ღია ფერის) კანი
- ქერა, წითური ან ღია ყავისფერი თმა
- წარსულში კანის კიბოს გადატანა
- კანის კიბოს მქონე ოჯახის წევრი — ასეთ შემთხვევებში განსაკუთრებული სიფრთხილეა საჭირო.
თუ წამლებს იღებთ, ზოგიერთმა მზისადმი მგრძნობელობა შეიძლება გაზარდოს. გამომწერ ექიმს შეგიძლიათ მზისგან დაცვის შესახებ ინფორმაცია სთხოვოთ.
მოღრუბლულ დღესაც მზის UV სხივების 80 პროცენტმა შეიძლება ღრუბლებში გაიაროს. შეძლებისდაგვარად ჩრდილში დარჩით.
მზისგან დამცავების ვარგისიანობის ვადები
- პროდუქტების ვარგისიანობის ბოლო თარიღი კოლოფზე უნდა ეწეროს. თუ არ წერია, მიიჩნევა, რომ შეძენის თარიღიდან დამცავი პროდუქტის კიდევ 3 წელი გამოყენება შეიძლება.
- ვადაგასული მზისგან დამცავები არ უნდა გამოიყენოთ, რადგან მათი უსაფრთხოებისა და სრული ეფექტიანობის გარანტია არ არსებობს.
დაიცავით თვალები მზის სათვალით
რა უნდა იცოდეთ მზის სათვალის შერჩევისას:
- ძვირი მზის სათვალე უფრო მაღალ UV დაცვას არ უზრუნველყოფს. მაქსიმალური UV დაცვისთვის შეგიძლიათ აირჩიოთ სათვალე „% 100 UVA / UVB“ ნიშნიანი ეტიკეტით.
- თვალების UV სხივებისგან დაცვის უნარი სათვალის მინის სიმუქესთან დაკავშირებული არ არის. ღია შეფერილობის, მაგალითად მწვანე, ყვითელი, წითელი და ნაცრისფერი მრავალი მზის სათვალე ისეთივე UV დაცვას შეიძლება იძლეოდეს, როგორსაც ძალიან მუქი მინა.
- ბავშვებმა UV დაცვის დონის მაჩვენებელი მზის სათვალე უნდა ატარონ. სათამაშო მზის სათვალეს UV დაცვა შეიძლება არ ჰქონდეს, ამიტომ დარწმუნდით, რომ UV დაცვის ეტიკეტს ეძებთ.
- განსაკუთრებით ძალიან მზიან ადგილას ყოფნისას ან წყალზე საქმიანობისას უფრო ეფექტიანი UV დაცვისთვის დიდი ჩარჩოსა და მთელი თვალბუდის დამფარავ მზის სათვალეს ურჩევენ. რადგან UV-ის დიდი ნაწილი წყლიდან ან გარშემო ზედაპირებიდან არეკლილი სინათლიდან მოდის
- კონტაქტურ ლინზებსაც რომ ატარებდეთ, გამოიყენეთ UV დაცვის მქონე მზის სათვალე.
- მზისგან თვალების მეტად დასაცავად და მზის სათვალისგან მეტი სარგებლის მისაღებად ფართოფარფლებიანი ქუდი და მზისგან დამცავი ერთად გამოიყენეთ.

წყაროები
fda.gov - 21.02.2019
2. Sunscreen: How to Help Protect Your Skin from the Sun
fda.gov - 06.05.2019
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.





მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.