საშვილოსნოს კიბოს მკურნალობის ერთ-ერთ სადავო საკითხს პასუხი გაეცა

საშვილოსნო, რომლის სამედიცინო სახელია uterus, ქალის ერთ-ერთი რეპროდუქციული ორგანოა და ორსულობისას ნაყოფი მასში იზრდება. საშვილოსნოს ორი შრე აქვს: შიდა შრეს ენდომეტრიუმი ეწოდება, გარე კუნთოვან შრეს კი მიომეტრიუმი. საშვილოსნოს ენდომეტრიუმის შრის უჯრედების კიბოდ გარდაქმნის შედეგად ენდომეტრიუმის კიბო ვითარდება და ეს ქალის რეპროდუქციული ორგანოების ყველაზე ხშირი კიბოა.
შესაძლოა დაგაინტერესოთ:
ენდომეტრიუმის კიბოს მკურნალობის გეგმა დამოკიდებულია დაავადების მოსალოდნელ მიმდინარეობაზე, გავრცელებაზე (სტადიაზე) და კიბოს უჯრედების მიკროსკოპულ იერსახეზე. ოპერაციას ენდომეტრიუმის კიბოს სტადიის განსაზღვრასა და მკურნალობაში მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს. ოპერაციის შემდეგ პაციენტის მკურნალობის დასაგეგმად განისაზღვრება დაავადების რისკის ჯგუფი . ეს რისკი სამ ჯგუფად ფასდება: დაბალი, საშუალო და მაღალი რისკი.
დაბალი რისკის ჯგუფი: თუ კიბო საშვილოსნოს ენდომეტრიუმის შრით შემოიფარგლება (სტადია IA) და უჯრედული იერით სეროზული ან ნათელუჯრედოვანი ტიპის არ არის, დაბალი რისკის ჯგუფად ფასდება; რადგან ამ პაციენტებში განმეორების ალბათობა %5-ზე ნაკლებია, მხოლოდ ოპერაცია საკმარისია.
საშუალო რისკის ჯგუფი: თუ კიბო საშვილოსნოს კუნთოვან შრეში, მიომეტრიუმში გადავიდა ან საშვილოსნოს ყელს მიკროსკოპულად მიაღწია და იერით სეროზული ან ნათელუჯრედოვანი არ არის, საშუალო რისკის ჯგუფად ფასდება. ამ პაციენტებს დამცავ-ადიუვანტურ მკურნალობად რადიოთერაპია ეძლევათ რეკომენდაციად.
მაღალი რისკის ჯგუფი: თუ კიბო იერით სეროზული ან ნათელუჯრედოვანია, მიაღწია საშვილოსნოს ყელს, საშოს (სამშობიარო გზას) ან საშვილოსნოს გასცდა, მაღალი რისკის დაავადებად ფასდება. ამ პაციენტებისთვის დამცავ მკურნალობაში ერთიანი მიდგომა არ არსებობს. სწორედ ამ მაღალი რისკის პაციენტებისთვის დამცავი მკურნალობის ფორმის დასადგენად ჩატარებული ორი მნიშვნელოვანი კვლევა ამერიკის კიბოს კონგრესზე ASCO 2017-ზე წარადგინეს.
რა უნდა იყოს საშვილოსნოს კიბოს ოპერაციის შემდგომი დამცავი მკურნალობა?
ოპერირებული, ხილული კიბოს გარეშე დარჩენილი მაღალი რისკის ენდომეტრიუმის კიბოს მქონე 660 პაციენტი PORTEC-3 კვლევაში ჩაერთო. კვლევაში იკითხეს, საჭირო იყო თუ არა ამ ტიპის კიბოში ოპერაციის შემდეგ დამცავი, ანუ განმეორების შემამცირებელი მიზნით გამოყენებული ქიმიოთერაპიაც და რადიოთერაპიაც. 330 პაციენტს მხოლოდ დამცავი რადიოთერაპია ჩაუტარდა, 330-ს კი დამცავი რადიოთერაპია და ქიმიოთერაპია ერთად. მათ საშუალოდ 60 თვე აკვირდებოდნენ და ადარებდნენ. ხუთწლიან გადარჩენასა და დაავადების განმეორებამდე დროში რადიოთერაპიისა და რადიოთერაპია-ქიმიოთერაპიის ჯგუფებს შორის განსხვავება ვერ დადგინდა. ანუ რადიოთერაპიაზე ქიმიოთერაპიის დამატებას დამატებითი სარგებელი არ მოჰყოლია.
დაავადების სტადიის მიხედვით ქვეჯგუფის ანალიზის ჩატარებისა და ხელახალი შეფასებისას გამოჩნდა, რომ ქიმიოთერაპიისა და რადიოთერაპიის ერთობლივი გამოყენებით ყველაზე დიდი სარგებელი III სტადიის პაციენტებმა მიიღეს (დამატებითი %11 წვლილით). მაღალი რისკისა და ადრეული სტადიის პაციენტებში კი რადიოთერაპიაზე ქიმიოთერაპიის დამატებას სარგებელი არ მოჰქონდა.
მეორე კვლევაში შეისწავლეს ქიმიოთერაპიაზე რადიოთერაპიის დამატების სარგებელი ლოკალურად გავრცელებულ ენდომეტრიუმის კიბოში, ანუ როდესაც შორეულ ორგანოებში მეტასტაზები არ იყო, მაგრამ არც ძალიან ადრეული სტადია იყო. ამ GOG 258 კვლევაში მხოლოდ ქიმიოთერაპიის მიმღებ პაციენტებსა და იმ პაციენტებს შორის, რომლებსაც ერთდროული ქიმიოთერაპიისა და რადიოთერაპიის შემდეგ ქიმიოთერაპია უგრძელდებოდათ, სიცოცხლის ხანგრძლივობასა და დაავადების განმეორებამდე დროში განსხვავება ვერ დადგინდა. რადიოთერაპიასთან ერთად ქიმიოთერაპიის მიმღებ ჯგუფში შორეულ ორგანოებში გავრცელებით დაავადების განმეორება უფრო ხშირი აღმოჩნდა. ამან გვაფიქრებინა, რომ ეს შესაძლოა დასხივების მიმღებ პაციენტებში არასაკმარისი ქიმიოთერაპიის მიწოდებას უკავშირდებოდეს.
დასკვნა
ორივე კვლევის შედეგებმა მნიშვნელოვანი ინფორმაცია მოგვცა. ვნახეთ, რომ ენდომეტრიუმის კიბოს ოპერაციის შემდგომ დამცავ მკურნალობაში მრავალი გვერდითი ეფექტის მქონე ქიმიოთერაპიისა და ერთდროული რადიოთერაპიის გამოყენება შესაფერისი არ იქნებოდა არც ადრეულ, არც ლოკალურად გავრცელებულ, ანუ მუცლის ღრუში მეტად გაზრდილ და გავრცელებულ სტადიაზე.
ორი კვლევის შედეგების მიხედვით, თუ კიბო საშვილოსნოს შიგნითაა შეზღუდული, ანუ მას არ გასცდენია და მეზობელ ორგანოებში არ გავრცელებულა, სიმსივნის ხასიათის გათვალისწინებით რადიოთერაპია შეიძლება მარტო ჩატარდეს. მაგრამ თუ სიმსივნე მუცლის ღრუში გავრცელდა, ვნახეთ, რომ ოპერაციის შემდგომ დამცავ მკურნალობად ქიმიოთერაპია შეიძლება უფრო ეფექტური იყოს და ამ ჯგუფში რადიოთერაპიის დამატებას სარგებელი არ ექნება.
მიგვაჩნია, რომ ეს ორი კვლევა, რომელმაც ჩვენს ყოველდღიურ პრაქტიკაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა, მომავალ მკურნალობის რეკომენდაციებზე დადებითად იმოქმედებს და პაციენტებს ნაკლები მკურნალობითა და არასაჭირო გვერდითი ეფექტების თავიდან აცილებით მეტ სარგებელს მივცემთ.
წყაროები
2017 ASCO Annual Meeting. Abstract No: 5502
2. A randomized phase III trial of cisplatin and tumor volume directed irradiation followed by carboplatin and paclitaxel vs. carboplatin and paclitaxel for optimally debulked, advanced endometrial carcinoma.
2017 ASCO Annual Meeting. Abstract No: 5505
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.





მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.