სიმსუქნე ჩვენ კი არა, კიბოს უჯრედებს ახარებს...

სამედიცინო ჟურნალ Lancet Oncology-ში გამოქვეყნებულ სტატიაში შეისწავლეს სიმსუქნის კავშირი კიბოს 22 სხვადასხვა სახეობასთან და შედეგები საზოგადოებას გაუზიარეს.
მიუხედავად მყარი მტკიცებულებებისა, რომ მრავალი ტიპის კიბოს თავიდან აცილება მის წარმოქმნამდეც შეიძლება, 2008 წელს მსოფლიოში კიბოს 12.7 მილიონი შემთხვევა გამოვლინდა, მათგან 7.6 მილიონი სიკვდილით დასრულდა. ახალი სამკურნალო მეთოდების წყალობით კიბოთი სიკვდილიანობა ყოველდღიურად მცირდება. ამის მიუხედავად, უმთავრესი მაინც კიბოს განვითარების თავიდან აცილებაზე მიმართული სამუშაოა.
დღეს კიბოს გამომწვევი მრავალი ფაქტორი უკვე ზუსტად არის განსაზღვრული. მათ შორისაა მოწევა, სიმსუქნე, არაჯანსაღი კვება და უმოძრაო ცხოვრება. სხვა კვლევაში მსოფლიოში კიბოს ყველა შემთხვევის 35%-ზე პასუხისმგებელი 9 შეცვლადი რისკფაქტორი გამოავლინეს: მოწევა, ალკოჰოლის მოხმარება, ბოსტნეულითა და ხილით ღარიბი კვება, სიმსუქნე, უმოძრაო ცხოვრება, დაუცველი სქესობრივი კავშირი, დაბინძურებული ქალაქის ჰაერი, მყარი საწვავის (მაგალითად ქვანახშირის) გამოყენება და ჯანდაცვის მუშაკებში ინფიცირებულ ნემსებთან შემთხვევითი კონტაქტი.
როგორც ჩანს, ცხოვრების წესის რამდენიმე მარტივი ცვლილებითა და მეცნიერულად მომუშავე ონკოლოგიურ ცენტრებში რეგულარული სკრინინგით მრავალი კიბოსგან დაცვა შესაძლებელია. ამ ცვლილებებს შორის მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია კვების ჩვევებსა და, შესაბამისად, სიმსუქნესთან ბრძოლას.
ჰიპოკრატეს დროიდან, ანუ 2500 წლის წინიდან დღემდე მედიკოსები სიმსუქნეს ადამიანის ჯანმრთელობისთვის საფრთხის შემცველ პრობლემად მიიჩნევენ. დღეს იგი ფართოდ გავრცელებულ პრობლემად იქცა, რომელიც ყველა ასაკობრივ და ეთნიკურ ჯგუფს, მსოფლიოს ყველა გეოგრაფიულ რეგიონსა და ნებისმიერი სოციალურ-ეკონომიკური დონის ადამიანს ეხება.
სიმსუქნე სხეულის მასის ინდექსით განისაზღვრება (წონა kg-ში გაყოფილი მეტრებში სიმაღლის კვადრატზე). ამ განსაზღვრებით, სხეულის მასის ინდექსი 25-29.9 kg/m² „ჭარბ წონად“ ითვლება, 30-ზე მეტი კი „სიმსუქნედ“. მძიმე სიმსუქნისთვის სხეულის მასის ინდექსი 40-ზე მეტია. კვლევებში სიმსუქნე სიკვდილიანობის პირდაპირ გამზრდელ რისკფაქტორად განისაზღვრა. სიმსუქნის მქონე პაციენტებში წონის კლება ისეთი მნიშვნელოვანი პრობლემების გაუმჯობესებას უწყობს ხელს, როგორიცაა კიბო, დიაბეტი და გულის დაავადებები, და სიკვდილიანობას ამცირებს. ამიტომ ბრიტანულ სამედიცინო ჟურნალში ახლახან გამოქვეყნდა და საზოგადოებას წარედგინა კვლევის შედეგები, რომლებიც სიმსუქნისა და კიბოს 22 სხვადასხვა სახეობის კავშირის ხარისხს აჩვენებს.
კვლევაში გარკვეული დროით აკვირდებოდნენ 5.24 მილიონ ბრიტანელ ზრდასრულს; ამ პერიოდში კიბოს 22 სხვადასხვა სახეობიდან 166.955 შემთხვევა განვითარდა. სხეულის მასის ინდექსი ამ კიბოებზე განსხვავებული ხარისხით მოქმედებდა და 22-დან 17 სახეობასთან იყო დაკავშირებული. სხეულის მასის ინდექსის ყოველი 5%-იანი მატება იწვევს საშვილოსნოს კიბოს 1.6%-ით, ნაღვლის ბუშტის კიბოს 1.31%-ით, თირკმლის კიბოს 1.25%-ით, საშვილოსნოს ყელის კიბოს 1.1%-ით, ფარისებრი ჯირკვლის კიბოს 1.09%-ით, ლეიკემიის, ანუ სისხლის კიბოს 1.09%-ით, ღვიძლის კიბოს 1.19%-ით, მსხვილი ნაწლავის კიბოს 1.1%-ით, საკვერცხის კიბოს 1.09%-ით და მენოპაუზის შემდგომი ძუძუს კიბოს 1.05%-ით ზრდას. ამის საფუძველზე გამოთვლამ სიმსუქნესთან კავშირი საშვილოსნოს კიბოს 41%-ში, ხოლო ნაღვლის ბუშტის, თირკმლის, ღვიძლისა და მსხვილი ნაწლავის კიბოების 10%-ში ან მეტში გამოავლინა.
ამრიგად, მრავალი წინა კვლევის მსგავსად, ამ კვლევამაც კიდევ ერთხელ აჩვენა, რომ სიმსუქნე კიბოს რისკფაქტორია, და კვლავ შეგვახსენა ჯანსაღი კვებითა და სპორტით სათანადო წონის შენარჩუნების საჭიროება.
წყაროები
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.





მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.