ადამიანის ნაწლავში A სისხლის ჯგუფის 0-ად გარდამქმნელი ფერმენტი აღმოაჩინეს

სისხლის ტრანსფუზია (გადასხმა) სიცოცხლის გადამრჩენი სამედიცინო ჩარევაა. როგორც ცნობილია, არსებობს A, B, AB და O — 4 ტიპის სისხლის ჯგუფი. გადასხმისთვის ისინი ერთმანეთთან თავსებადი არ არის. თუმცა 0 უარყოფითს ყველა სხვა ჯგუფისთვის სისხლის მიცემა შეუძლია, ამიტომ უნივერსალური სისხლის ჯგუფის თვისებას ფლობს. ამასთან, 0 იშვიათი სისხლის ჯგუფია. ამ კონტექსტში, 2019 წლის ივნისში Nature Microbiology-ში გამოქვეყნებულმა კვლევამ A სისხლის ჯგუფის 0 ჯგუფად გარდაქმნის გზა აღმოაჩინა. ეს აღმოჩენა ნაწლავში არსებული Flavonifractor plautii ბაქტერიის ფერმენტების გამოყენებას მოიცავს.
ჯგუფებს ერთმანეთისგან ერითროციტების ზედაპირზე არსებული შაქრის მოლეკულები (სისხლის ანტიგენები) განასხვავებს. A, B და AB-ს საკუთარი ანტიგენები აქვს, 0 ჯგუფს კი არცერთი ანტიგენი არ აქვს (ან ყველაზე ძირითად H ანტიგენს მიეკუთვნება). ამიტომ 0 „უნივერსალურ ჯგუფად“ ითვლება. არასწორი ჯგუფის გადასხმისას იმუნური რეაქცია ხდება. თუმცა 0 ჯგუფი რაიმე უცხო ანტიგენს არ ატარებს — ან საერთო H ანტიგენს ატარებს — ამიტომ ნებისმიერ ჯგუფში შეიძლება გადაისახოს.
წინა კვლევებში აჩვენეს, რომ გარკვეულ ფერმენტებს A, B და AB ჯგუფების 0-ად გარდაქმნაში მონაწილეობის მიღება შეუძლია. ყურადღება უჯრედის ზედაპირის გლიკანებად წოდებული შაქრის მოლეკულების დამშლელ ფერმენტებზე იყო მიმართული. ამ კვლევაში აღმოჩნდა ადამიანის ნაწლავის ბაქტერიების ორი ფერმენტის მიერ A ჯგუფის 0-ად გარდაქმნის შესაძლებლობა. A ჯგუფის სისხლში მათი დამატებისას A მოლეკულები უჯრედების ზედაპირიდან წარმატებით მოიხსნა და ჯგუფი 0-ად გარდაიქმნა.
ფერმენტის მუშაობის მექანიზმი ასეთია:
GalNAc დეაცეტილაზა ანტიგენს ამინად გარდაქმნის. შემდეგ მეორე ფერმენტი ყველა ამინს აცილებს. ამგვარად ლეიკოციტები (წითელი სისხლის უჯრედები) ანტიგენებს კარგავს.
რას ნიშნავს ეს კვლევა ჩვენთვის?
- აღმოაჩინეს უნივერსალური 0 ჯგუფის მიღების ეფექტური გზა. მიუხედავად იმისა, რომ ფერმენტების იდეა 1980-იან წლებში გაჩნდა, მთელ სისხლში მოქმედი ტექნიკა იყო შემუშავებული. ამ მეთოდმა გადასხმებში რევოლუცია შეიძლება მოახდინოს და დიდი მოცულობით 0 ჯგუფი გახდეს ხელმისაწვდომი.
- აუცილებლად უნდა აღინიშნოს, რომ კვლევა ჯერ ლაბორატორიულ ეტაპზეა. პრეკლინიკური კვლევების 2 წლით გაგრძელებაა დაგეგმილი, შემდეგ ადამიანებში კლინიკური კვლევები დაიწყება. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია უსაფრთხოება. ერითროციტებიდან ყველა A ანტიგენი უნდა მოიხსნას. ასევე შეისწავლიან, იწვევს თუ არა ფერმენტი ერითროციტებში რაიმე ცვლილებას.
წყაროები
An enzymatic pathway in the human gut microbiome that converts A to universal O type blood.
Nature Microbiology, 10 June 2019.
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.





მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.