იმუნური სისტემის გამაძლიერებელი ახალი იმუნოთერაპია: T უჯრედული მკურნალობა სისხლის კიბოებისთვის

კლასიკურ იმუნოთერაპიად წოდებული იმუნური საკონტროლო წერტილების ინჰიბიტორების გარდა, მეცნიერებმა T უჯრედებზე დაფუძნებული მიდგომების ინტენსიური კვლევაც დაიწყეს. T უჯრედები იმუნური სისტემის უმნიშვნელოვანესი ელემენტებია და სპეციალიზებული T უჯრედები კიბოს უჯრედებს აქტიურად ებრძვის.
ახალი იმუნოთერაპიული პრეპარატი, ბლინატუმომაბის სახელწოდების ანტისხეული, სისხლის თეთრ უჯრედებში ორ ცილას უკავშირდება: B უჯრედებზე CD19-სა და T უჯრედებზე CD3-ს. ამ გზით იგი კიბოს გამანადგურებელ T უჯრედებს ავთვისებიან B უჯრედულ ლეიკემიურ უჯრედებთან აკონტაქტებს.
ახალი კვლევის ადრეულ შედეგებში, სტანდარტული ALL (მწვავე ლიმფოციტური ლეიკემიის) მკურნალობისადმი მდგრად ან რეციდივიან პაციენტთა თითქმის 1/3-ში ბლინატუმომაბის შემდეგ კიბოს ნიშნები სრულად გაქრა (სრული რემისია). ბევრ პაციენტში პასუხი ხანგრძლივი იყო (6 თვეზე მეტი). მონაწილეებს ჰქონდათ იშვიათი, მაგრამ აგრესიული, სწრაფად განვითარებადი ფილადელფიის ქრომოსომა-უარყოფითი წინამორბედი B უჯრედული ALL, რომლის დროსაც ძვლის ტვინი მრავალ უმწიფარ თეთრ უჯრედს წარმოქმნის. ამ შედეგებით დეკემბერში, 2014 წელს, FDA-მ ბლინატუმომაბი ამ რთული დაავადებისთვის დაამტკიცა.
საჭიროა დამატებითი კვლევები, რომ სტანდარტულ ქიმიოთერაპიასთან შედარებით ბლინატუმომაბის მიერ გადარჩენის გახანგრძლივება დადასტურდეს. თუმცა ცხადია იმუნოთერაპიის როლი ALL-ში. მომავალში სხვა მკურნალობებთან ერთად და დაავადების დასაწყისში გამოყენების ეფექტს შეისწავლიან.
კიდევ ერთი ახალი სტრატეგიაა ქიმერული ანტიგენის რეცეპტორიანი (CAR) T უჯრედული თერაპიაამ მკურნალობაში პაციენტის T უჯრედებს აგროვებენ, ლაბორატორიაში გადააპროგრამებენ და უკან შეჰყავთ. გადაპროგრამებული უჯრედები წარმოქმნის გარკვეულ ცილებს, რომლებიც სხეულში კიბოს უჯრედებს ადვილად პოულობს და უტევს. პირველი შედეგები მიანიშნებს, რომ რთულად სამკურნალო სისხლის სხვადასხვა კიბოს (ლეიკემიას) CAR T უჯრედული თერაპია შეიძლება დაეხმაროს. მაგალითად, CD-19-ზე მიმართული CAR T უჯრედები ზედაპირზე CD19-ის მქონე ავთვისებიან B უჯრედებზე შესატევად პროგრამირდება.
რეციდიული ALL-ის მქონე მოზრდილებსა და ბავშვებში 30 პაციენტიდან 27-ში ახალი მკურნალობის შემდეგ სრული რემისია (დაავადების ნიშნების სრული გაქრობა) მიიღწა; იგი ხანგრძლივი იყო და 2 წელს გაგრძელდა. მთლიანობაში CAR T უჯრედების მიმღებთა 78%-მა 6 თვე იცოცხლა.
სხვა კვლევაში ქიმიოთერაპიისადმი მდგრადი დიფუზური მსხვილ B უჯრედული ლიმფომისა (DLBCL) და სხვა სისხლის კიბოების მქონე 15 პაციენტიდან 12-მა CD-19-ზე მიმართული CART T უჯრედებით პასუხი მიიღო, 8-ში კი კიბო სრულად გაქრა.
მიუხედავად იმედისმომცემი მონაცემებისა, დასადასტურებლად მეტი კვლევაა საჭირო. არსებული კვლევები მცირეა და მცირე რაოდენობის რთულად სამკურნალო მოხალისე პაციენტს მოიცავს. ამიტომ CAR T უჯრედული თერაპიის მომავალში ფართოდ გამოყენება ჯერ კითხვად რჩება. ასევე გამოვლინდა გვერდითი მოვლენები: ცხელება, დაბალი წნევა და დელირიუმი (აღქმისა და ცნობიერების დაკარგვა, დაბინდვა).
წყაროები
2. US Food and Drug Administration: FDA approves Blincyto to treat a rare form of acute lymphoblastic leukemia. https://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm425549.htm
3. Maude SL, Frey N, Shaw PA, et al: Chimeric antigen receptor T cells for sustained remissions in leukemia. N Engl J Med 371:1507-1517, 2014
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.





მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.