Patrick Soon-Shiong: რევოლუციონერია თუ მეცნიერებით მანიპულატორი?
ამ სტატიაში
ბოლო თვეებში სოციალურ მედიასა და სამეცნიერო კომუნიკაციის პლატფორმებზე ერთი და იგივე სახე და გზავნილი განმეორებით გვხვდება. Patrick Soon-Shiong -ის სახელით ცნობილი ექიმი-მეწარმე აცხადებს, რომ კიბოს მკურნალობაში ათწლეულების განმავლობაში უყურადღებოდ დარჩენილი „დიდი ბრმა ზონა“ არსებობს:
ეს განცხადებები განსაკუთრებით „Cancer Bioshield“-ის (კიბოს ბიოფარი) სახელით ცნობილ პროტოკოლსა და IL-15-ზე დაფუძნებულ იმუნურ მკურნალობას ახლავს. ეს რევოლუციაა თუ მყარ მეცნიერებაზე დაყრდნობილი, თუმცა კომერციული მიზნებით შემკული „სამეცნიერო ფანტასტიკა“?
1. ჯერ გავიცნოთ: ვინ არის Patrick Soon-Shiong?
თავიდანვე განვმარტოთ: Patrick Soon-Shiong გამოგონილი ფიგურა ან შარლატანი არ არის. ის მეცნიერია, რომელსაც თანამედროვე ონკოლოგიაში რეალური წვლილი მიუძღვის და მაღალი აკადემიური და ინდუსტრიული სანდოობა აქვს.
- Abraxane-ის შემქმნელი: მან შექმნა nab-პაკლიტაქსელი , რომელიც დღეს ძუძუს, პანკრეასისა და ფილტვის კიბოში სტანდარტული მკურნალობაა.
- მილიარდერი მეწარმე: მსოფლიოს ერთ-ერთი უმდიდრესი ექიმია, ImmunityBio-ს დამფუძნებელი და გაზეთ Los Angeles Times-ის მფლობელი.
2. მეცნიერების მყარი საფუძველი: რას ამბობს სწორად?
Soon-Shiong-ის ნარატივის საფუძველი თანამედროვე იმუნოლოგიის მიერ აღიარებულ ფაქტებს ეყრდნობა.
ლიმფოპენია (ლიმფოციტების ნაკლებობა): კიბოსთან მებრძოლი ჩვენი T-უჯრედების შემცირებაა. ბოლო 20 წელში ასობით კვლევამ (მაგალითად, Ray-Coquard და სხვ.) აჩვენა, რომ მკურნალობის დასაწყისში ლიმფოციტების დაბალი რაოდენობის მქონე პაციენტებს უფრო მოკლე გადარჩენა აქვთ. ეს ონკოლოგიაში ცნობილი ფაქტია.
ადრე გამოყენებული IL-2 ციტოკინი მეტად ტოქსიკური იყო. IL-15 კი ზრდის იმუნური სისტემის ბუნებრივ მკვლელ (NK) და მებრძოლ (CD8+ T) უჯრედებს ისე, რომ შემაკავებელ მექანიზმებს (Treg) არ ააქტიურებს. Soon-Shiong-ის კომპანიის IL-15 სუპერაგონისტმა (ANKTIVA) 2024 წელს შარდის ბუშტის კიბოსთვის FDA-ის დამტკიცება მიიღო. ანუ პრეპარატი და მექანიზმი რეალურია.
3. გარდატეხის წერტილი: მეცნიერებიდან მარკეტინგზე გადასვლა
პრობლემა იწყება მაშინ, როდესაც სამეცნიერო ფაქტები კომერციულ „ხსნის რეცეპტად“ წარმოჩნდება.
პრობლემასაც და მის სამკურნალო წამალსაც ერთი და იგივე ადამიანი წარმოადგენს. ლიმფოპენიის წამოჭრისას Soon-Shiong გამოსავლად საკუთარი კომპანიის, ImmunityBio-ს პროდუქტებს ასახელებს. ამასთან, „Cancer Bioshield“ (კიბოს ბიოფარი) სამეცნიერო ტერმინი კი არა, პაციენტისთვის იმედისმომცემი ბრენდის სახელია.
ეს სახიფათო განზოგადებაა. ლიმფოპენია ბიომარკერია (დაავადების მიმდინარეობას ასახავს), თუმცა კიბოს ერთადერთი მიზეზი არ არის. ათასობით პაციენტი ლიმფოციტების დაბალი რაოდენობითაც იღებს მკურნალობის სარგებელს. „თუ იმუნიტეტს გამოვასწორებთ, კიბო აუცილებლად გაქრება“ — გამარტივებაა, რომელიც კიბოს ბიოლოგიის სირთულეს უარყოფს.
როგორია მტკიცებულების დონე?
წარმოდგენილი მონაცემების უმრავლესობა ერთჯგუფიანი კვლევები ან შემთხვევების აღწერებია. სტანდარტის შესაცვლელად საჭირო, ათასობით პაციენტით ჩატარებული შედარებითი (რანდომიზებული) 3-ე ფაზის შედეგები ჯერ არ არსებობს.
4. რას ამბობს მსოფლიო? (მედია და კრიტიკა)
ამერიკულ მედიაში Patrick Soon-Shiong ხშირად საკამათო ფიგურად არის წარმოდგენილი. ძირითადი კრიტიკაა:
- STAT News-ისა და Politico-ს კრიტიკა: 2017-2018 წლებში მნიშვნელოვანი სტატიები გამოქვეყნდა, რომ Soon-Shiong პროექტ „Cancer Moonshot 2020“-ს სამეცნიერო გარღვევაზე მეტად მარკეტინგულ ინსტრუმენტად იყენებდა.
- გადაჭარბების („Hype“) კულტურა: კრიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ ადრეული მონაცემების „დადასტურებულ რევოლუციად“ პრესრელიზით წარმოდგენით Soon-Shiong აქციების ფასითა და პაციენტების მოლოდინით მანიპულირების რისკს ქმნის.
- განსაზღვრება: სამეცნიერო სამყაროში ასეთი ფიგურებისთვის იყენებენ ცნებას „მეცნიერი-მეწარმე ნარატიული მიკერძოებით“ (ამბის საკუთარი ინტერესით წარმოჩენის მიკერძოება). ანუ ისინი არ იტყუებიან, თუმცა რეალობას ისე ხრიან, რომ საკუთარ პროდუქტებამდე მიგვიყვანონ.
სამეცნიერო წყაროები და დამატებითი საკითხავი
- ლიმფოპენია და პროგნოზი: Ray-Coquard I, et al. "Lymphopenia as a prognostic factor for overall survival in advanced carcinomas, sarcomas, and lymphomas." Cancer Research, 2009. (ძირითადი კვლევა ლიმფოპენიისა და კიბოს არასასურველი მიმდინარეობის კავშირის შესახებ).
- IL-15-ის მექანიზმი: Waldmann TA. "The biology of interleukin-2 and interleukin-15: implications for cancer therapy and vaccine design." Nature Reviews Immunology, 2006. (IL-2-ისა და IL-15-ის განსხვავებების ძირითადი მიმოხილვა).
- ANKTIVA-ს (N-803) დამტკიცება: Chamie K, et al. "IL-15 Superagonist N-803 Plus BCG in BCG-Unresponsive Non-Muscle-Invasive Bladder Cancer." NEJM Evidence, 2023. (Soon-Shiong-ის პრეპარატის წარმატების კლინიკური კვლევა).
- კრიტიკული საკითხავი (ინგლისურად): "The Story of Patrick Soon-Shiong" - STAT News & Politico -ს არქივები (ბიოტექნოლოგიისა და მედიის ურთიერთობის ანალიზები).
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.
რევოლუციონერია თუ მანიპულატორი?
პასუხი შავ-თეთრი არ არის. Patrick Soon-Shiong ხედვის მქონე მეცნიერია, რეალური წვლილით ონკოლოგიაში. მისი გაფრთხილებები IL-15-სა და ლიმფოპენიაზე მეცნიერულად მართებულია და გასათვალისწინებელია.
თუმცა „Cancer Bioshield“ -ის მსგავსი მიმზიდველი შეფუთვით წარმოდგენილი მკურნალობა ჯერ სტანდარტული არ არის. სამეცნიერო რევოლუცია რანდომიზებული კლინიკური კვლევებით ცხადდება და არა სოციალური ვიდეოებითა თუ ბრენდებით.
დასკვნა: Soon-Shiong-ის ნათქვამი „ტყუილი“ კი არა, „ჯერ დაუდასტურებელი ჰიპოთეზაა“. პაციენტებისთვის იმედისმომცემია, თუმცა ამ ეტაპზე არ უნდა მივიჩნიოთ სასწაულად, რომელიც სტანდარტულ მკურნალობას ჩაანაცვლებს. მეცნიერებას მოთმინება სჭირდება; ყოველი დიდი განცხადება მონაცემებით უნდა შემოწმდეს.