რა არის ბოკალისებრუჯრედოვანი ადენოკარცინომა? სიმპტომები და მკურნალობა

ბოკალისებრუჯრედოვანი ადენოკარცინომა (GCA) იშვიათი კიბოა, რომელიც ჩვეულებრივ აპენდიქსში (ბრმა ნაწლავის საწყის ნაწილში) ჩნდება.​

რა არის ბოკალისებრუჯრედოვანი ადენოკარცინომა (GCA)?

GCA-ს სახელი მოდის სიმსივნის უჯრედების მსგავსებიდან ლორწოს გამომყოფ „ბოკალისებრ“ (თასის ფორმის) უჯრედებთან. სიმსივნეს შერეული სტრუქტურა აქვს: ერთდროულად ადენოკარცინომის (ჯირკვლოვანი უჯრედების კიბოს) და ნეიროენდოკრინული (ჰორმონული) სიმსივნის თვისებებს აჩვენებს. ძალიან იშვიათია; მაგალითად აშშ-ში ყოველწლიურად მილიონიდან მხოლოდ დაახლოებით 1-2 ადამიანში გვხვდება. მიუხედავად ამისა, მნიშვნელოვანია, რადგან შეიძლება აგრესიულად მიმდინარეობდეს და ადრეული დიაგნოზის გარეშე სწრაფად გავრცელდეს.

წარსულში სამედიცინო ლიტერატურაში GCA-ს სხვადასხვა სახელი ჰქონდა. ბოკალისებრუჯრედოვანი კარცინოიდი, ადენოკარცინოიდი ან მუცინური კარცინოიდი და სხვა ტერმინები გამოიყენებოდა, დღეს კი უპირატესია ბოკალისებრუჯრედოვანი ადენოკარცინომა (GCA). ცვლილების მიზეზია კლასიკურ აპენდიქსის კარცინოიდზე (ნეიროენდოკრინულ სიმსივნეზე) უფრო აგრესიული ქცევა და ჰორმონების იშვიათი გამოყოფა. სხვა სიტყვებით, ბიოლოგიურად და მკურნალობით ნაწლავის ადენოკარცინომას უფრო ჰგავს. იშვიათობისა და ძველი სახელების არეულობის გამო ზუსტი მონაცემების მოპოვება რთულია. ბოლო წლების კვლევებმა ცალკე ტიპად აღიარება და უკეთ გაგება შესაძლებელი გახადა.

მიზეზები და რისკფაქტორები

ზუსტი მიზეზი სრულად ცნობილი არ არის. მრავალი სხვა კიბოს მსგავსად, ფიქრობენ, რომ აპენდიქსის ნორმალურ უჯრედებში სპონტანური გენეტიკური ცვლილებები იწვევს. კონკრეტული გარემო ან ცხოვრებისეული გამომწვევი არ დადგენილა. მაგალითად, თამბაქოსა თუ კვებასთან პირდაპირი კავშირი არ დამტკიცებულა. უმეტესობა შემთხვევით ვითარდება. თუმცა ზოგი კვლევით ხანდაზმულობა რისკს ზრდის. აპენდიქსის კიბო ახალგაზრდაზე ხანდაზმულ ასაკში უფრო ხშირია; GCA დიაგნოზის მქონეთა უმეტესობა 50-იან წლებშია. ექიმების თქმით, აპენდიქსის კიბოს ერთადერთი თანმიმდევრული რისკფაქტორი ასაკია. ქალებსა და მამაკაცებს მსგავსად ეხება და აშკარა სქესობრივი სხვაობა არ არის.

იშვიათად ზოგ პუბლიკაციაში განსაკუთრებული შესაძლო კავშირებიც აღწერილია. მაგალითად, ნაწლავის ქრონიკული ინფექციის (შისტოსომოზის) კავშირი ერთ კვლევაში განიხილეს, თუმცა მხოლოდ რამდენიმე შემთხვევაა და ვერ განზოგადდა. GCA ჩვეულებრივ არც მემკვიდრეობით სინდრომს უკავშირდება — სპეციფიკური ოჯახური გადაცემის მუტაცია არ არის აღმოჩენილი. შეჯამებით, მიზეზი დიდწილად უცნობია და პრევენციისთვის კონკრეტულ ფაქტორზე ფოკუსირება შეუძლებელია. მნიშვნელოვანია ასაკის მსგავსი უცვლელი ფაქტორების ცოდნა და ზოგადი შემოწმებების დაცვა.

სიმპტომები

ადრეულად GCA ხშირად მკაფიო ნიშანს არ იძლევა ან სხვა მდგომარეობაში ერევათ. ჩივილები უმეტესად აპენდიციტს ან მონელების სხვა პრობლემას ჰგავს. მაგალითად ქვედა მარჯვენა მუცელში ტკივილი ან მგრძნობელობა ხშირი პირველი ნიშანია და აპენდიციტის ეჭვს ქმნის. ასევე შეიძლება შებერილობა და დისკომფორტი, დისპეფსია და აირების ტკივილი. სითხის დაგროვებამ შეიძლება მუცლის დაჭიმულობა (ასციტი) გამოიწვიოს, რასაც მუცლის გაზრდა და ზოგჯერ ქოშინი ახლავს.

ადრეული ნიშნები არასპეციფიკურია და დიაგნოზი რთულია. შესაძლოა უმადობა, ნაადრევი დანაყრება (მცირეზე სისავსე) და აუხსნელი წონის კლება. ზოგჯერ გვხვდება გულისრევა ან ღებინება. ნაწლავის ჩვევის ცვლილებაც გაფრთხილებაა; მაგალითად ქრონიკული დიარეა ან პირიქით — შეკრულობა. ქალებში, თუ საკვერცხეში გავრცელდა, შეიძლება გინეკოლოგიური ნიშნებიც გაჩნდეს (მენსტრუაციის დარღვევა, ქვედა მუცელში მასის შეგრძნება). არასპეციფიკურობის გამო GCA ხშირად ადრეულ ეტაპზე ვერ ვლინდება. მართლაც, GCA-ის მქონე პაციენტების მნიშვნელოვან ნაწილში სიმსივნე სხვა მიზეზით ჩატარებული ოპერაციის ან გამოკვლევის დროს შემთხვევით აღმოჩნდება. მაგალითად, აპენდიციტის გამო აპენდექტომიის შემდეგ ამოკვეთილი ქსოვილის პათოლოგიით დიაგნოზი ხშირია. ამიტომ უნდა გვახსოვდეს ფარული მიმდინარეობა და ადრეული უსიმპტომობა.

დიაგნოსტიკა

ჩვეულებრივ დიაგნოზი გამოსახულებითი და პათოლოგიური კვლევებით ისმება. საეჭვო ჩივილის ან აპენდიციტის ოპერაციაზე კიბოს აღმოჩენისას ექიმები ზუსტი დასკვნისთვის დამატებით კვლევებს ატარებენ. გამოსახულებითი მეთოდები ძალიან მნიშვნელოვანია. განსაკუთრებით კომპიუტერული ტომოგრაფია (BT) და მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახულება (MR) აპენდიქსის სიმსივნისა და გავრცელების საჩვენებლად გამოიყენება. მუცლის დეტალური განივკვეთები ზომას, მეზობელ ორგანოებსა და პერიტონეუმზე გავრცელებას აჩვენებს. საჭიროებისას პოზიტრონულ-ემისიური ტომოგრაფიით (PET) და სხვა ბირთვული მედიცინის მეთოდებით შესაძლო მეტასტაზებიც ვლინდება.

ილუსტრაცია პაციენტის პოზიციით კომპიუტერული ტომოგრაფიის (BT) დროს. BT და MR სიმსივნის მდებარეობისა და გავრცელების დადგენაში გადამწყვეტია. გამოსახულების შემდეგ ზუსტი დიაგნოზისთვის ბიოფსია და პათოლოგიაა საჭირო. აპენდიქსის მასიდან ნიმუში ოპერაციით ან ლაპაროსკოპიით (მუცელში კამერით) შეიძლება აიღონ. ორგანოს სიმცირის გამო ტექნიკა რთულია და ხშირად პირდაპირ ამოკვეთილის გამოკვლევით ისმება. პათოლოგი მიკროსკოპით უჯრედებს აფასებს და GCA-ს ადასტურებს. კვლევა ადგენს ხარისხს (რამდენად აგრესიულად გამოიყურება უჯრედი) და სტადიას (გავრცელების სიღრმეს). სწორი სტადირებისთვის სხვა აპენდიქსის სიმსივნეების მსგავსად TNM სისტემას იყენებენ; ფასდება კედლის გადალახვა, ლიმფურ კვანძებსა და შორეულ ორგანოებში გავრცელება. ასევე სისხლში კარცინოემბრიონული ანტიგენის (CEA) მსგავს მარკერებს შეიძლება შეამოწმონ საწყისი მაჩვენებლისა და შემდგომი დაკვირვებისთვის. CEA ყველა პაციენტში მაღალი არ არის (არასპეციფიკურია), თუმცა პასუხისა და შესაძლო რეციდივის მონიტორინგში შეიძლება სასარგებლო იყოს.

მკურნალობის ვარიანტები

ადრეული სტადიის მკურნალობა: GCA-ის მთავარი მკურნალობა ქირურგიული ჩარევაა. თუ სიმსივნე აპენდიქსშია შეზღუდული და არ გავრცელებულა, ოპერაციით სრულად ამოღება შეიძლება. სტანდარტია არა მხოლოდ აპენდიქსის, არამედ უსაფრთხოებისთვის მიმდებარე ქსოვილის მოცილებაც. ჩვეულებრივ რეკომენდებულია მარჯვენა ჰემიკოლექტომია, ანუ აპენდიქსის მეზობელი მსხვილი ნაწლავის მარჯვენა ნაწილის (ბრმა ნაწლავისა და ასწვრივის ნაწილის) კვანძებთან ერთად ამოღება. ფართო ოპერაცია სიმსივნის გაწმენდასა და რეგიონულ კვანძებში გავრცელების შესაძლებლობის გათვალისწინებას ემსახურება. საკვერცხის მეტასტაზის მაღალი რისკის გამო ქალებში ქირურგმა ზოგჯერ შეიძლება ჩაატაროს პროფილაქტიკური ორმხრივი სალპინგოოოფორექტომია — ორივე საკვერცხისა და მილის დამცავი ამოღება. განსაკუთრებით გავრცელებული ან აგრესიული უჯრედებისას შეიძლება აირჩეს. ადრეულად, მხოლოდ აპენდიქსში შეზღუდვისას, ოპერაცია ძალიან წარმატებული შეიძლება იყოს. მთელი ხილული კიბოს მოცილების შემდეგ დამატება შეიძლება აღარ იყოს საჭირო და პაციენტს ახლოდან აკვირდებიან. ლიტერატურაში საერთო 5-წლიანი გადარჩენა დაახლოებით 76–80%-ია, ადრეულად კი უფრო მაღალია მოსალოდნელი. ანუ ადრეული აღმოჩენითა და სრული მოცილებით არსებობს სრული განკურნების შანსი.

გავრცელებული სტადიის მკურნალობა: დიაგნოზისას GCA ხშირად გავრცელებულ სტადიაზე შეიძლება იყოს, ანუ აპენდიქსს გასცდეს. ასეთ დროს ოპერაციასთან ერთად სისტემური მკურნალობაა საჭირო. ქიმიოთერაპია გავრცელებული GCA-ის შეუცვლელი ნაწილია. სპეციფიკური სტანდარტული პროტოკოლი არ არსებობს, თუმცა პრაქტიკა უმეტესად კოლონის კიბოს მკურნალობიდანაა გადმოტანილი. განსაკუთრებით 5-ფტორურაცილზე (5-FU) დაფუძნებული კომბინაციები გამოიყენება. მაგალითად, კოლორექტულ კიბოშიც გავრცელებული FOLFOX (5-FU, ლეიკოვორინი და ოქსალიპლატინი) ან მსგავსი სქემა შეიძლება გამოყენებულ იქნეს. მიზანია შესაძლო გავრცელებული უჯრედების განადგურება და სიმსივნური ტვირთის შემცირება. მდგომარეობის მიხედვით ოპერაციამდე შემცირებისთვის (ნეოადიუვანტურად) ან შემდეგ დარჩენილი მიკროსკოპული უჯრედებისთვის (ადიუვანტურად) შეიძლება ჩატარდეს.

მიზნობრივი (ჭკვიანი მოლეკულური) თერაპიაც შეიძლება განიხილებოდეს. GCA-ის სპეციფიკური დამტკიცებული წამალი არ არსებობს, თუმცა მოლეკულური პროფილით ზოგში შეიძლება სცადონ კოლორექტული კიბოს ბიოლოგიური აგენტები. მაგალითად, თუ EGFR გენის გზის მგრძნობელობა გამოვლინდა და K-RAS მუტაცია არ არის, anti-EGFR ანტისხეულები (ცეტუქსიმაბი, პანიტუმუმაბი) შეიძლება სცადონ. ანალოგიურად, სისხლძარღვების წარმოქმნაზე მოქმედი ანტიანგიოგენური აგენტები (ბევაციზუმაბი) ზოგ შემთხვევაში გამოიყენება. ყველასთვის შესაფერისი არ არის და დიდ ცენტრში ინდივიდუალურად ფასდება. მოლეკულური მონაცემების სიმცირის გამო ეფექტიანობაც პაციენტის მიხედვით განსხვავდება.

გავრცელებულად კიდევ ერთი ვარიანტია იმუნოთერაპია. ახალი თაობის ეს მკურნალობა იმუნიტეტს კიბოს წინააღმდეგ ააქტიურებს. რუტინულად არ გამოიყენება, თუმცა განსაკუთრებულად შეიძლება განიხილონ. კერძოდ, თუ GCA-ში გამოვლინდა მაღალი მიკროსატელიტური არასტაბილურობა (MSI-H) ან dMMR (DNA-ს აღდგენის გენების დარღვევა), შეიძლება პასუხი ჰქონდეს. MSI-H კოლორექტულ კიბოში დამტკიცებული PD-1 ინჰიბიტორი პემბროლიზუმაბი და მსგავსი წამლები იმავე პროფილის GCA-შიც ეფექტიანი შეიძლება იყოს. ჯერ საკმარისი კვლევა არ არის, თუმცა შესწავლის პროცესშია და მომავალში მნიშვნელოვანი შეიძლება გახდეს.

აპენდიქსიდან პერიტონეუმის ღრუში გავრცელებისას გეგმას შეიძლება დაემატოს ციტორედუქციული ოპერაცია და HIPEC. ოპერაციის მიზანია მუცელში გავრცელებული სიმსივნური ქსოვილის მაქსიმალურად მოცილება. პერიტონეუმსა და ორგანოს ზედაპირზე კვანძები სათითაოდ იწმინდება. მაშინვე, ჯერ კიდევ საოპერაციო მაგიდაზე, ტარდება HIPEC (ჰიპერთერმული ინტრაპერიტონეული ქიმიოთერაპია). მუცლის ღრუს თბილი ქიმიოთერაპიის ხსნარით ავსებენ და გარკვეული ხნით ატრიალებენ. პირდაპირი გახურებული ხსნარი უხილავი დარჩენილი უჯრედების განადგურებას ისახავს მიზნად. განსაკუთრებით აპენდიქსის სიმსივნის პერიტონეულ გავრცელებაში გამოიყენება (მაგალითად pseudomyxoma peritonei მდგომარეობაში). GCA-ში ეფექტიანობაზე კვლევა მცირეა და მკაფიო პასუხი ინდივიდუალურია. თუმცა შესაფერის პაციენტში გამოცდილ ცენტრში გამოყენებისას გრძელვადიანი კონტროლის შანსის გამზრდელი აგრესიული მიდგომაა.

პალიატიური და დამხმარე მკურნალობა: გავრცელებულ GCA-ში ყველა მკურნალობის მიუხედავად სრული განკურნება შეიძლება ვერ მოხერხდეს. ასეთ დროს გამოიყენება პალიატიური მკურნალობა. მისი მიზანი კიბოს სრული მოცილება კი არა, პაციენტის ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესება და ჩივილების მოხსნაა. ტკივილი ხშირად გვხვდება, ამიტომ ეფექტიანი ტკივილის კონტროლი (ანალგეტიკებითა და ეპიდურული ტუმბოთი) ძალზე მნიშვნელოვანია. ასციტისას პერიოდული დაცლა შვებას იძლევა. ნაწლავის გაუვალობისას ოპერაცია ან სტენტით გახსნა შეიძლება დასჭირდეს. კვებითი მხარდაჭერაც მნიშვნელოვანი ნაწილია: საკმარისი კალორიისა და ცილისთვის დიეტოლოგი, საჭიროებისას დანამატი ან კვების მილი შეიძლება გამოიყენონ. მძიმე დაავადებასთან გასამკლავებლად ფსიქოლოგიური მხარდაჭერა და საჭიროებისას ფსიქიატრის დახმარებაა საჭირო. პაციენტისა და ოჯახის განათლება, სახლის მოვლის დაგეგმვა და საჭიროებისას ჰოსპისური მომსახურებაც პალიაციის ნაწილია. მულტიდისციპლინურად კვების, ფიზიოთერაპიის, ტკივილისა და ფსიქოლოგიის სპეციალისტებით ფართო გუნდი ყველა საჭიროებას ეხმაურება. ამით ადამიანი სიმპტომებს უფრო კონტროლირებადად მართავს და ყოველდღიურ აქტივობას შეძლებისდაგვარად ინარჩუნებს.

გავრცელებული GCA-ის ქიმიოთერაპიის პაციენტი გულმკერდის პორტ-კათეტერით წამლის მიწოდებისას. ქიმიოთერაპია გავრცელებულ უჯრედებს უმიზნებს, რათა პროგრესი შეანელოს ან შეაჩეროს​.

რჩევები პაციენტებისთვის

GCA-ის დიაგნოზის მქონე პაციენტისთვის სამედიცინო მკურნალობასთან ერთად მნიშვნელოვანია ცხოვრების წესისა და მოვლის საკითხების ცოდნაც. რამდენიმე პრაქტიკული რჩევაა:

• დაბალანსებული კვება: კარგი კვება სხეულს სიმტკიცისა და უკეთესი პასუხის შენარჩუნებაში ეხმარება. ზოგადად რეკომენდებულია ბევრი ხილი და ბოსტნეული, საკმარისი ცილა (ხორცი, ქათამი, თევზი, კვერცხი, პარკოსნები), მთლიანი მარცვლეული და ჯანსაღი ცხიმები. ზოგს ჩვეულებრივზე მეტი კალორია და ცილა სჭირდება, რადგან სხეული კიბოსაც და გვერდით მოვლენებსაც ებრძვის. ქიმიოთერაპიისას უმადობის შემთხვევაში მცირე ხშირი ულუფა და ცილოვანი წახემსება (იოგურტი, თხილი, ყველი, ცილოვანი სასმელი) შეიძლება სასარგებლო იყოს. გემოს ცვლილებისა თუ გულისრევისას დიეტოლოგი შესაფერის საკვებს შეგარჩევინებთ. გახსოვდეთ, მიზანია წონის კლების თავიდან აცილება და კუნთის ძალის შენარჩუნება.

ფერადი ხილ-ბოსტნეულის ჯანსაღი კვება მკურნალობის პაციენტს ძალის შენარჩუნებაში შეიძლება დაეხმაროს. საკმარისი კალორია, ცილა და ვიტამინ-მინერალები აღდგენას უწყობს ხელს​.

• რეგულარული დაკვირვება: მკურნალობის შემდეგაც ვიზიტებისა და კონტროლის დაცვა ძალიან მნიშვნელოვანია. განმეორების შესაძლებლობის გამო ონკოლოგი და ქირურგი პერიოდულად შეგამოწმებენ. გასინჯვასთან ერთად საჭიროებისას BT ან MR შეიძლება განმეორდეს. სისხლით ასევე შეიძლება მონიტორინგი CEA დონის და სხვა მარკერების. ხელახალი ზრდა შესაძლო რეციდივის პირველი ნიშანია და ექიმი ადრეულ ჩარევას დაგეგმავს. გეგმის დაცვა პრობლემის დროული გამოვლენისა და წარმატებული მკურნალობის საუკეთესო გზაა.
• გვერდითი მოვლენების მართვა: ქიმიო- თუ რადიოთერაპიის გვერდითი მოვლენების მართვა ყოველდღიურ ხარისხს ზრდის. მაგალითად, მნიშვნელოვანია დანიშნული ანტიემეტიკის რეგულარული მიღება, პირის წყლულებზე შესაფერისი სავლები, დიარეისა თუ შეკრულობისას კვებისა და წამლის რჩევები. დაღლილობა ძალიან ხშირია; მეტი დასვენებისა და შეძლებისდაგვარად მსუბუქი აქტივობის, მაგალითად მოკლე სიარულის, კომბინაცია დაბალანსებულია. ყველა გვერდით მოვლენაზე გუნდს რჩევა აქვს და სირთულეები ექიმს უნდა გაუზიაროთ.
• ფსიქოლოგიური დახმარება და ინფორმაცია: იშვიათ და სერიოზულ დაავადებასთან გამკლავება ფსიქოლოგიურად რთულია. ამიტომ საჭიროებისას ფსიქოლოგიურ დახმარებას ნუ მოერიდებით. ონკოლოგიაში გამოცდილი ფსიქოლოგი ან ფსიქიატრი შფოთვასა და სტრესს შეგიმსუბუქებთ. მხარდაჭერის ჯგუფი და მსგავსი გამოცდილების მქონე ადამიანებთან ურთიერთობაც გამხნევებთ. სანდო ცოდნა დაავადებასა და მკურნალობაზე პროცესის კონტროლში დაგეხმარებათ. კითხვები დაუსვით ექიმს: „რა მიზანი აქვს მკურნალობას?“ ან „რას ველოდო გრძელვადიანად?“ ინფორმირებული პაციენტი გადაწყვეტილებაში უფრო აქტიურად მონაწილეობს და მეტი თავდაჯერებულობა აქვს.
• ახალი მკურნალობა და კლინიკური კვლევები: იშვიათ დაავადებებზე კვლევა მუდმივად მიმდინარეობს. ამიტომ შეგიძლიათ ექიმს ჰკითხოთ შესაფერისი კლინიკური კვლევის ან ახალი პროტოკოლის შესახებ. დიდ უნივერსიტეტსა და ონკოლოგიურ ცენტრს შეიძლება ექსპერიმენტული მკურნალობის კვლევაში ჩართვა შეეძლოს. მაგალითად, GCA-ში იმუნოთერაპიისა თუ ახალი მიზნობრივი პრეპარატის შესწავლა შეიძლება მიმდინარეობდეს. შესაბამის პაციენტში სტანდარტულთან ერთად ინოვაციური მიდგომაც შეიძლება სცადონ. ყველა ახალი მეთოდი ყველასთვის არ არის შესაფერისი და ექიმი სარგებელსა და რისკს აგიხსნით. მთავარია ახალი მიღწევების ცოდნა და საკუთარ მკურნალობაზე გაცნობიერებული გადაწყვეტილების მიღება.

დასკვნა

ბოკალისებრუჯრედოვანი ადენოკარცინომა (GCA) აპენდიქსის უკიდურესად იშვიათი, თუმცა შესაძლო აგრესიული კიბოა. ჯირკვლოვანი და ნეიროენდოკრინული თვისებების გამო დიაგნოზსა და მკურნალობას სპეციალური ცოდნა და ყურადღება სჭირდება. ფარული ხასიათით ადრეული დიაგნოზი ბევრში ვერ ხერხდება; ხშირად აპენდიციტის შემდეგ პათოლოგიით ან უკვე გავრცელებულად ისმება. ადრეული დიაგნოსტიკა ამიტომ სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია. ადრეულად ოპერაციული სრული განკურნების ალბათობა ბევრად მაღალია და ნორმალურ ცხოვრებაში დაბრუნება შესაძლებელია.

თანამედროვე მედიცინაში სხვადასხვა ვარიანტია. სტადიის მიხედვით შეიძლება ოპერაცია, ქიმიოთერაპია, საჭიროებისას მიზნობრივი აგენტი და იმუნოთერაპია, ასევე HIPEC-ის მსგავსი ინტენსიური ადგილობრივი მეთოდი გაერთიანდეს. მულტიდისციპლინური გუნდი გავრცელებისა და ზოგადი ჯანმრთელობის გათვალისწინებით ინდივიდუალურ გეგმას ადგენს. თქვენც მნიშვნელოვანია იყოთ აქტიური წევრი, სწორად იცოდეთ მდგომარეობა და გაცნობიერებულად მონაწილეობდეთ გადაწყვეტილებებში.

გახსოვდეთ, ყველა პაციენტი უნიკალურია და სტატისტიკა ინდივიდუალურ შედეგს ზუსტად არ ადგენს; 80%-იანი გადარჩენა თქვენთვის 100%-იც შეიძლება იყოს ან ნაკლებიც. მთავარია, იმედი არ დაკარგოთ, ექიმებს ღიად ესაუბროთ და შემდგომი კონტროლი არ გამოტოვოთ. ადრეული დიაგნოზითა და სათანადო მკურნალობით მრავალი პაციენტი წლები ცხოვრობს და სრულადაც კი იკურნება. იშვიათი დაავადების გაურკვევლობის მიუხედავად სამედიცინო წინსვლა ახალ კარს მუდმივად ხსნის. ინფორმირებულობითა და პროაქტიულობით პროცესს საუკეთესოდ მართავთ და ხარისხიან ცხოვრებას დაისახავთ მიზნად. გუნდი ყველაზე მნიშვნელოვანი მეგზური და მხარდამჭერია. შემდგომ ნაბიჯებში ცოდნითა და დახმარებით ფიზიკური და სულიერი სიმტკიცის შენარჩუნებას ეცადეთ. რადგან ადრეული დიაგნოზით, სწორი მკურნალობითა და ძლიერი გამძლეობით GCA დასაძლევი მტერია.