სამმაგად ნეგატიური ძუძუს კიბოს მკურნალობისთვის მნიშვნელოვანი სამკურნალწამლო სამიზნე აღმოაჩინეს

2016 წლის ნობელის პრემიის ფიზიოლოგიასა და მედიცინაში მინიჭებასთან ერთად ავტოფაგიის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს საფეხურზე, უჯრედულ შიმშილზე კვლევები დაჩქარდა. კერძოდ, დაიწყო ექსპერიმენტები კიბოს განვითარებაში გადამწყვეტი როლის მქონე გზებში ამინომჟავების მნიშვნელობის შესასწავლად.
2016 წლის ნოემბერში გენეტიკური კვლევების სფეროს ავტორიტეტულ სამეცნიერო ჟურნალში Oncogeneგამოქვეყნებული კვლევის თანახმად, ამინომჟავა ცისტეინის დაჟანგული ფორმის, ცისტინის (Cystine) მოლეკულის მიღების ბლოკირებამ შეიძლება მკურნალობისადმი რეზისტენტული სამმაგად ნეგატიური ძუძუს კიბოს უჯრედების სიკვდილი გამოიწვიოს.
კიბოს 10 ძირითადი მახასიათებლიდან ერთ-ერთია ენერგეტიკული მეტაბოლიზმის ისე შეცვლა, რომ „სწრაფი გამრავლება შესაძლებელი გახდეს“. ამ ცვლილების განსახორციელებლად კიბოს უჯრედები ორგანიზმში არსებულ მეტაბოლურ მოლეკულებს, მათ შორის ამინომჟავებს, გლუკოზასა და ცხიმებს იყენებს. როგორც ცნობილია, ჩვენს ორგანიზმში სასიცოცხლო ფუნქციების შესრულებაზე ცილებია პასუხისმგებელი. ცილები ამინომჟავებად წოდებული მოლეკულების შეერთებით წარმოიქმნება. ზოგი ამინომჟავის სინთეზი ჩვენს ორგანიზმს შეუძლია, ზოგი კი გარედან უნდა მივიღოთ.
ბოლო წლებში იკვლევდნენ, რომ კიბოს უჯრედები კონკრეტულ ამინომჟავებზე დამოკიდებულად მრავლდება. ამ კვლევაში ძუძუს კიბოს უჯრედები სხვადასხვა ამინომჟავის შემცველ ზრდის გარემოებში შეისწავლეს, რათა დაედგინათ, რომელი ამინომჟავა მოქმედებს კიბოს უჯრედების გამრავლებაზე.
კვლევის შედეგების თანახმად;
- დადგინდა, რომ სამმაგად ნეგატიური ძუძუს კიბოს უჯრედებს გამრავლებისთვის ცისტინი სჭირდება. დაფიქსირდა, რომ ცისტინის მიღების შეწყვეტისას კიბოს უჯრედები კვდომას იწყებდა.
- აღმოჩენილია მნიშვნელოვანი სამკურნალწამლო სამიზნე. სხვა ქსოვილებსა და ორგანოებში გასავრცელებლად კიბოს უჯრედებმა უნდა განახორციელონ ეპითელურ-მეზენქიმური გარდაქმნა . დადგინდა, რომ ამ გარდაქმნის გამვლელ სამმაგად ნეგატიური ძუძუს კიბოს უჯრედებს ძირითადი სასიცოცხლო საქმიანობისთვის ცისტინი სჭირდება. ცისტინზე დამოკიდებული ეს უჯრედები მისი არარსებობისას სწრაფად იღუპებოდა.
რას ნიშნავს ეს კვლევა კლინიკური თვალსაზრისით?
- სამმაგად ნეგატიური ძუძუს კიბო ძუძუს კიბოს ყველა შემთხვევის 10-20 პროცენტს შეადგენს. მკურნალობის ვარიანტები ძალიან შეზღუდულია, ამიტომ ახალი წამლების შემუშავებაა საჭირო. ამ კვლევის საფუძველზე ცისტინის სამიზნე მოლეკულების შექმნით სამმაგად ნეგატიური ძუძუს კიბოს უფრო ეფექტიანი მკურნალობა შეიძლება გახდეს შესაძლებელი.
- მეტასტაზირება კიბოს მეცნიერების ერთ-ერთი ყველაზე ბნელი საკითხია. ეს კვლევა, რომელიც გვთავაზობს სამკურნალწამლო სამიზნეს კიბოსთან დაკავშირებული სიკვდილიანობის 90 პროცენტზე პასუხისმგებელი მეტასტაზირების თავიდან ასაცილებლად, ახალი ბიომარკერების აღმოჩენასაც გზას უჩვენებს.
დამატებითი საკითხავი დაინტერესებულთათვის
ამინომჟავები: ამინომჟავები ცილების ძირითადი სამშენებლო ერთეულებია. ქიმიაში ამინომჟავა არის მოლეკულა, რომელიც „ამინსაც“ შეიცავს და „კარბოქსილსაც“. ამინომჟავების ერთმანეთზე მიბმით წარმოქმნილ მოკლე პოლიმერულ ჯაჭვებს „პეპტიდს“, გრძელ ჯაჭვებს კი „პოლიპეპტიდს“ ან ცილას უწოდებენ. უჯრედში რიბოსომები მრნმ-ის მოლეკულების შაბლონად გამოყენებით ამინომჟავებს ერთმანეთზე აბამენ და ცილებს ასინთეზებენ. ამ პროცესს ტრანსლაცია (თარგმნა) ეწოდება. აუცილებელი არ არის, ყველა ამინომჟავა ერთდროულად იყოს რომელიმე ცილის შემადგენლობაში. მათი რაოდენობაც თანაბარი არ არის. ცილებში შეიძლება ამათგან მნიშვნელოვნად განსხვავებული ამინომჟავებიც გვხვდებოდეს. ჩვენს ორგანიზმში ამინომჟავები წარმოიქმნება 20 ძირითადი ამინომჟავისგან შედგენილი პოლიპეპტიდების შემდგომი „განსხვავების“ შედეგად.

წყაროები
Cystine addiction of triple-negative breast cancer associated with EMT augmented death signaling.
Oncogene, 2016
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.





მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.