ზრდის თუ არა კუნთების გამაძლიერებელი დანამატები სათესლე ჯირკვლის კიბოს რისკს?

ბოლო თვეებში British Journal of Cancer-ში გამოქვეყნებულ სტატიაში აჩვენეს, რომ კრეატინის (ამინომჟავის წარმოებულის) და ანდროსტენდიონის (სტეროიდული ჰორმონის) შემცველმა კუნთების გამაძლიერებელმა დანამატებმა სათესლე ჯირკვლის კიბოს რისკი შეიძლება %65-მდე გაზარდოს.

სათესლე ჯირკვლის კიბო მრავალი ტიპისაა და იშვიათია, თუმცა 15-39 წლის მამაკაცებში ყველაზე გავრცელებული ავთვისებიანი სიმსივნეა. ბოლო 10 წლის განმავლობაში დიაგნოზირებულთა რიცხვიც მატულობს. მრავალი ქვეტიპიდან ყველაზე ხშირია, დაახლოებით %95, გერმინოგენური სიმსივნე, რომელიც სათესლე ჯირკვალში სპერმის წარმომქმნელი ჩანასახოვანი უჯრედებიდან ვითარდება. მიზეზი სრულად გარკვეული არ არის, თუმცა მრავალი თანდაყოლილი და შეძენილი ფაქტორი ივარაუდება. ერთ-ერთ შესაძლო დაკავშირებულ ფაქტორად კუნთების გამაძლიერებელი დანამატები მიიჩნევა.

კუნთების გამაძლიერებელი პროდუქტები დანამატებია, რომლებიც სწრაფად ავსებს ორგანიზმის მიერ გამოყენებულ ამინომჟავებს, ცილებს, ცხიმების დაშლით კუნთების უჯრედების ენერგიით მომმარაგებელ კრეატინსა და მრავალ ჰორმონს. სათესლე ჯირკვლის კიბოსთან ამ დანამატების დამაკავშირებელი ფაქტორები სრულად ცნობილი არ არის. თუმცა კვლევებში ზოგმა შემადგენელმა ჰორმონმა თაგვებში სათესლე ჯირკვლის კიბოც გამოიწვია და ღვიძლიც დააზიანა.

ბოლო თვეებში გამოქვეყნებულ პირველ კვლევაში, რომელიც კუნთების გამაძლიერებელი დანამატების სათესლე ჯირკვლის კიბოსთან კავშირს იკვლევდა, შეფასდა 18 და 55 წლამდე ასაკის, გერმინოგენური კიბოს დიაგნოზის მქონე 356 და ამ დიაგნოზის არმქონე 513 მამაკაცი. მკვლევრებმა მონაწილეებთან პირისპირ საუბარში იკითხეს შესაძლო რისკფაქტორების შესახებ: მოწევა, ალკოჰოლი, ვარჯიში, ოჯახური ისტორია, ჩამოუსვლელი სათესლე ჯირკვალი და მისი წარსული დაზიანება. ასევე ჰკითხეს, იყენებდნენ თუ არა კუნთების ზრდის ხელშემწყობ პროდუქტებს.

კვლევის მიხედვით, სათესლე ჯირკვლის კიბოს დიაგნოზის მქონე მონაწილეთა დაახლოებით %20 ამ დანამატებს იყენებდა. ანალიზმა აჩვენა, რომ კრეატინისა და ცილის შემცველი დანამატები გერმინოგენური კიბოს რისკს მნიშვნელოვნად ზრდის. კვლევამ ისიც აჩვენა, რომ 25 წლამდე დაწყებისას, ორი ან მეტი სხვადასხვა პროდუქტის გამოყენებისას ან 36 თვეზე მეტი ხნის მოხმარებისას რისკი უფრო მაღალია.

მკვლევრებმა კავშირის სიდიდისა და შედეგების შეფასებით დაასკვნეს, რომ თუ მომავალი კვლევები ამ კავშირს დაადასტურებს, კუნთების ზრდის ხელშემწყობი დანამატების შემცირება გერმინოგენური კიბოს პრევენციის მნიშვნელოვანი საშუალება შეიძლება იყოს. პირველი კვლევა მათ შესაძლო მიზეზად მიუთითებს, ხოლო სხვა მიზეზების გასარკვევად მრავალი საერთაშორისო ორგანიზაცია კვლევებს კვლავ აგრძელებს.

საკვანძო სიტყვები: სათესლე ჯირკვლის კიბო, კუნთების ზრდა, დამხმარე პროდუქტები, დანამატები, სათესლე ჯირკვლის კიბოს რისკი, გერმინოგენური სიმსივნე, კრეატინი, ანაბოლური სტეროიდი