درمان سوزاندن، کرایوابلیشن (انجماد)، جریان الکتریکی و بلوک عصبی در سرطان چیست؟

روشهای تصویربرداری رادیولوژیک در گذشته فقط برای تشخیص سرطان و تعیین اینکه آیا سرطان گسترش یافته است یا نه استفاده میشدند؛ اما امروزه استفاده از آنها در حوزهٔ درمان بهتدریج افزایش یافته است. رادیولوژی مداخلهای این اقدامها که زیر این عنوان جمع میشوند، حوزهٔ تخصصی پیشرفتهای از رادیولوژی را تشکیل میدهند. در این نوشته کاربردهای عمدهٔ رادیولوژی مداخلهای در درمان سرطان را خلاصه میکنیم.
ابلیشن رادیوفرکانس (RFA) ـ از بین بردن تومور با سوزاندن
این روش کاربرد گستردهای در مداخلات انکولوژیک دارد. میتوان آن را در درمان تومورهای ایجادشده در کبد، ریه، بافت نرم و بافت استخوان به کار برد. این فرایند «سوزاندن تومور» از طریق یک سوزن منفرد است. در اینجا سوزن پس از ورود به ناحیهٔ بافت سرطانی، مانند چتر باز میشود و هدف آن از بین بردن تومور با سوزاندن تمام محدودهٔ آن تا بافت سالم است.
کرایوابلیشن ـ از بین بردن تومور با انجماد
در این روش هدف از بین بردن تومور با انجماد، با استفاده از یک یا چند سوند فلزی نازک است. هنگام اجرا، سوند فلزی با هدایت اولتراسوند داخل تومور قرار میگیرد. گاز بسیار سردی که از راه سوند رسیده به تومور فرستاده میشود، سلولهای سرطانی را منجمد کرده و میکشد. این روش با بیحسی موضعی یا بیهوشی عمومی اجرا میشود و در مقایسه با دیگر تکنیکهای ابلیشن میتواند برای درمان تومورهای بزرگتر استفاده شود. در سرطان کلیه، سرطان پروستات و تومورهای نورواندوکرین بهطور مکرر به کار میرود.
Nanoknife ـ روش الکتروپوراسیون
با کمک تکنیکهای تصویربرداری، تعدادی سوزن داخل تومور قرار میگیرند و تحت بیهوشی عمومی، جریانهای الکتریکی با ولتاژ بالا به بیمار داده میشود. بدین ترتیب تعادل الکتریکی سلول سرطانی مختل میشود و بدون تخریب سلولهای سالم، سلولهای سرطانی از بین میروند. با این فرایند، اندامهای نزدیک تومور و رگ عبوری از داخل تومور آسیب نمیبینند؛ همچنین هنگام اجرا در متاستازهای استخوانی، درد شدید ایجادشده توسط تومور از بین میرود و فرایند موجب آسیب استخوان نمیشود. این اقدام که در بیماران فاقد امکان جراحی اجرا میشود، یک روش درمانی جایگزین جراحی است.
شیمیدرمانی داخلشریانی (درون سرخرگ)
این روش درمانی را در تومورهایی مانند سرطان ریه، سرطانهای سر و گردن، سرطان دهانهٔ رحم، سرطان رکتوم و سارکومهای بافت نرم و استخوان به کار میبریم. شیمیدرمانیهای داخلشریانی را در مواردی استفاده میکنیم که تومور برای برداشتن کامل با جراحی بیش از حد بزرگ است، اما در صورت کوچک شدن امکان جراحی وجود دارد یا میتوانیم پرتودرمانی مؤثرتری بدهیم. هدف در اینجا افزایش کارایی درمان با قرار دادن تومور بزرگ یا گسترشیافته به اندامهای حیاتی در معرض شیمیدرمانی با دوز بالا، و افزایش موفقیت حاصل از جراحی یا پرتودرمانی با کوچک کردن تومور است. گاهی اینها تومورهای ناحیهای هستند که به درمان اولیه پاسخ خوبی ندادهاند و گاهی نیز در وضعیتهایی استفاده میکنیم که امکان جراحی مرزی است یا با کوچک شدن، امکان جراحی افزایش خواهد یافت. شیمیدرمانیهای داخلشریانی را همچنین در سرطانهای متاستازکرده به کبد، با وجود نداشتن امکان جراحی، برای رساندن شیمیدرمانیهای مؤثرتر به کبد استفاده میکنیم. گاهی با ترکیب شیمیدرمانی با برخی مواد حاوی چربی یا ذرات مسدودکننده، کارایی شیمیدرمانی در کبد را افزایش میدهیم. در این روش رگهای تغذیهکنندهٔ تومور با آنژیوگرافی مشخص میشوند، با مداخله وارد رگ میشوند و شیمیدرمانی شدیدی به تومور داده میشود. مهمترین مزیت این فرایند برای بیمار، کم بودن عارضهٔ جانبی و زیاد بودن اثر دارو بر تومور است.
رادیوامبولیزاسیون
حوزهای که رادیوامبولیزاسیون اغلب در آن به کار میرود سرطانهای کبد است. اینها میتوانند سرطانهای خود کبد باشند یا سرطان غیرقابلجراحی مجاری صفراوی که درون کبد گسترش یافته و موارد متاستاز دیگر سرطانها به کبد باشند. در رادیوامبولیزاسیون، مادهٔ رادیواکتیو بر ذرات مسدودکنندهٔ بسیار کوچک، در حد یکدهم میلیمتر، بارگذاری میشود و با دسترسی به شریان کبد یا رگ تغذیهکنندهٔ تومور از راه آنژیوگرافی، مستقیماً تزریق میشود. بدین ترتیب ذرات رادیواکتیو رسیده به تومور در آنجا جمع میشوند و با دوز بالا درون کبد پرتودهی میکنند و باعث پسرفت و گاهی از بین رفتن تومور میشوند. پرتودرمانی مستقیماً به تومور داده میشود و بافتهای سالم بسیار کم تحت تأثیر قرار میگیرند.
بلوک عصبی برای درمان درد
سرطانهای ناحیهٔ شکم پس از مدتی میتوانند به اعصاب ناحیهای که در آن قرار دارند گسترش یابند و دردهای شدید ایجاد کنند. اگرچه این دردها ابتدا با داروهای مسکن درمان میشوند، پس از مدتی ممکن است داروها کافی نباشند. بلوکهای عصبی میتوانند با تخریب اعصاب انتقالدهندهٔ حس درد، باعث شوند بیمار درد کمتری احساس کند. رایجترین بلوک عصبی، بلوک گانگلیون سلیاک است. گانگلیون سلیاک شبکهای عصبی است که در بخش پشت و بالای سر لوزالمعده قرار دارد. مسدود کردن اعصاب این ناحیه میتواند دردهای شدید، بهویژه دردهای مشاهدهشده در سرطان لوزالمعده و معده را از بین ببرد یا کاهش دهد. برای بلوک، با هدایت توموگرافی از بخش جلو یا پشت شکم، با 1-2 سوزن نازک به گانگلیون سلیاک دسترسی پیدا میشود. پس از انجام آزمون با بیحسکنندهٔ موضعی، موادی مانند الکل یا فنول تزریق میشوند و با تخریب اعصاب این ناحیه، در حدود دوسوم بیماران درد از بین میرود.
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک میکند.





نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر میشود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمیشود.
اولین نظر را شما بنویسید.