گردشگری سلامت در ترکیه و جایگاه آنتالیا در درمان سرطان

پروفسور دکتر مصطفی اوزدوعان، متخصص انکولوژی پزشکی که کلینیک‌های انکولوژی پزشکی بیمارستان‌های گروه سلامت مموریال آنتالیا را اداره می‌کند و ریاست مرکز سرطان مدستار را بر عهده دارد، بیماری سرطان و روش‌های درمان آن را در جهان و کشورمان ارزیابی کرد، درباره اقداماتی که تاکنون در این زمینه انجام داده‌اند توضیح داد و پروژه‌های خود را با ما در میان گذاشت.

پروفسور دکتر مصطفی اوزدوعان با تأکید بر اینکه آنتالیا در آینده نزدیک جایگاه بسیار مهم‌تری در درمان سرطان خواهد داشت، گفت هدف آن‌ها اجرای پروژه‌ای است که همه امکانات لازم را برای پشت سر گذاشتن این دوره دشوار توسط بیماران و نزدیکانشان در فضایی شبیه تعطیلات فراهم کند. پروفسور دکتر اوزدوعان و همکارانش که برای تبدیل آنتالیا به شهری برای درمان سرطان تلاش زیادی می‌کنند و در این زمینه با نهادها و سازمان‌های مرتبط همکاری مشترک دارند، افزودند که آرزو دارند درمان سرطان را از محیط کلاسیک بیمارستانی به یک فضای کامل برای زندگی تبدیل کنند و ارزیابی‌های خود را با ما در میان گذاشتند.

«در زمینه ارزش‌گذاری به بیمار و نزدیک بیمار، که یکی از مهم‌ترین بخش‌های درمان سرطان است، و تقدیم قلبی سرشار از شفقت و محبت به آنان، هیچ گروهی از پزشکان و کارکنان سلامت در هیچ جای جهان نمی‌تواند از کشور ما پیشی بگیرد.»

هر سال چه تعداد بیمار در جهان و کشورمان به سرطان مبتلا می‌شوند؟ آیا سرطان بیماری قابل پیشگیری است؟

هر سال حدود 10 میلیون مورد جدید سرطان در جهان بروز می‌کند. پیش‌بینی می‌شود این ارقام پس از 2020 به سالانه 30 میلیون برسد. در ترکیه، این تعداد سالانه حدود 200 هزار نفر است. سرطان تا حد زیادی بیماری قابل پیشگیری است. اما این امر با افزایش آگاهی جامعه و توسعه سیاست‌های کشور در این راستا امکان‌پذیر است. با دوری از سیگار و سبک زندگی کم‌تحرک، و با تغذیه سالم، می‌توان نیمی از همه سرطان‌ها را از بین برد. یک‌سوم باقی‌مانده نیز با آزمایش‌های غربالگری صحیح می‌تواند در مراحل اولیه شناسایی شود و بیماری بدون تهدید زندگی افراد برطرف گردد.

سازمان‌دهی درمان سرطان در کشورهای توسعه‌یافته در چه مسیری پیش می‌رود؟

اگر به سازمان‌دهی سرطان در جهان نگاه کنیم، آمریکا که در حوزه سلامت پیشرفت‌های چشمگیری داشته است، در این زمینه به سطحی از اشباع رسیده است. به دلیل هزینه بالای درمان در آمریکا و مشکلات نظام‌های بیمه سلامت، حتی شهروندان آمریکایی نیز برای درمان، به جست‌وجوی امکانات جایگزین در کشورهای مختلف روی آورده‌اند. در انگلستان کمبود خدمات در سطح جدی وجود دارد. بسیاری از جراحی‌های مهم به دلیل نوبت‌دهی به تأخیر می‌افتند و بیماران در کشورهای مختلف به دنبال راه‌حل هستند.

وضعیت درمان سرطان در کشورهای دیگر و در کشور ما چگونه است؟

در تقریباً همه کشورهای جهان، به‌ویژه کشورهای اروپایی، کمبود متخصصان انکولوژی در سطح جدی وجود دارد. مشاهده می‌کنیم که تقریباً در همه کشورهای همسایه، به‌ویژه روسیه، اوکراین و جمهوری‌های ترک، کمبودهای جدی در سازمان‌دهی درمان سرطان وجود دارد. آلمان و اسرائیل سال‌هاست نیازهای همه این کشورها، از جمله کشورهای عربی، را در زمینه درمان سرطان بر عهده گرفته‌اند. این کشورها به دلیل مازاد تقاضا به مرحله اشباع رسیده‌اند. افزایش قیمت ناشی از تقاضای بالا در طول سال‌ها، کاهش کیفیت درمان و نارضایتی بیماران، بزرگ‌ترین مشکلاتی هستند که به وجود آمده‌اند.

ترکیه نیز در سال‌های اخیر در این زمینه پیشرفت چشمگیری داشته است. پزشکان ما که به اطلاعات دسترسی پیدا می‌کنند و می‌توانند آن‌ها را جذب و به کار گیرند، جدیدترین درمان‌ها را در شرایط امروزی بدون اتلاف وقت در اختیار بیمارانمان قرار می‌دهند. در زمینه نیازهای فناوری، کار گروهی که آن را رویکرد چندرشته‌ای در درمان سرطان می‌نامیم، و فضاهای راحت، کشور ما در این حوزه نیز در حال تغییر سریعی است. همه ما باید بدانیم که اکنون در درمان سرطان به خوبی غرب هستیم و حتی در برخی زمینه‌ها از آن پیشی گرفته‌ایم. در زمینه ارزش‌گذاری به بیمار و نزدیک بیمار، که یکی از مهم‌ترین بخش‌های درمان سرطان است، و تقدیم قلبی سرشار از شفقت و محبت به آنان، هیچ گروهی از پزشکان و کارکنان سلامت در هیچ جای جهان نمی‌تواند از کشور ما پیشی بگیرد. مهم‌ترین کمبود ما، سازمان‌های درمان سرطان هستند که تیم‌های هماهنگ و قادر به ارائه خدمات در سطح بین‌المللی در آن‌ها فعالیت می‌کنند و همه جزئیات برای کیفیت زندگی بیمار مبتلا به سرطان و نزدیک او در آن‌ها حل‌وفصل شده است. باور دارم این کمبود با همکاری و همدلی همه ما، کارکنان سلامت، دولت، دانشگاه‌ها و بخش خصوصی فعال در حوزه سلامت و گردشگری، برطرف خواهد شد.

"آنتالیا با طبیعت، تاریخ و غنای فرهنگی خود شهری با شهرت جهانی است و شایسته آن است که برای گردشگری سلامت، به پرطرفدارترین مقصد ترکیه در عرصه ملی و بین‌المللی تبدیل شود."

لطفاً به‌اختصار درباره وضعیت گردشگری سلامت در جهان توضیح می‌دهید؟

پتانسیل گردشگری سلامت در جهان حدود 500 میلیارد دلار است. پیش‌بینی می‌شود این رقم در سال 2023 از 1 تریلیون دلار فراتر رود. کشور ما از این ارقام، درآمدی در سطح %0.5-1 به دست می‌آورد. درآمد ترکیه از گردشگری کلاسیک نیز حدود 20 میلیارد دلار است. اگر در نظر بگیریم که بخشی از سرمایه‌گذاری انجام‌شده در گردشگری کلاسیک به حوزه سلامت اختصاص یابد، درآمد حاصل و اعتبار بین‌المللی فراتر از تصور خواهد بود.

چه تفاوتی میان گردشگری سلامت و گردشگری کلاسیک وجود دارد؟

در فعالیت گردشگری کلاسیک، محیطی با رقابت شدید بین‌المللی وجود دارد. کیفیت بسیار بالا با قیمت‌هایی بسیار ارزان‌تر از ارزش واقعی آن عرضه می‌شود. آنتالیا با طبیعت، تاریخ و غنای فرهنگی خود شهری با شهرت جهانی است و شایسته آن است که برای گردشگری سلامت، به پرطرفدارترین مقصد ترکیه در عرصه ملی و بین‌المللی تبدیل شود.

«ما به آگاهی و شجاعت نیاز داریم...»

رویکرد دولت نسبت به گردشگری سلامت چیست؟

دولت برای رفع موانع در حوزه گردشگری سلامت تلاش‌های جدی انجام می‌دهد. با وضع مقررات قانونی متعدد در این زمینه، عملاً پیشگام این موضوع است. همه ما در این زمینه به آگاهی و شجاعت نیاز داریم.

شما در این زمینه چه اقداماتی انجام می‌دهید؟

پیش از هر چیز، تلاش می‌کنیم بهترین خدمات را به مردم منطقه ارائه دهیم. در عین حال، شمار زیادی نیروی کمکی با استانداردهای بین‌المللی تربیت می‌کنیم و می‌کوشیم هر روز بر شایستگی‌های خود بیفزاییم. در آینده، آرزو داریم درمان سرطان را از محیط کلاسیک بیمارستانی به یک فضای کامل زندگی تبدیل کنیم. برای این منظور، در حال طراحی فضایی در کنار دریاچه هستیم که در ساختمان‌های افقیِ مستقر در گستره‌ای وسیع در میان جنگل، مراکز اسپا، فضاهای توان‌بخشی، درمان‌های مکمل و فضاهای درمان هنری در آن قرار داشته باشد؛ همچنین امکان برگزاری فعالیت‌های یوگا، گروه کر و تئاتر و صرف غذا در کافه‌های آن فراهم شود. تصور کنید که با هم در این فضا قدم می‌زنیم. مطمئنم دل‌بستگی به زندگیِ بیماری که در حال دریافت شیمی‌درمانی است و در کنار دریاچه تصویری از یک قو می‌کشد، بسیار متفاوت خواهد بود. در این فرایند درمانی که بسیار آسیب‌زا است، فقط بیماران تحت تأثیر قرار نمی‌گیرند، بلکه نزدیکان بیمار نیز متأثر می‌شوند. از این نظر، دل‌بستگی نزدیکان بیمار به زندگی نیز بسیار مهم است. تجربه فرایند درمان سرطان در فضایی شبیه تعطیلات، بالاترین سطح آسایشی خواهد بود که بیمار و نزدیکان او می‌توانند به آن دست یابند. در فضاهای زندگی‌ای که با این فلسفه سامان یافته‌اند، بیماران مبتلا به سرطان ناگهان از تصور «سرطان مساوی با مرگ است» که تاکنون داشته‌اند فاصله می‌گیرند و خواهند گفت سرطان بخشی از زندگی است و می‌توان با آن مبارزه کرد؛ آنان زندگی خود را ارزشمند و خود را در امنیت احساس خواهند کرد.

“بیایید همه با هم آنتالیا را به شهر درمان سرطان تبدیل کنیم...”

برای تبدیل شدن آنتالیا به شهر درمان سرطان، فقط تلاش ما کافی نیست.

یکی از مهم‌ترین موانعی که در این زمینه پیش روی ماست، حمل‌ونقل است. برای مثال، سهولت دسترسی بین‌المللی به آنتالیا باید در ماه‌های زمستان نیز همانند ماه‌های تابستان فراهم باشد. به محض آن‌که دیدگاه مدیران محلی، آژانس‌ها، هتل‌داران، سرمایه‌گذاران و فعالان گردشگری نسبت به گردشگری سلامت تغییر کند، می‌توانیم ناگهان به سازمان‌هایی تبدیل شویم که اقامت را نه با هزینه روزانه 20-50 دلار، بلکه با 500 دلار ارائه می‌کنند و در عین حال شادی و سلامت به ارمغان می‌آورند. در نشستی که با هتل‌داران داشتیم، فکر می‌کنم پرتوی بر برداشت‌های آنان افکنده‌ایم. ما برای تحقق یک رؤیا تلاش می‌کنیم. من رؤیا دارم که آنتالیا 10 سال بعد به شهر درمان سرطان خاورمیانه تبدیل شود. فکر می‌کنم بتوانیم این رؤیا را نیز تحقق بخشیم.

سخن پایانی شما در این زمینه چیست؟

دوست صمیمی و استاد گران‌قدرم، سال‌ها پیش در آمریکا که برای درمان به آنجا رفته بودیم، به برادرم که بر اثر سرطان از دست دادم، قولی دادم. روزی چنان مرکز سرطانی در آنتالیا تأسیس خواهیم کرد که مردم از سراسر جهان برای درمان به این مرکز بیایند. وقتی این قول را به او گفتم، از من پرسید: «آیا واقعاً می‌توانیم به این موفقیت دست پیدا کنیم؟» بزرگ‌ترین انتظار من این است که کشورم و به‌ویژه آنتالیا صاحب مراکزی باشد که در آن بیمار مبتلا به سرطان و خانواده‌اش احساس امنیت کنند، به هر نوع درمان مورد نیاز خود دسترسی داشته باشند و در حالی که این درمان‌ها را دریافت می‌کنند، بدون آن‌که خود را از زندگی جدا کنند، با امید به درمان خود ادامه دهند. چنین سازمان‌دهی‌هایی برای مردم منطقه نیز دستاوردهای بسیاری به همراه خواهد داشت. در حالی که اقتصاد و اعتبار متفاوتی برای آنتالیای ما به ارمغان می‌آورد، رقابت مثبتی که شکل می‌گیرد، همه مؤسسات و سازمان‌های فعال در این حوزه را به سطحی بالاتر خواهد رساند و مردم ما نیز به‌طور شایسته‌ای از آن بهره‌مند خواهند شد. برای این منظور، سازمان‌های مردم‌نهاد، دانشگاه، نهادهای دولتی، بیمارستان‌های خصوصی و شما باید با همکاری یکدیگر همه را متقاعد کنیم که در پروژه تبدیل آنتالیا به شهر درمان سرطان خاورمیانه مشارکت کنند. فراموش نکنیم که ممکن است روزی یکی از دوستان صمیمی، اعضای خانواده یا خود ما با این بیماری روبه‌رو شویم. از همه شما دعوت می‌کنم در این رؤیا سهیم شوید و برای تحقق آن تلاش کنید.