Türkiyədə Sağlamlıq Turizmi və Antalyanın Xərçəng Müalicəsində Yeri

Memorial Sağlamlıq Qrupunun Antalya xəstəxanalarında Tibbi Onkologiya klinikalarını idarə edən və Medstar Xərçəng Mərkəzinə rəhbərlik edən tibbi onkoloq Prof. Dr. Mustafa Özdoğan dünyada və ölkəmizdə xərçəng xəstəliyini və müalicə üsullarını qiymətləndirdi, bu sahədə bu günə qədər nələr etdiklərini izah etdi və layihələrini bizimlə bölüşdü.

Antalyanın yaxın gələcəkdə xərçəng müalicəsində daha mühüm yerə sahib olacağını vurğulayan Prof. Dr. Mustafa Özdoğan xəstələrin və onların yaxınlarının bu çətin prosesi tətil ab-havasında keçirmələri üçün hər cür imkanı yaradacaq bir layihə həyata keçirməyi hədəflədiklərini söylədi. Antalyanı xərçəng müalicəsi şəhərinə çevirmək üçün ciddi səy göstərən və bu istiqamətdə əlaqədar qurum və təşkilatlarla birgə fəaliyyət aparan Prof. Dr. Özdoğan və komanda yoldaşları xərçəng müalicəsini klassik xəstəxana mühitindən tam bir yaşayış məkanına çevirmək istədiklərini əlavə etdilər və qiymətləndirmələrini bizimlə bölüşdülər.

“Xərçəng müalicəsinin ən mühüm hissələrindən biri olan xəstəyə və xəstə yaxınına dəyər vermək, şəfqətli və mehriban qəlbini təqdim etmək məsələsində dünyanın heç bir yerindəki həkim və səhiyyə işçiləri qrupu ölkəmizi qabaqlaya bilməz.”

Dünyada və Ölkəmizdə Hər İl Nə Qədər Xəstə Xərçəngə Yaxalanır? Xərçəngin Qarşısını Almaq Mümkündürmü?

Dünyada hər il təxminən 10 milyondan çox yeni xərçəng xəstəsi qeydə alınır. 2020-lərdən sonra bu rəqəmlərin ildə 30 milyona çatacağı təxmin edilir. Türkiyədə isə bu say ildə təxminən 200 min təşkil edir. Xərçəng böyük ölçüdə qarşısı alına bilən xəstəlikdir. Lakin bu, cəmiyyətin məlumatlılığı və ölkə siyasətlərinin bu istiqamətdə inkişafı ilə mümkündür. Siqaretdən və oturaq (hərəkətsiz) həyat tərzindən uzaq durmaqla, sağlam qidalanmaqla bütün xərçənglərin yarısının qarşısını almaq olar. Qalan üçdə biri isə düzgün skrininq testləri ilə erkən aşkar edilə bilər, xəstəlik fərdlərin həyatını təhdid etmədən aradan qaldırıla bilər.

İnkişaf Etmiş Ölkələrdə Xərçəng Müalicəsinin Təşkili Hansı İstiqamətdə İnkişaf Edir?

Dünyada xərçənglə bağlı təşkilatlanmaya nəzər saldıqda görürük ki, səhiyyə sahəsində ciddi inkişaf əldə etmiş Amerika bu məsələdə müəyyən doyma həddinə çatıb. Amerikada müalicə xərclərinin baha olması və tibbi sığorta sistemlərindəki problemlər səbəbindən hətta Amerika vətəndaşları belə müalicə məqsədilə başqa ölkələrdə alternativ imkanlar axtarmağa başlayıblar. İngiltərədə xidmət çatışmazlığı ciddi səviyyədədir. Çoxsaylı mühüm əməliyyatlar növbələr səbəbindən gecikir, xəstələr başqa ölkələrdə həll yolları axtarırlar.

Digər Ölkələrdə və Bizdə Xərçəng Müalicəsinin Vəziyyəti Necədir?

Avropa ölkələri başda olmaqla, demək olar ki, bütün dünya ölkələrində onkologiya mütəxəssislərinin ciddi çatışmazlığı yaşanır. Xüsusilə Rusiya, Ukrayna və Türk Cümhuriyyətləri başda olmaqla, demək olar ki, bütün qonşu ölkələrdə xərçəng müalicəsinin təşkilində ciddi çatışmazlıqlar olduğunu müşahidə edirik. Ərəb ölkələri də daxil olmaqla, bütün bu ölkələrin xərçəng müalicəsi sahəsindəki ehtiyaclarını illərdir Almaniya və İsrail qarşılayır. Bu ölkələrdə tələbin çoxluğu səbəbindən doyma həddinə çatılıb. İllər ərzində yüksək tələbin doğurduğu qiymət artımı, müalicə keyfiyyətinin azalması və xəstə məmnuniyyətsizliyi ən böyük problemlərdir.

Türkiyə isə son illərdə bu məsələdə ciddi inkişaf göstərib. Ölkəmizdə biliyə çıxış əldə edən və onu mənimsəyə bilən həkimlərimiz müasir şəraitdə ən yeni müalicələri vaxt itirmədən xəstələrimizə təqdim edirlər. Texnoloji ehtiyaclara, xərçəng müalicəsində multidissiplinar yanaşma adlandırdığımız komanda işinə və rahat məkanlara gəldikdə, ölkəmiz bu sahədə də sürətli dəyişiklik yaşayır. Hamımız bilməliyik ki, biz artıq xərçəng müalicəsində Qərb qədər yaxşıyıq, hətta bəzi məsələlərdə daha irəlidəyik. Xərçəng müalicəsinin ən mühüm hissələrindən biri olan xəstəyə və xəstə yaxınına dəyər vermək, şəfqətli və mehriban qəlbini təqdim etmək məsələsində dünyanın heç bir yerindəki həkim və səhiyyə işçiləri qrupu ölkəmizi qabaqlaya bilməz. Ən mühüm çatışmazlığımız beynəlxalq səviyyədə xidmət göstərə bilən, koordinasiyalı fəaliyyət göstərən komandaların yer aldığı, xərçəng xəstəsinin və yaxınının həyat keyfiyyəti naminə bütün detalların həll edildiyi xərçəng müalicəsi təşkilatlarıdır. İnanıram ki, bu çatışmazlıq bizim səhiyyə işçiləri, dövlət, universitetlər, səhiyyə və turizm sahəsində fəaliyyət göstərən özəl sektorun birlikdə əl-ələ verməsi ilə aradan qaldırılacaq.

"Təbiəti, tarixi və mədəni zənginliyi ilə Antalya dünya markası olan bir şəhərdir və sağlamlıq turizmi üçün Türkiyənin milli və beynəlxalq səviyyədə ən çox seçilən məkanı olmağa layiqdir."

Dünyada Sağlamlıq Turizmi Hansı Vəziyyətdədir, Qısaca Bəhs Edə Bilərsinizmi?

Dünyada təxminən 500 milyard dollar həcmində sağlamlıq turizmi potensialı var. 2023-ci ildə bu rəqəmin 1 trilyon dolları keçəcəyi təxmin edilir. Ölkəmiz isə bu rəqəmlərdən %0.5-1 səviyyəsində gəlir əldə edir. Türkiyənin klassik turizmdən əldə etdiyi gəlir isə təxminən 20 milyard dollar səviyyəsindədir. Klassik turizmə qoyulan investisiyanın bir hissəsinin səhiyyə sahəsinə yönəldildiyini düşünsək, əldə ediləcək gəlir və beynəlxalq nüfuz təsəvvür ediləndən də böyük olacaq.

Sağlamlıq Turizmi ilə Klassik Turizm Arasında Nə Fərq Var?

Klassik turizm hərəkətində beynəlxalq rəqabətin güclü olduğu bir mühit mövcuddur. Çox yüksək keyfiyyət layiq olmadığı qədər ucuz qiymətlərlə satılır. Təbiəti, tarixi və mədəni zənginliyi ilə Antalya dünya markası olan bir şəhərdir və sağlamlıq turizmi üçün Türkiyənin milli və beynəlxalq səviyyədə ən çox seçilən məkanı olmağa layiqdir.

“Məlumatlılığa və Cəsarətə Ehtiyacımız Var...”

Dövlətin Sağlamlıq Turizminə Münasibəti Necədir?

Dövlət sağlamlıq turizmi sahəsində maneələrin aradan qaldırılması üçün ciddi səylər göstərir. Bu sahədə çoxsaylı hüquqi tənzimləmələr həyata keçirərək, demək olar ki, məsələyə öncüllük edir. Bu məsələdə hamımızın məlumatlılığa və cəsarətə ehtiyacı var.

Siz Bu Sahədə Nələr Edirsiniz?

Əvvəla, yerli əhaliyə ən yaxşı xidməti göstərməyə çalışırıq. Eyni zamanda, çoxsaylı beynəlxalq səviyyəli yardımçı personal yetişdirir, ixtisaslarımızı hər keçən gün artırmağa çalışırıq. Gələcəkdə xərçəng müalicəsini klassik xəstəxana mühitindən tam bir yaşayış məkanına çevirmək arzusundayıq. Bunun üçün meşəlik ərazidə geniş sahəyə yayılan üfüqi binalarda SPA mərkəzləri, reabilitasiya sahələri, tamamlayıcı müalicələr, incəsənət terapiyası məkanları, yoqa, xor və teatr fəaliyyətlərinin keçirilə biləcəyi, kafelərində yemək yeyilə bilən göl kənarında bir məkan layihələndiririk. Təsəvvür edin ki, bu məkanda birlikdə gəzirik. Göl kənarında qu quşunun şəklini çəkərkən kimyaterapiya müalicəsi alan bir xəstənin həyata bağlanması, əminəm ki, çox fərqli olacaq. Son dərəcə sarsıdıcı olan bu müalicə prosesindən yalnız xəstələr deyil, xəstə yaxınları da təsirlənir. Bu baxımdan, xəstə yaxınlarının da həyata bağlanması çox vacibdir. Xərçəng müalicəsi prosesini tətil ab-havasında yaşamaq xəstələrin və yaxınlarının əldə edə biləcəyi ən yüksək komfort olacaq. Bu fəlsəfə ilə təşkil edilmiş yaşayış məkanlarında xərçəng xəstələri birdən-birə indiyədək mövcud olan “xərçəng bərabərdir ölüm” anlayışından uzaqlaşaraq, xərçəngin həyatın bir hissəsi olduğunu və onunla mübarizə aparmağın mümkün olduğunu söyləməyə başlayacaq, həyatlarını dəyərli, özlərini isə təhlükəsiz hiss edəcəklər.

“Gəlin, hamımız birlikdə Antalyanı Xərçəng Müalicəsi Şəhərinə çevirək...”

Antalyanın Xərçəng Müalicəsi Şəhərinə çevrilməsi üçün yalnız bizim səylərimiz kifayət deyil.

Bu məsələdə qarşıdakı ən mühüm maneələrdən biri nəqliyyatdır. Məsələn, Antalyanın beynəlxalq nəqliyyat əlçatanlığı yay aylarında olduğu kimi qış aylarında da təmin edilməlidir. Yerli idarəetmələrin, agentliklərin, otelçilərin, investorların və turizm aktorlarının sağlamlıq turizminə baxışı dəyişdiyi anda, birdən-birə gecəsi 20-50 dollara deyil, 500 dollara başa gələn, eyni zamanda xoşbəxtlik və sağlamlıq bəxş edən təşkilatlara çevrilə bilərik. Otelçilərlə bir araya gəldiyimiz toplantıda onların təsəvvürlərinə bir işıq saldığımızı düşünürəm. Biz bir xəyalın gerçəkləşməsi üçün səy göstəririk. Mən Antalyanın 10 il sonra Yaxın Şərqin Xərçəng Müalicəsi Şəhəri olmasını xəyal edirəm. Düşünürəm ki, bunu da həyata keçirə bilərik.

Bu məsələ ilə bağlı son sözləriniz nə olar?

Can dostum, dəyərli müəllimim, xərçəngdən itirdiyim qardaşıma illər əvvəl müalicə üçün getdiyimiz Amerikada verdiyim bir söz var. Bir gün Antalyada elə bir xərçəng mərkəzi quracağıq ki, bütün dünyadan insanlar müalicə olunmaq üçün bu mərkəzə gələcəklər. Mən bu sözü ona deyəndə mənə: “Bunu həqiqətən bacara bilərikmi?” demişdi. Xərçəng xəstəsinin və ailəsinin özünü təhlükəsiz hiss etdiyi, özü üçün zəruri olan hər cür müalicəyə çata bildiyi, bu müalicələri alarkən özünü həyatdan təcrid etmədən müalicəsini ümidlə davam etdirdiyi mərkəzlərə ölkəmin və xüsusilə Antalyanın sahib olması ən böyük gözləntimdir. Bu cür təşkilatlanmalar yerli əhaliyə də çox şey qazandıracaq. Antalyamıza fərqli iqtisadiyyat və nüfuz qazandırarkən yaranan müsbət rəqabət bu sahədə xidmət göstərən bütün qurum və təşkilatları yüksək səviyyəyə qaldıracaq, xalqımız da bundan artıqlaması ilə faydalanacaq. Bunun üçün vətəndaş cəmiyyəti təşkilatları, universitet, dövlət qurumları, özəl xəstəxanalar və sizlər əl-ələ verib çalışmalı, hamını Antalyanı Yaxın Şərqin xərçəng müalicəsi şəhərinə çevirmək layihəsinə inandırmalıyıq. Unutmayaq ki, bir gün hər birimizin can dostu, ailə üzvü və ya özümüz bu xəstəliklə üz-üzə qala bilərik. Hamınızı bu xəyalı bölüşməyə və onu həyata keçirmək yolunda çalışmağa dəvət edirəm.