رابطهٔ اوتیسم و سرطان

مشخص شده است در افرادی که اختلال طیف اوتیسم، که به اختصار «اوتیسم» شناخته میشود، تشخیص داده شده است، میزان جهشهای انکوژنیک (مرتبط با سرطان یا قادر به ایجاد سرطان) بسیار بیشتر است. در مقابل، مطالعات بسیاری نشان دادهاند که میزان بروز سرطان در بیماران دارای تشخیص اوتیسم بهطور چشمگیری پایین است. به این دلایل تصور میشود نتایج مطالعات ژنتیکی در زمینهٔ سرطان بتواند در درمان اوتیسم سودمند باشد.
اختلال طیف اوتیسم (OSB) یک بیماری پیچیدهٔ عصبیرشدی است که مادرزادی است یا در سالهای نخست زندگی ظاهر میشود. تصور میشود این اختلال از برخی مشکلات دستگاه عصبی ناشی میشود که ساختار یا کارکرد مغز را تحت تأثیر قرار میدهند.
در مطالعهای شامل تحلیل پایگاه دادهٔ ژنومی، پژوهشگران دریافتند میزان جهش DNA در ژنهای مرتبط با ایجاد سرطان در افراد اوتیستیک بهطور معناداری بالا است.
اما در مطالعهای روی بیش از 12,000 بیمار مشاهده شد که ایجاد سرطان در افراد مبتلا به OSB، بهویژه در سنین جوانتر، 90% کمتر است. این اثر در زنان بارزتر است.
اثر جهشها (آسیبهای ژنی) بر خطر سرطان بهطور کامل شناخته نشده است. اما همراه با این پژوهش، ایدهٔ استفاده از داروهای توسعهیافته برای درمانهای هدفمند سرطان در اختلالات عصبی مانند اوتیسم، یا سازگار کردن آنها برای این منظور، بسیار امیدبخش است.
ابتدا از پایگاههای دادهٔ گوناگون، مجموعهای از انکوژنها (ژن مرتبط با تومور) و ژنهای سرکوبگر تومور انتخاب و همراه با ژنهای مربوط به وضعیتهایی مانند OSB، اختلال ذهنی، صرع، دیسپلازی اسکلتی، کاردیومیوپاتی اتساعی، رتینیت پیگمنتوزا و کمشنوایی غیرسندرمی بررسی شدند.
سپس تغییرات نادر تکنوکلئوتیدی رخداده در ژنهای بیماران مبتلا به OSB مقایسه شدند. به این ترتیب، با بررسی تغییرات نوکلئوتیدی میان ژنها، نقش آنها در بیماریها بررسی خواهد شد.
هنگامی که نتایج با افراد گروه کنترل مقایسه شد، افزایش معناداری در تعداد واریانتهای نادر نوکلئوتیدی در ژنهای سرکوبگر تومور افراد مبتلا به OSB مشاهده نشد. برخلاف این داده، در مقایسه با گروه کنترل، افزایش بسیار معناداری در تعداد واریانتهای نادر نوکلئوتیدی در انکوژنهای افراد مبتلا به OSB دیده شد.
علاوه بر این، میان افراد مبتلا به OSB و افراد گروه کنترل، تفاوت معناداری در تعداد واریانتهای نادر نوکلئوتیدی ژنهای مربوط به دیسپلازی اسکلتی، کاردیومیوپاتی اتساعی، رتینیت پیگمنتوزا و کمشنوایی غیرسندرمی دیده نشد.
سپس پژوهشگران میزان نئوپلاسم (سرطان) را در 1837 بیمار اوتیستیک و 9336 بیمار کنترل بررسی کردند. این مطالعه نشان داد که سرطان در بیماران اوتیستیک نسبت به بیماران کنترل کمتر ایجاد میشود. میزان سرطان در افراد گروه کنترل درصد 3.9 بود، در حالی که در افراد اوتیستیک درصد 1.3 بود. جالبترین نتیجهٔ پژوهش، بسیار زیاد بودن تفاوت میزان سرطان میان افراد جوان اوتیستیک و کنترل در سنین 0-14 بود. این میزان در بیماران جوان اوتیستیک درصد 0.3 و در بیماران جوان کنترل درصد 3.3 بود. علاوه بر این میان گروههای سنی نیز مقایسه انجام شد. بررسیها نسبت میزان سرطان میان بیماران اوتیستیک و بیماران کنترل در سنین 0-14 را 0.06 تعیین کردند، در حالی که نشان دادند این نسبت در بیماران سنین 15-29 به 0.35، در سنین 30-54 به 0.41 و در بیماران 55 ساله و بالاتر به 0.49 افزایش مییابد.
پژوهش همچنین تحلیل ژنتیکی بر اساس جنسیت را شامل میشود. در زنان اوتیستیک نسبت به مردان خطر سرطان پایینتری دیده میشود. پژوهشگران مشخص کردند کاهش خطر سرطان در دختران 14 ساله و جوانتر بیشتر است (97%) و کمترین کاهش در مردان بالای 55 سال است (5%).
میزان بیماریهایی مانند دیابت، فشار خون، درماتیت آتوپیک، رفلاکس و رینیت آلرژیک میان بیماران اوتیستیک و بیماران کنترل بررسی شد و مشخص شد هیچ تفاوتی وجود ندارد.
جالبترین جنبهٔ این مطالعه، فراوان بودن جهش انکوژنیک DNA در افراد مبتلا به OSB و پایین بودن میزان سرطان در افراد مبتلا به اوتیسماست. اما هنگام ارزیابی نتایج باید چند نکته را در نظر بگیریم. اینها پایین بودن میزان سرطان در کودکان و تأثیر عوامل محیطی در ایجاد سرطان هستند. عوامل محیطی، حتی اگر همواره نادیده گرفته شوند، موضوعی هستند که باید در مطالعات ژنتیکی در نظر گرفته شوند. باید با تأکید گفت نباید فراموش شود که عوامل محیطی در این نوع مطالعات ژنتیکی اثر دارند. به عبارت دیگر، پایین بودن میزان سرطان در افراد مبتلا به اوتیسم نباید فقط به دلایل ژنتیکی نسبت داده شود و نباید فراموش کرد که سبک زندگی فرد نیز در ایجاد سرطان اثر دارد.
یکی از مهمترین پرسشها نیز این است که چرا خطر پایین سرطان در افراد اوتیستیک با افزایش سن کاهش مییابد. بیان میشود که علت کاهش اثر محافظتی در برابر سرطان با افزایش سن میتواند زیستی باشد یا از کم بودن تعداد بیماران در پژوهش ناشی شود.
افزایش جهشها در ژنها محیط مناسبی برای انکوژنز (سرطانی شدن) فراهم میکند. در نتیجهٔ تجمع جهشها، ژنهای مسئول تقسیم طبیعی سلول کارکرد خود را از دست میدهند و سلول شروع به تکثیر کنترلنشده میکند. اثر تنوع جهشهای یافتشده در بیماران اوتیستیک بر ژنها بهروشنی مشخص نشده است. اما این مطالعه به یافتن سازوکار زیربنای اثر محافظتی تعداد زیاد جهشها در انکوژنها در برابر سرطان کمک خواهد کرد.
این پژوهش و پژوهشهای مشابه به ما نشان میدهند که ژنها ساختاری پیچیدهتر از تصور دارند. همانند رابطهٔ سرطان و اوتیسم، فراوانی جهشهای ژنها و زمان پیدایش آنها سرنخهایی میدهند که محیط زندگی فرد نیز تأثیر دارد. هنوز پاسخ روشنی به این پرسش داده نشده است که جهشهای رخداده در یک ژن یکسان چگونه در زمانهای مختلف بر بیماریهای متفاوت اثر میگذارند. پاسخ این پرسشها از رشتهٔ بررسیکنندهٔ رابطهٔ ژن و محیط، یعنی اپیژنتیک از این علم خواهد آمد.
منابع
Autism Linked to Increased Oncogene Mutations but Decreased Cancer Rate.
PLoS ONE 11(3): e0149041
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک میکند.





نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر میشود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمیشود.
اولین نظر را شما بنویسید.