აღმოჩენილია კიბოსა და ალცჰაიმერთან დაკავშირებული ახალი თაობის ნანონაწილაკები

უჯრედები სხვა უჯრედებთან ურთიერთობისა და სასიცოცხლო მოქმედებებისთვის გარკვეულ გადამტან მოლეკულებს იყენებს. ისინი ტვირთის შეფუთვებად შეიძლება წარმოვიდგინოთ. ცხიმოვანი მემბრანით დაფარული ამ შეფუთვების დიდ ფორმებს ეგზოსომებს, მცირე ფორმებს კი ეგზომერებს უწოდებენ. ცნობილია, რომ ეს შეფუთვები მრავალ დაავადებას უკავშირდება.
ახალი ნანონაწილაკი: სუპერმერი
2022 წლის იანვარში Nature Cell Biology-ში გამოქვეყნებულ კვლევაში აღმოაჩინეს მრავალი ფერმენტის, ცილისა და RNA-ს შემცველი და სხვადასხვა დაავადებასთან დაკავშირებული ახალი ნანონაწილაკი. მას სუპერმერი უწოდეს.
ნანონაწილაკი (NP) ან ნანომარცვალი (NT) აღნიშნავს 1 – 100 ნანომეტრის ზომის ნაწილაკებს (მეტრის მემილიონედიდან 10 ათასში ერთ ნაწილამდე). ნანონაწილაკები ნანოტექნოლოგიის საგანია, რომელსაც გამოყენების ფართო სფეროები აქვს: მედიცინა, ბიომედიცინა, ფიზიკა, ქიმია, ელექტრონიკა, ენერგიის წარმოება და სხვ.
სუპერმერის ნანონაწილაკები კიბოსთან, გულის დაავადებებთან, ალცჰაიმერსა და COVID-19-თან დაკავშირებულ მრავალ მოლეკულას შეიცავს. სუპერმერები მანამდე ეგზოსომებად მიაჩნდათ. კვლევაში განსხვავებული ტექნიკის გამოყენებით ეს ნანონაწილაკები აღმოაჩინეს.
დადგინდა, რომ სუპერმერები სხვადასხვა დაავადებასთან დაკავშირებულ მოლეკულებს ატარებს. მაგალითად:
- TGFBI ცილას სუპერმერები ატარებს. ეს ცილა სიმსივნის ზრდას ხელს უწყობს. ასევე ფიქრობენ, რომ TGFBI კოლორექტალური (მსხვილი ნაწლავის) კიბოს მნიშვნელოვანი ბიომარკერი შეიძლება იყოს.
- კიდევ ერთი მოლეკულაა ACE2 რეცეპტორი. მას გულის დაავადებებსა და COVID-19-ში აქვს როლი. SARS-CoV-2 ვირუსი ACE2 რეცეპტორთან შეკავშირებით უჯრედებს აინფიცირებს. ამ შემთხვევაში მიზანია, სუპერმერები ვირუსის წინააღმდეგ „ხაფანგად“ გამოიყენონ და ინფექცია თავიდან აიცილონ.
- APP ცილა ალცჰაიმერის დაავადების განვითარებაში მონაწილეობს. სუპერმერებს ჰემატოენცეფალური ბარიერის გადალახვა შეუძლია. ამ შემთხვევაში სუპერმერის ანალიზით ადრეული დიაგნოზი და მიზნობრივი მკურნალობა შეიძლება განხორციელდეს.
რას ნიშნავს ეს კვლევა ჩვენთვის?
- ასეთი ბიოაქტიური მოლეკულების იდენტიფიკაციამ ახალი თაობის ბიომარკერების აღმოჩენა შეიძლება გახადოს შესაძლებელი.
- სუპერმერის შემცველი მოლეკულების მეტაბოლომური ანალიზით კიბოს ადრეული დიაგნოზირება შეიძლება მოხდეს.
წყაროები
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.





მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.