შინაარსზე გადასვლა
Prof. Dr. Mustafa Özdoğan · სამედიცინო ონკოლოგი

ჯანდაცვის სრული გარდაქმნა ხელოვნური ინტელექტით

ჯანდაცვის სრული გარდაქმნა ხელოვნური ინტელექტით

რატომ არის სასწრაფოდ საჭირო ხელოვნურ ინტელექტზე დაფუძნებული კლინიკური გადაწყვეტილების მხარდაჭერის სისტემები?

დაბალი და საშუალო შემოსავლის ქვეყნებში მცხოვრებ ადამიანებს პერსონალის ნაკლებობისა და ფინანსური მდგომარეობის გამო სამედიცინო მომსახურებაზე წვდომა უჭირთ და მკურნალობის არასახარბიელო პირობებში ხვდებიან. მიიჩნევა, რომ ამ ნაკლოვანებების შედეგები ძალიან მძიმეა და ყოველწლიურად დაახლოებით 8.4 მილიონ სიკვდილსა და დაახლოებით 1.6 ტრილიონი დოლარის ღირებულების წარმოების დანაკარგს იწვევს. თავიანთ სფეროში კომპეტენტური ჯანდაცვის სპეციალისტების მომზადების სირთულე, ამ სპეციალისტების საკმარის კლინიკურ ცოდნასა და მართვის სტანდარტებამდე მისაყვანი სისტემების უზრუნველყოფა და მონაცემებზე დაფუძნებული სანდო კლინიკური გადაწყვეტილების სისტემების ნაკლებობა ამ ქვეყნებში პრობლემების რთულ მიზეზებს შორის მნიშვნელოვანია. მიიჩნევა, რომ ხელოვნურ ინტელექტს შეუძლია რევოლუციური გაუმჯობესება მოუტანოს ცოდნისა და მართვის ხარვეზებით გამოწვეულ არასაკმარის სამედიცინო მომსახურებას. ხელოვნური ინტელექტი მანქანური სწავლების ან ღრმა სწავლების ქსელებით, ცდისა და შეცდომის გზით, ცვალებად გარემოებებზე სწავლობს და მათ ეგუება. დღეს მაღალი ტექნოლოგიები და მონაცემების წარმოების ექსპონენციალური ზრდა ხელოვნური ინტელექტის ტექნოლოგიების გამოყენებადობას ზრდის და ღირებულებას ამცირებს. ამასთან, მრავალმა ქვეყანამ ჯანდაცვაში გამოსაყენებელი ეროვნული ხელოვნური ინტელექტის პოლიტიკა გამოაცხადა. ქვემოთ მოცემულ სურათზეშეგიძლიათ იხილოთ ფართოდ გამოყენებული და ერთმანეთთან ახლოს მდგომი 3 ახალი საინფორმაციო ტერმინის — ხელოვნური ინტელექტის, მანქანური სწავლებისა და ღრმა სწავლების — განმარტებები და განსხვავებები.

რა არის ხელოვნური ინტელექტი მანქანური სწავლება ღრმა სწავლება განსხვავებები

ხელოვნური ინტელექტის სასწაული — თუ ჯანდაცვის დიგიტალიზაციის ახალი იმედგაცრუება?

ხელოვნური ინტელექტის საყოველთაო ჯანდაცვის სისტემაში სასარგებლო გამოყენების წინაშე 3 ძირითადი სირთულე დგას:

  • მათგან პირველიაშესაფერისი მონაცემების არსებობა და სანდოობა. რადგან ხელოვნური ინტელექტის სისტემები Big Data-ს (დიდ მონაცემთა ნაკრებებზე) სწავლობს, მაღალი ხარისხის შედეგებისთვის მათი ასეთივე ხარისხიანი და სანდო მონაცემებით სწავლებაა საჭირო. დაბალი და საშუალო შემოსავლის ქვეყნებში ძირითადი პრობლემაა მონაცემებზე შეზღუდული წვდომა და ხშირად თავად მონაცემების კლინიკური გამოყენებისთვის არასაკმარისი ხარისხი. მიუხედავად ჯანდაცვის სისტემებიდან მიღებული მონაცემების მნიშვნელოვანი ზრდისა, წყაროების განხილვისას ვხედავთ, რომ ისინი უმეტესად განვითარებული ქვეყნებიდან მოდის. მხოლოდ ამ მონაცემებით გაწვრთნილი და განვითარებული სისტემების ნაკლებად განვითარებულ და განვითარებად ქვეყნებში გამოყენებამ შეიძლება სერიოზული პრობლემები წარმოქმნას. კრიტიკაც უმეტესად გამოყენებადობას, სანდოობასა და ეთიკურ გამოყენებას ეხება. დაბალი და საშუალო შემოსავლის ქვეყნებში ახალი ტექნოლოგიების დანერგვამ სოციოლოგიური და ბიოლოგიური გამოყენებადობის პრობლემებიც შეიძლება წარმოშვას. თუმცა ხელოვნური ინტელექტის სისტემებს უფრო კრიტიკული პრობლემების გამოწვევა შეუძლია. ეს მუდმივად ცვალებადი და განვითარებადი სისტემები ადამიანის გადაწყვეტილებას ეხმარება ან ზოგჯერ მის ნაცვლადაც იღებს გადაწყვეტილებას. კარგად გაწვრთნილი პილოტების ნაცვლად გადაწყვეტილების მიმღები სისტემების მაგალითად შეიძლება მივუთითოთ ბოლო დროს ახალი ამბებიდან ცნობილი Boeing MAX-ის ავიაკატასტროფები, რომლებშიც სასიკვდილო და შეუქცევადი შეცდომები მოხდა. მაღალი პოტენციალის მქონე ხელოვნური ინტელექტის ტექნოლოგიებმა სხვა ტექნოლოგიებზე უფრო სერიოზული შედეგები შეიძლება გამოიწვიოს. ამიტომ მათი ზედამხედველობაც სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია. თუმცა სისტემების შემოწმება ძვირია და ამ სფეროს ტექნოლოგიების უმეტესობას სათანადო კონტროლის გარეშე იყენებენ. მანქანური გადაწყვეტილების მხარდაჭერის სისტემები აუცილებლად კარგად უნდა შემოწმდეს გამოყენებამდე.
  • მეორე მხრივ, ჯანდაცვის სისტემებში ხელოვნური ინტელექტის ინსტრუმენტების დანერგვის ეტაპზე მნიშვნელოვანი სირთულეებია. ისინი შესაბამისმა ადამიანებმა უნდა გამოიყენონ და ამის შეხამება ხშირად რთულია. თუმცა არასწორ ხელში საუკეთესო ინსტრუმენტიც კი შეიძლება არაეფექტური ან საზიანო იყოს. მაშინ ჩნდება კითხვები: როგორ უნდა უბიძგონ ჯანდაცვის სისტემებმა მოუმზადებელ ან სუსტად მომზადებულ სპეციალისტებს ამ ინსტრუმენტების გამოყენებისკენ? ანალოგიურად, როგორ დაარწმუნონ მომსახურების მიმწოდებლები, რომ მათ არ ჩაანაცვლებს ეს ინსტრუმენტები, რომლებსაც ყველაზე უნარიან სპეციალისტზეც მეტი ინფორმაცია შეიძლება ჰქონდეს? ხელოვნური ინტელექტის მიმართ აშკარა ენთუზიაზმის მიუხედავად, ყურადღება არ გამახვილებულა პერსონალის მიერ ინსტრუმენტების ეფექტურ გამოყენებასა და ამის მოტივაციაზე.
  • მესამე მხრივ, ჯანდაცვის სისტემების უმეტესობას სწრაფად ცვალებადი ტექნოლოგიის ზედამხედველობისა და მართვის მარეგულირებელი შესაძლებლობა არ აქვს. დაბალი და საშუალო შემოსავლის ქვეყნების უმეტესობაში ტრადიციული ჯანდაცვის სისტემებისა და ტექნოლოგიებისთვისაც კი არასაკმარისი წესებია. ხელოვნური ინტელექტის დანერგვას კომპლექსური რეგულირების მოთხოვნებიც ახლავს. მაგალითად, შეიძლება დავასახელოთ მომხმარებლის თანხმობა ხელოვნური ინტელექტის მოდელების „შავი ყუთის“ სრულად აუხსნელ ეტაპებზე მიმდინარე პროცესებისთვის, ეთიკისა და კონფიდენციალურობის უზრუნველყოფის ვალდებულება და მონაცემების უსაფრთხოების პასუხისმგებლობა.

დაბალი და საშუალო შემოსავლის მრავალ ქვეყანაში ძლიერი მარეგულირებელი სტრუქტურების არარსებობა ხელოვნური ინტელექტის ტექნოლოგიების სისტემურ დონეზე ეფექტურ გაფართოებას ართულებს. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ და სხვებმა გამოყენების მოსაწესრიგებლად სახელმძღვანელო პრინციპების ჩამოყალიბება დაიწყეს, თუმცა თითოეულ ქვეყანას მათი საკუთარ პოლიტიკასა და ჯანდაცვაზე მორგება დასჭირდება. ამ სწრაფად ცვალებადი გარემოს გაგებისა და მარეგულირებელი პრინციპების დანერგვის უნარის განვითარება განვითარებულ ქვეყნებშიც რთული იქნება; თითქმის ყველგან დიდ დაბრკოლებად იქცევა.

როგორ შეიძლება ხელოვნური ინტელექტის გადაწყვეტილებების წარუმატებლობის გადალახვა?

ერთი გზა შეიძლება იყოს მომავლისკენ მიმართული ფართო ინვესტიციებით მონაცემების შეგროვება, სტანდარტების მოწესრიგება და რესურსებნაკლული ინსტრუმენტების გაუმჯობესება. მიუხედავად იმისა, რომ დაბალი და საშუალო შემოსავლის ქვეყნების ჯანდაცვის სისტემების ხელოვნურ ინტელექტთან ადაპტაცია თავდაპირველად დიდ ხარჯს მოითხოვს, მიიჩნევა, რომ მომავალი პოტენციური სარგებელი ამად ღირს. ეს მიზანშეწონილობა სულ უფრო აშკარა ხდება საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამების დანერგვისა და ქვეყნების მიერ მომსახურების სისტემების გასაძლიერებლად დაბალფასიანი გადაწყვეტილებების ძიებისას. ხელოვნური ინტელექტის სრული სარგებლის მისაღებად სავარაუდოდ მობილური აპლიკაციების და სენსორების მსგავს ნაკლებად ძვირ ტექნოლოგიებშიც ინვესტირებით სხვადასხვა არხიდან მაღალი ხარისხის მონაცემების მიღება იქნება შესაძლებელი. - დაკავშირებული თემა: ექიმსა და პაციენტს შორის მანძილის შემცირება პაციენტის მიერ შეტყობინებული შედეგების აპლიკაციით შემდეგ ხელოვნური ინტელექტის გადაწყვეტილებების შემქმნელ კომპანიებს ეკონომიკური წახალისებისა და მარეგულირებელი ნაბიჯების დახმარებით შეუძლიათ იდეალურ შემთხვევაში ეს ახალი მონაცემები ნაკლებად განვითარებული ქვეყნებისთვის საკუთარი გადაწყვეტილებების შესაქმნელად ან სულ მცირე დასადასტურებლად გამოიყენონ. გამოსავლის კიდევ ერთი ნაწილია სამედიცინო პერსონალის მომზადება ამ ტექნოლოგიების კარგად გამოსაყენებლად. რადგან სახელმწიფოებს ხშირად ასეთი სწავლების ჩატარების უნარი აკლიათ, ეს მომწოდებლებთან ერთად შესასრულებელი ამოცანაა. კერძო სექტორსაც შეუძლია მეტი ინვესტიცია მომხმარებლისთვის მოსახერხებელ ინტერფეისებში და სწორი აპლიკაციების შესაბამისი ტიპის მომწოდებლებამდე მიტანის უზრუნველყოფა.

დასკვნა

ბოლოს, მიგვაჩნია, რომ გამოსავლის მნიშვნელოვანი ნაწილი მთავრობების მიერ მარეგულირებელ ორგანოებში ინვესტირებაა. ხელოვნური ინტელექტი უმეტეს მთავრობათა ტრადიციული რეგულირებისთვის მეტისმეტად სწრაფად ვითარდება. კრიტიკულად მნიშვნელოვანია ახალი მართვის მოდელების განსაზღვრა მისი ზედამხედველობისთვის, გავლენის მონიტორინგი და რეგულატორების მომზადება სათანადო მართვისთვის. მიუხედავად იმისა, რომ თავდაპირველად რეგულირება მსუბუქი უნდა იყოს, იდეალურ შემთხვევაში საკმარისი შესაძლებლობა იარსებებს რეალური გამოყენების დასაშვებად საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის სერიოზული რისკის გარეშე. ბალანსი აუცილებლად კონკრეტულ საჭიროებებზე იქნება დამოკიდებული, მაგრამ ახლა თითოეულმა ქვეყანამ საკუთარი ფორმულის შემუშავება უნდა დაიწყოს. ხელოვნური ინტელექტი მოდის როგორც ძლიერი და გარდამქმნელი ტექნოლოგიური ინოვაცია საყოველთაო ჯანდაცვის სისტემების გარდაქმნის პოტენციალით. მიუხედავად ამისა, მომავალ მნიშვნელოვან სირთულეებს ვერ უგულებელვყოფთ. გვჯერა, რომ მათი გათვალისწინებითა და შესაფერისი ნაბიჯებით ხელოვნურ ინტელექტს მსოფლიოში ჯანდაცვის თანასწორობის გაუმჯობესების საკვანძო ინსტრუმენტად ვაქცევთ.

წყაროები

Mehul C. Mehta, M.D., Ingrid T. Katz, M.D., M.P.H., and Ashish K. Jha, M.D., M.P.H.
Article.
Transforming Global Health with AI.
NEJM, 27 feb 2020.

ვიზიტის მოთხოვნა

DROZDOGAN-ის ხელოვნური ინტელექტი

ერთად განვიხილოთ ეს სტატია

დასვით კითხვები სტატიის შესახებ და წაიკითხეთ პასუხები ჩვენი საიტის გამოქვეყნებულ წყაროებთან ერთად.

DROZDOGAN-ის ხელოვნური ინტელექტი

Drozdogan-ის ასისტენტი

ჯანდაცვის სრული გარდაქმნა ხელოვნური ინტელექტით

დასვით კითხვები სტატიის შესახებ და წაიკითხეთ პასუხები ჩვენი საიტის გამოქვეყნებულ წყაროებთან ერთად.

საუბრისა და კონფიდენციალურობის შესახებ ინფორმაცია

ამ საუბარში პასუხობს Drozdogan-ის ასისტენტი. საიტის უფლებამოსილმა ადმინისტრატორებმა შესაძლოა იგი ხარისხის შესამოწმებლად განიხილონ. არ გააზიაროთ პირადი ინფორმაცია.

პასუხები მზადდება OpenAI-ის ინფრასტრუქტურით. კითხვებსა და პასუხებს ამუშავებს ეს სერვისი; საუბრის ჩანაწერები ინახება ჩვენს საიტზე. არ გააზიაროთ საიდენტიფიკაციო, საკონტაქტო ან პირადი ჯანმრთელობის ინფორმაცია.

0 / 1000

მხოლოდ საინფორმაციოდ; არ იძლევა პირად დიაგნოზს ან მკურნალობის რჩევას.

დაკავშირებული სტატიები

გაეცანით სხვა სტატიებს ამ თემაზე.

იყავით ინფორმირებული

მიიღეთ ახალი სტატიები და სამეცნიერო სიახლეები ელფოსტით.

Google Analytics საჯარო გვერდებზე ამ ფანჯრისგან დამოუკიდებლად მუშაობს და შეიძლება ანალიტიკური ქუქიები გამოიყენოს. აქ გაკეთებული არჩევანი მხოლოდ გარე სერვისებს მართავს.