რატომ ვამთქნარებთ და გადამდებია თუ არა მთქნარება? მოკლე ინფორმაცია

მთქნარება უნებლიე რეფლექსია: პირი ფართოდ იღება და ფილტვები დიდი რაოდენობით ჰაერით ივსება, შემდეგ ჰაერი ნელა გამოიყოფა. ამ დროს დაფის აპკი იწელება და თვალები შეიძლება აცრემლდეს. ჩვეულებრივ მთქნარება ძილის წინ, შემდეგ ან ერთფეროვანი მოსაწყენი საქმისას გვჭირდება [და როცა ბავშვებს დავალების გაკეთებას სთხოვენ :) ].
ხშირად ვამთქნარებთ დაღლილობის, ძილიანობისა და მოწყენილობისას; მთქნარების დროს გულისცემა სწრაფად იმატებს. ეს მატება შეიძლება სიფხიზლის და არა მოდუნების ნიშანი იყოს. მთქნარება ორგანიზმის მდგომარეობის ცვლილების მაჩვენებელიც შეიძლება იყოს.
- ძილის მოახლოებისას: ძილის დროის ახლოს მთქნარება შეიძლება სხეულის ძილისთვის მომზადება იყოს.
- მოწყენილობისას: მოსაწყენი საქმისას მთქნარება შეიძლება ტვინის მაღალი აქტივობიდან უფრო ნელ მუშაობაზე გადასვლის ნიშანი იყოს.
- სპორტის ან ვარჯიშის შემდეგ: აქტიური მდგომარეობიდან შენელებისას შეიძლება ტვინის მაღალი ენერგიიდან დაბალ ენერგიაზე გადასვლას ნიშნავდეს.
მთქნარების სახეობები
ორგანიზმის ფიზიოლოგიურ პროცესებთან ურთიერთქმედების გარდა მთქნარება კომუნიკაციისას რაიმეს გამოხატვის საშუალებაც შეიძლება იყოს.
მთქნარება სუნთქვის ფუნქციის დასახმარებლად
მთქნარება შეიძლება სუნთქვის ფუნქცია იყოს. იგი სისხლის ჟანგბადზე მოთხოვნილებას უკეთ აკმაყოფილებს: ღრმა ჩასუნთქვით მეტი ჟანგბადი მიიღება და გულისცემის მატებაც ეხმარება. თეორიულად, მთქნარებით გული სისხლში მეტ ჟანგბადს ტუმბავს.
მთქნარება ტვინის გასაგრილებლად
მთქნარებამ შეიძლება ტვინი გააგრილოს. ყბის ფართოდ გახსნის გამო სახისა და კისრის სისხლის მიმოქცევა მცირდება. ღრმა სუნთქვა და სწრაფი გულისცემა სისხლისა და თავზურგტვინის სითხის უფრო სწრაფ ცირკულაციას უზრუნველყოფს და ტვინის გაგრილებას შეიძლება დაეხმაროს.
მთქნარება კომუნიკაციის საშუალებად
ზოგი კვლევით, სანამ ადამიანები სიტყვიერ ენებს შექმნიდნენ, სხეულის ენით ურთიერთობისას მთქნარებასაც მნიშვნელობა ჰქონდა. შესაძლოა მოწყენილობისა და ძილიანობის გამოსახატავად ამთქნარებდნენ.
რატომ არის მთქნარება გადამდები?
მთქნარება სხვა თანმიმდევრულ რეფლექსებს არ ჰგავს. საინტერესოა, რომ ბევრი ადამიანი მის გადამდებლობას აღიარებს. მეცნიერებასაც აინტერესებს მიზეზი და მრავალი თეორია არსებობს. ერთ-ერთია სხვის მიმართ ემპათია: თუ ვფიქრობთ, რომ ეძინება და თავს მის ადგილას ვაყენებთ, ჩვენც ვამთქნარებთ. ეს განსაკუთრებით ახლობლებთან ხდება. მაგალითად, შიმპანზეებზე კვლევაში მთქნარება ნაცნობი, ახლო გარემოს სხვა შიმპანზეებისგან გადადიოდა. ზუსტი მიზეზი უცნობია.
რამდენად ხშირად ამთქნარებთ?
ხახასთან, მუცელსა და ტვინთან დაკავშირებულმა ცთომილმა ნერვმა სისხლძარღვებთან ურთიერთქმედებით შეიძლება ჭარბი მთქნარება გამოიწვიოს. ამას ვაზოვაგალური რეაქცია ეწოდება. იგი ძილის დარღვევის ან ტვინის მდგომარეობის ნიშნად შეიძლება გამოვლინდეს; ასევე გულის პრობლემების, მაგალითად აორტის, ნიშანიც იყოს. უმიზეზოდ ძალიან ხშირად მთქნარებელმა ექიმს უნდა მიმართოს.
წყაროები
Yawning: Why we do it and what it means
medicalnewstoday-com. July 2017
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.





მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.