შაქრიანი გამაგრილებელი სასმელების მიღება შესაძლოა სანაღვლე გზების კიბოს რისკს ზრდიდეს

ამ სტატიაში
სანაღვლე გზების კიბო მოიცავს ნაღვლის ბუშტისა და ღვიძლის შიგნით და გარეთ მდებარე სანაღვლე გზების ავთვისებიან სიმსივნეებს. დამტკიცებულია, რომ სისხლში შაქრის ჭარბი მატება, სიმსუქნე, ტიპი 2 დიაბეტი და მეტაბოლური სინდრომი სანაღვლე გზების კიბოს განვითარების რისკს ზრდის. Journal of the National Cancer Institute-ში გამოქვეყნებულმა ახალმა კვლევამ კი აჩვენა, რომ შაქრიანი სასმელების მიღებამაც შესაძლოა გაზარდოს სანაღვლე გზების კიბოს რისკი.
გამაგრილებელი სასმელები, როგორც წესი, შაქრით მდიდარი სასმელებია. ამგვარად ისინი სისხლში გლუკოზისა და ინსულინის დონეს ზრდის.
სისხლში შაქრის მატებასა და ნაღვლის ბუშტის კიბოს შორის ბიოლოგიური კავშირი ბოლომდე დამტკიცებული არ არის. თუმცა ამ მექანიზმის წარმოქმნის შესახებ თეორიები არსებობს:
- პირველი თეორიის მიხედვით, ინსულინისა და ინსულინის მსგავსი ზრდის ფაქტორი 1-ის (IGF–1) მატება სხეულის უჯრედებზე ზრდის მასტიმულირებელ გავლენას ახდენს. სანაღვლე გზებისა და ნაღვლის ბუშტის კარცინომების დროს იზრდება IGF
- 1 რეცეპტორების რაოდენობა.
- მეორე თეორია ნაღვლის კენჭების ზემოქმედებას ეფუძნება. წინა კვლევები აჩვენებს, რომ ნაღვლის კენჭები კიბოს განვითარების რისკს ზრდის. საქაროზის (ასევე ცნობილია, როგორც სუფრის ან ჩაის შაქარი) ჭარბი მიღებაც ნაღვლის კენჭების წარმოქმნის რისკს ზრდის. ამგვარად ის ირიბად კიბოს განვითარებას იწვევს. გარდა ამისა, შაქრით დატკბობილი სასმელების მიღება ჭარბი წონის მატებას უწყობს ხელს და ტიპი 2 დიაბეტს, სიმსუქნესა და მეტაბოლურ სინდრომს იწვევს.
კვლევა
ჩვენი სტატიის თემად ქცეულ 13-წლიან კვლევაში 70832 პირი მონაწილეობდა. მათ ჰკითხეს თამბაქოს მოხმარების, წონის, სხეულის მასის ინდექსისა და, რაც მთავარია, კვების ჩვევებისა და შაქრიანი სასმელების მიღების შესახებ.
ამ პირებს საშუალოდ 13,4 წლის განმავლობაში აკვირდებოდნენ. 127 პირს ღვიძლის გარეთ მდებარე (ექსტრაჰეპატური) სანაღვლე გზების კიბო განუვითარდა (მათგან 71-ს ნაღვლის ბუშტის კიბო), ხოლო 21 პირს — ღვიძლის შიგნით მდებარე (ინტრაჰეპატური) სანაღვლე გზების კიბო. შედეგად, მათში, ვინც დღეში 2 ჭიქა ან მეტ შაქრიან გამაგრილებელ სასმელს სვამდა, მათთან შედარებით, ვინც საერთოდ არ სვამდა, ნაღვლის ბუშტის კიბო 2.2-ჯერ, ხოლო ღვიძლის გარეთ მდებარე სანაღვლე გზების კიბო 1.8-ჯერ გაიზარდა. დიაბეტის მქონე პაციენტებში სურათი კიდევ უფრო საყურადღებოა. იმავე რაოდენობის სასმლის მიღებისას, თუ დიაბეტის არმქონე პაციენტებში რისკი 36% იყო, დიაბეტის მქონე პირებში ის 74%-მდე იზრდებოდა. კვლევაში მონაწილეთა საქაროზის (ჩაის შაქრის) მიღებაც შეაფასეს და აღმოჩნდა, რომ საქაროზის მიღება მხოლოდ ნაღვლის ბუშტის კიბოსთან იყო დაკავშირებული და არა ღვიძლის შიგნით თუ გარეთ მდებარე სანაღვლე გზების კიბოსთან. ასევე აღინიშნა, რომ ხელოვნური დამატკბობლების შემცველი სასმელებიც შესაძლოა ამ კიბოების რისკის მატებასთან იყოს დაკავშირებული.
დასკვნის სახით, ამ კვლევის მიხედვით, შაქრიანი სასმელებისა და ჩაის შაქრის (საქაროზის) ჭარბი მოხმარება შესაძლოა ნაღვლის ბუშტისა და სანაღვლე გზების კიბოს განვითარების რისკს ზრდიდეს.
წყაროები
Teknoloji?: Evet , Hayır TAT?: Evet , Hayır
Beslenme?: Evet , Hayır Egzersiz?: Evet , Hayır İkinci görüş?: Evet , Hayır
Safra yolları kanseri
Şekerli meşrubat tüketimi safra yolları kanseri riskini artırıyor olabilir
Safra yolları kanseri, safra kesesi ile karaciğerin içi ve dışındaki safra yollarının kötü huylu tümörlerini kapsamaktadır. Kan şekerinin aşırı yükselişi, obezite, tip 2 diyabet, metabolik sendrom gibi durumların, safra yolları kanserlerine yakalanma riskini artırdığı kanıtlanmıştır. Journal of the National Cancer Institute’de yayımlanan yeni bir çalışmada ise; şekerli içecek tüketiminin de safra yolları kanseri riskini artırabileceği ortaya konmuştur.
Meşrubatlar genellikle şeker yönünden zengin olan içeceklerdir. Böylece kan glikozunu ve insülin düzeyini yükseltmektedir.
Yükselen kan şekeriyle safra kesesi kanserinin biyolojik ilişkisi tam olarak kanıtlanamamıştır. Ancak bu mekanizmanın oluşumu ile ilgili teoriler vardır:
- Birincisi, yükselen insülin ve insülin benzeri büyüme faktörü 1 (IGF–1) ile vücut hücrelerinde büyütücü bir etki ortaya çıkmaktadır. Safra yolları ve safra kesesi ile ilgili karsinomlarda IGF–1 reseptörü sayısı artmaktadır.
- İkinci teori ise, safra taşlarının etkisinden ileri gelmektedir. Önceki çalışmalarda görülmektedir ki safra taşları, kanser gelişme riskini artırmaktadır. Aşırı sükroz (sakkaroz veya çay şekeri olarak da bilinir) alımı da safra taşı oluşması riskini artırmaktadır. Böylece dolaylı yoldan kansere oluşumuna sebebiyet vermektedir. Bunun yanı sıra şekerle tatlandırılırmış içeceklerin tüketimi aşırı kilo artışını tetiklemekte ve tip 2 diyabete, obeziteye ve metabolik sendroma neden olmaktadır.
Çalışma
Yazımızın konusu olan ve 13 yıl süren çalışmaya 70832 kişi katılmıştır. Katılımcılara sigara kullanımı, kilo, vücut kitle indeksi ve en önemlisi diyet alışkanlıkları ve şekerli içecek kullanımı ile ilgili sorular sorulmuştur.
Bu kişiler ortalama 13,4 yıl takip edilmiş ve 127 kişide karaciğer dışı (eksrahepatik) safra yolları kanseri (bunun 71'i safra kesesi kanseri) ve 21 kişide karaciğer içi (intrahepatik) safra yolları kanseri geliştiği görülmüş. Sonuçta; günde 2 bardak ve daha fazla şekerli meşrubat tüketenlerde hiç tüketmeyenlere kıyasla safra kesesi kanseri 2.2 kat, karaciğer dışı safra yolları kanseri ise 1.8 kat artmıştır. Diyabetik hastalarda ise bu tablo daha da kritikleşmektedir. Aynı miktarda içecek tüketiminde diyabet olmayan hastalarda risk %36 iken, diyabetiklerde %74’lere yükselmektedir. Bu çalışmada katılımcıların sükroz (çay şekeri) alımı da değerlendirilmiş ve sükroz alımının sadece safra kesesi kanseriyle ilişkili olduğu, karaciğer içi ve karaciğer dışı safra yolu kanseriyle ilişkisinin olmadığı görülmüştür. Ayrıca yapay tatlandırıcılı içeceklerin de yine bu kanserlerde risk artışıyla ilişkili olabileceği belirtilmiştir.
Sonuç olarak; bu çalışmaya göre aşırı derecede şekerli içecek ve çay şekeri (sükroz) tüketimi safra kesesi ve safra yolları kanserlerine yakalanma riskini artırıyor olabilir.
Larsson SC. et al.
Sweetened Beverage Consumption and Risk of Biliary Tract and Gallbladder Cancer in a Prospective Study.
J Natl Cancer Inst. 2016 Jun 8;108. pii: djw125
editN
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.





მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.