Müalicəsiz müşahidəni seçən aşağı riskli prostat xərçəngi xəstələri yoxlamalarını yetərincə etdirirlərmi?

Dekabr 2015-də “Cancer” jurnalında dərc edilmiş tədqiqata görə, yaxından müşahidəni seçən aşağı riskli prostat xərçəngi olan kişilərin böyük əksəriyyəti lazımınca yaxından izlənmir və bu, xəstəliyin irəliləməsi üçün risk yaradır. Prostat xərçəngi kişilərdə ən çox görülən və ən çox ölümə səbəb olan xərçənglərdən olsa da, düzgün müalicələr tətbiq edildikdə çox uğurlu nəticə alınan xərçəngdir.
Prostat xərçənginin müalicəsində cərrahiyyə, radioterapiya və müdaxiləsiz yaxından müşahidə kimi bir neçə seçim var.
Yaxından müşahidəxəstəlik irəliləmədikcə müdaxilə edilməməsi, xəstənin yalnız müntəzəm yoxlamalarla yaxından izlənməsi üsuludur. Tədqiqatlar bunun aşağı riskli və bəzi orta riskli prostat xərçənglərində cərrahiyyə və radioterapiyaya oxşar sağqalma verdiyini göstərmişdir. Həmçinin cərrahiyyə və radioterapiyanın mümkün yan təsirlərindən yayınmaq bu üsulu çox üstün etmiş və onu seçən xəstələrin sayı sürətlə artmışdır.
Lakin bu yaxınlarda dərc edilmiş Amerika tədqiqatında yaxından müşahidəni seçən xəstələrin böyük əksəriyyətinin lazımınca izlənmədiyi və bunun xəstəliyin irəliləməsi riski yaratdığı bildirilmişdir.
Tədqiqat həm də ən nüfuzlu onkologiya qurumlarından Amerika Klinik Onkologiya Cəmiyyətinin saytında yer almışdır. 2004-2007 illərində Amerikada prostat xərçəngi diaqnozu qoyulmuş təxminən 38,000 kişinin qeydləri araşdırılmış, yaxından müşahidə edilən təxminən 3,600-nün izləmə meyarlarına uyğunluğu qiymətləndirilmişdir. Tövsiyə olunan meyarlar rutin PSA (prostat-spesifik antigen) ölçümləri, müntəzəm fiziki müayinə və ən az 2 ildən bir prostat biopsiyası idi. Nəticədə xəstələrin yalnız %4,5-nin (166 kişi) meyarlara uyğun izlənildiyi görülmüşdür.
Nəticə olaraq aşağı riskli prostat xərçəngində müdaxiləsiz yaxından müşahidə həm sağqalma, həm də yan təsirlər baxımından üstün üsuldur. Bu tədqiqat qətiyyən ondan uzaq durmaq lazım olduğu demək deyil. Həqiqətən, Amerikada və tibbin inkişaf etdiyi bir çox ölkədə getdikcə çox seçilir. Çıxarılmalı nəticə budur: üsulu seçməzdən əvvəl yaxşı düşünmək, izləmələrin lazımi şəkildə ediləcəyinə əmin olmaq və sonradan onları axsatmadan tətbiq etmək lazımdır.
Mənbələr
Population-based assessment of determining predictors for quality of prostate cancer surveillance.
Cancer. 2015;121:4150-7
Bu məqalə sizə faydalı oldu?
Rəyiniz məzmunumuzu yaxşılaşdırmağa kömək edir.





Oxucu şərhləri
Şərhinizi paylaşın
Adınız və şərhiniz yalnız administrator təsdiqindən sonra dərc olunur. E-poçt ünvanınız ziyarətçilərə heç vaxt göstərilmir.
İlk şərhi siz yazın.