علائم سرطان پروستات چیست؟ برای تشخیص و درمان چه بپرسم و بدانم؟

سرطان پروستات سرطان غده حلقهوار دور مجرای انتقال ادرار از مثانه به بیرون است. در 20 سال اخیر موارد بیشتری زود تشخیص و فرصت درمان کامل یافتهاند. در این نوشته علائم، اقدام تشخیص زود و خلاصه درمان را مییابید.
شک دارم سرطان پروستات دارم؛ چه بپرسم و بدانم؟
علائم را بشناسید!
سرطان پروستات در مرحله اولیه معمولاً علامتی نشان نمیدهد. سرطان پیشرفته میتواند علائم زیر را ایجاد کند:
- مشکلات هنگام ادرار کردن؛ مقدار کم یا جریان آهسته و تمایل مکرر به ادرار بهخصوص عصرها،
- خون ادرار (هماچوری)،
- مشکل نعوظ با نام پزشکی ناتوانی جنسی،
- درد لگن، پشت (ستون فقرات)، سینه یا دیگر نقاط به علت انتشار استخوان،
- ضعف یا بیحسی ساق و پا یا بیاختیاری ادرار و مدفوع بر اثر فشار نخاع.
این علائم در بیماری دیگر هم هست؛ مثلاً دشواری ادرار بیشتر از سرطان ممکن است از بزرگی خوشخیم باشد. با این حال بیدرنگ به متخصص مراجعه کنید تا تشخیص زود و درمان سریع ممکن شود.
آیا احتمال برای همه یکسان است؟ درباره علت افزایش احتمال چه بپرسم و بدانم؟
حدود %20 مردان در زمانی از زندگی سرطان پروستات میگیرند. تنها %3 این نسبت تهدید جانی دارد. مانند همه سرطانها تشخیص زود مرگ را کاهش میدهد.
سرطان پروستات بر اثر عوامل ژنتیکی و غیرژنتیکی در فرد ایجاد میشود. ژنتیکیها ارثی و تغییرشان چندان ممکن نیست. اما عوامل محیطی متغیر با سبک زندگی، مانند تغذیه، ورزش، سیگار و الکل، غیرژنتیکی و قابل تغییرند. برای انواع مختلف سرطان عوامل افزایشدهنده احتمال همان سرطان وجود دارند. اما داشتن یک یا چند عامل افزایشدهنده احتمال به معنای ابتلای حتمی شما نیست.
عوامل ارثی یا ژنتیکی پروستات
برآورد میشود حدود %9 از ژن استعداد ارثی باشد و سرطان ژنتیکی با این ژنها تعیین میشود. در میانگین %15 مردان بیمار، از خویشاوند درجه اول مرد (پدر یا برادر) منتقل است. با پیشرفت مهم، پژوهش ادامه دارد. جهش BRCA2 مرتبط با پستان و تخمدان زن، احتمال پروستات مرد را افزایش میدهد.
عوامل محیطی یا غیرژنتیکی
علت ابتلای بعضی مردان و ایجاد نشدن سرطان در بعضی دیگر هنوز کاملاً روشن نشده است. اما پژوهشها نشان دادهاند عوامل محیطی در ایجاد پروستات نسبت به ژنتیکی نقش مهمتری دارند. هرچند علت مبهم است، میتوان برخی عوامل مرتبط با این سرطان را تعریف کرد:
اثر سن: احتمال ایجاد سرطان پروستات مردان با افزایش سن بالا میرود؛ از این رو میتوان بیماری سالمندی هم نامید. در مردان زیر 50 سال نادر و بالای 55 سال نوع شایعی از سرطان است.
تغذیه: پژوهشها رابطه روشنی میان مصرف خوراکی مشخص و احتمال پروستات نیافتهاند. با این حال مطالعهای که خبرش را در سایت نوشتیم نشان داد غذای سرخشده در روغن خطر را افزایش میدهد.
پژوهشهای قبلی گرچه احتمال کاهش خطر با سلنیوم و ویتامین E را نشان داده بودند، نتایج روشنتر مطالعات بعدی نشان دادند هیچکدام فایدهای ندارند.
داروهای درمان سرطان خوشخیم پروستات: اینها مهارکننده آنزیم 5-آلفا ردوکتازند؛ تبدیل تستوسترون به دیهیدروتستوسترون (DHT)، قویترین هورمون مردانه پروستات، را مهار میکنند. برای بزرگی خوشخیم (هایپرپلازی) استفاده و در پرخطرها احتمال را کم میکنند؛ فیناستراید و دوتاستراید. فقط با توصیه پزشک و نه خودسر برای پیشگیری مصرف شوند.
اگر احتمال ابتلای من بالاست، برای تشخیص زود چه بپرسم و چه بدانم؟ آیا چکاپ ویژه سرطان پروستات انجام میشود؟
بپرسید آیا غربالگری برای شما لازم است.
با اندازهگیری آنتیژن اختصاصی پروستات (PSA) خون میتوان زود تشخیص داد. روش دیگر تشخیص زود، معاینه انگشتی از مقعد (معاینه دیجیتال رکتوم) است. اگر نتیجه یکی از اینها غیرطبیعی باشد، برای بررسی وجود سرطان آزمایش دیگر لازم میشود. اگر پس از PSA یا معاینه سرطان یافت شود، احتمالاً در مرحله اولیه قابل درمان شناسایی شده است.
تشخیص زود ممکن است!
آزمایش غربالگری میتواند بسیاری موارد را زود پیدا کند. اما باید دانست نه PSA و نه معاینه دیجیتال رکتوم نتیجه %100 قطعی نمیدهند. مثبت کاذب میتواند در فرد فاقد سرطان، مرحله بعد بیوپسی غیرضروری ایجاد کند. بنابراین این آزمایش یا معاینه باید توسط پزشک متخصص انجام شود و مسیر مرحله بعد را نیز همان متخصص مشخص کند.
اگر بر اساس PSA خون و/یا معاینه انگشتی احتمال سرطان باشد، شک باید با بیوپسی (برداشت سوزنی از پروستات) تأیید شود. تشخیص با یک یا چند نمونه غده است. بیوپسی بزرگی خوشخیم، سرطان یا مشکل پزشکی دیگر را تعیین میکند. هنگام نمونهبرداری سوزن از راستروده وارد و چند نمونه کوچک بافت گرفته میشود. نمونهها در آزمایشگاه بررسی و اگر وجود داشته باشند سلول سرطانی شناسایی میشود.
اگر بیوپسی سرطان بود نخست چه بپرسم و بدانم؟
نخست 2 پرسش:
- سرطان من چه مرحلهای است؟
- در کدام گروه خطرم؟
گزینهها شامل برداشت جراحی غده (پروستاتکتومی رادیکال)، شیمیدرمانی، پرتودرمانی و پایش نزدیک بدون مداخلهاند.
هنگام تصمیم بهترین گزینه، مرحله، میزان تهاجم یا PSA میتواند مبنا باشد. اما در اصل درستترین کار ارزیابی همزمان همه و تعیین گروه خطر بیمار (کم / متوسط / زیاد) است. این هم در تصمیمگیری درمان و هم در پیگیری بهتر پیشرفتهای درمان سرطان پروستات فایده جدی دارد.
در کمخطر و بخشی از متوسط، پایش نزدیک بدون درمان برجسته است؛ در پرخطر و بخش دیگر متوسط جراحی و پرتودرمانی برجستهاند. همچنین هنگام اطلاعرسانی پیشرفت مطالعات، گروه خطر پیوسته ذکر میشود، اما بسیاری بیماران حتی گروه خود را نمیدانند. بیمار پروستات باید پیش از درمان حتماً بداند در کدام گروه است و مطابق آن درمان را آغاز و پیشرفتها را پیگیری کند.
در نتیجه، آموختن گروه خطر توسط بیمار با کمک پزشک بسیار مهم است تا هم هنگام تصمیم درمان و هم پیگیری پیشرفت مربوط به بیماری، نقش فعالتری داشته باشد.
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک میکند.





نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر میشود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمیشود.
اولین نظر را شما بنویسید.