عصری تازه در سرطان ریه دارای جهش HER2: زونگرتینیب تأیید تسریع‌شده FDA را گرفت

سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA)، برای بیماران مراحل پیشرفته یا متاستاتیک دارای جهش فعال‌کننده دامنه تیروزین‌کیناز (TKD) در HER2 (ERBB2) که قبلاً درمان سیستمیک دریافت کرده‌اند و به سرطان ریه سلول غیرکوچک غیرسنگفرشی (NSCLC) مبتلا هستند، مهارکننده خوراکی تیروزین‌کیناز زونگرتینیبرا (با نام تجاری Hernexeos، از شرکت Boehringer Ingelheim Pharmaceuticals, Inc.) در 8 اوت 2025 به‌صورت تسریع‌شده تأیید کرد.

🔍 این تأیید برای چه کسانی است؟

در حدود 2-4% از بیماران مبتلا به سرطان ریه سلول غیرکوچک پیشرفته، جهش گیرنده فاکتور رشد اپیدرمی انسانی 2 (HER2) وجود دارد. تا پیش از این، گزینه‌های درمانی هدف‌گیرنده HER2 بسیار محدود بودند و تنها گزینه تأییدشده FDA،تراستوزوماب دروکستکان (T-DXd؛ Enhertu)از دسته کونژوگه‌های آنتی‌بادی–دارو بود. با این حال، این درمان‌ها در همه بیماران مؤثر نیستند و خطر عوارض جانبی جدی، به‌ویژه مشکلاتی مانند بیماری بینابینی ریه، را نیز دارند.

در این زمینه، توسعهدرمانی مؤثر و قابل تحمل با هدف HER2 و سهولت مصرف خوراکیبه نیازی مهم برای بیماران و متخصصان انکولوژی تبدیل شده است.

این تأیید شامل بزرگسالانی است که با آزمایش مورد تأیید FDA جهش فعال‌کننده HER2 TKD در تومورشان شناسایی شده و:

• بیماری غیرقابل برداشت با جراحی یا متاستاتیک دارند،
• قبلاً درمان سیستمیک، مانند شیمی‌درمانی مبتنی بر پلاتین، دریافت کرده‌اند،
• اما از مهارکننده تیروزین‌کیناز دیگر یا کونژوگه آنتی‌بادی–داروی (ADC) هدف‌گیرنده HER2 استفاده نکرده‌اند.

همچنین، Oncomine Dx Target Test به‌عنوان یک آزمایش تشخیص مولکولی برای شناسایی بیماران مناسب درمان با زونگرتینیب، از سوی FDA به‌عنوان آزمایش تشخیصی همراه تأیید شد.

زونگرتینیبیک مهارکننده خوراکی نسل جدید تیروزین‌کیناز (TKI) است که جهش‌های HER2 را با انتخاب‌پذیری بالا هدف می‌گیرد. برخلاف مهارکننده‌های فعلی HER2، بر گیرنده فاکتور رشد اپیدرمی (EGFR) اثری ندارد و همین امر سبب کاهش عوارض شایعی مانند راش پوستی و اسهال می‌شود.

📊 نتایج اثربخشی در مطالعه Beamion LUNG-1

این تأیید بر داده‌های Beamion LUNG-1 ، یک مطالعه بالینی با برچسب باز، چندمرکزی و چندکوهورتی، استوار است. فاز Ia/Ib طراحی مطالعه Beamion LUNG-1 بود و متن کامل آن در 28 آوریل 2025 درNew England Journal of Medicineمنتشر شده بود.

معیارهای اصلی ارزیابی: نرخ پاسخ عینی (ORR) و مدت پاسخ (DOR) (ارزیابی مرکزی مستقل و کور، RECIST v1.1).

1️⃣ گروه بدون سابقه درمان هدف‌گیرنده HER2

• تعداد بیماران: 71
• ORR: 75% (فاصله اطمینان 95%: 63–83%)
• مدت پاسخ ≥6 ماه: 58%

2️⃣ گروه دارای سابقه درمان با ADC هدف‌گیرنده HER2

• تعداد بیماران: 34
• ORR: 44% (فاصله اطمینان 95%: 29–61%)
• مدت پاسخ ≥6 ماه: 27%

💡 این داده‌ها نشان می‌دهند که زونگرتینیب ممکن است حتی در بیمارانی که به درمان دیگر هدف‌گیرنده HER2 پاسخ نداده‌اند نیز مؤثر باشد.

⚠️ ایمنی و هشدارها

در اطلاعات تجویز زونگرتینیب، هشدارهایی درباره خطرهای زیر آمده است:

• سمیت کبدی (هپاتوتوکسیسیته)
• اختلال عملکرد بطن چپ
• بیماری بینابینی ریه / پنومونیت
• سمیت جنینی–رویانی

💊 دوز پیشنهادی

• <90 kg: 120 mg خوراکی، 1 بار در روز
• ≥90 kg: 180 mg خوراکی، 1 بار در روز

دارو را می‌توان همراه غذا یا با معده خالی مصرف کرد. درمان تا پیشرفت بیماری یا بروز عارضه جانبی غیرقابل تحمل ادامه می‌یابد.

🩺 چرا مهم است؟

• بیماران به‌جای انفوزیون وریدی، به گزینه دارویی‌ای دست می‌یابند که می‌توانند در خانه مصرف کنند.
• برای بیمارانی که پس از شیمی‌درمانی مبتنی بر پلاتین دچار پیشرفت شده‌اند، دری تازه به امید گشوده می‌شود.
• گزینه‌های درمانی هدف‌گیرنده HER2 گسترش می‌یابند.

📌 نتیجه‌گیری: تأیید تسریع‌شده زونگرتینیب از سوی FDA، نقطه عطفی مهم در درمان سرطان ریه سلول غیرکوچک دارای جهش HER2 است. این دارو با نرخ پاسخ بالا و سهولت مصرف خوراکی، ظرفیت تغییر الگوریتم درمان را در این گروه از بیماران دارد.